Graaiers op staatskosten
Honderden medische specialisten in academische centra verdienen meer dan de Balkenende-norm. Is dat terecht? En moeten alle artsen echt in loondienst, wat PvdA-Tweede Kamerlid Eelke van der Veen wil?
Salaris en status
Veel studenten willen dokter worden - om mensen beter te maken, zeggen ze. Was dit maar waar. ‘De meesten gaan voor het geld,’ constateerde mijn schrandere schoonzus verbaasd toen ze haar co-schappen liep. Inderdaad: het riante salaris en de status van arts zijn belangrijke prikkels om dit vak te kiezen. Is iedere dokter daarmee even inhalig als vermogensbeheerder Bernard Madoff of Wendelin Wiedeking van automobielconcern Porsche die een afvloeiingsregeling van vijftig miljoen euro ontving? Neen, natuurlijk niet.
Verschil tussen specialisten
Daarom enkele feiten. Specialisten in algemene ziekenhuizen worden formeel gezien beter betaald dan hun collega’s in de academische centra. Inkomens van drie, vier ton per jaar zijn geen uitzondering, met uitschieters naar boven. Niet alle vrij gevestigde specialisten verdienen evenveel en anesthesiologen doen het beter dan kinderartsen. Intussen proberen de academische centra hun beste krachten te behouden. Dat gebeurt door allerlei toeslagen uit te keren.
Creatieve uitzondering
De kranten schreven er grote stukken over. Maar is dit thema echt nieuw? Al dik tien jaar geleden betaalde het UMC Utrecht, destijds geleid door Gerlach Cerfontaine, een onmisbaar geachte specialist bovenop zijn salaris als hoogleraar de maandelijkse huur van een ruime woning in het fraaie Utrecht-Oost. Het ging om een Brits-Indiase kindercardioloog die het kwijnende Wilhelmina Kinderziekenhuis er bovenop moest helpen. Het pakte anders uit, het ziekenhuis kwam in nog grotere problemen terecht en de specialist vertrok ijlings naar het buitenland. Wat toen een ‘creatieve’uitzondering was, gebeurt nu dus op grote schaal. Is dat abject? Er bestaat immers een goede reden om sommige artsen extra te belonen. Want de academische ziekenhuizen worden uitgehold. Dat komt vooral door de honoreringsstructuur die is gekoppeld aan een betrekkelijk starre cao.
Ongelijke honorering
Voor Elsevier verdiepte ik me eens in dit onderwerp. Prompt duwde een gemotiveerde medische specialist van het UMC St Radboud me een notitie in de hand over de leegloop van de academie. Rond de eeuwwisseling bleek hij al te hebben gewaarschuwd voor de desastreuze gevolgen van de concurrentieslag met de algemene ziekenhuizen. Resultaat? De leeggevallen plekken werden opgevuld door Duitse specialisten. Het probleem is niet dat een arts goed wil verdienen. Het probleem is evenmin dat honderden specialisten relatief gezien erg veel verdienen. Het probleem ligt bij de ongelijke honorering tussen de academie en de algemene instellingen. Daar moet wat aan gebeuren.
Publiek geld
Om de wildgroei tegen te gaan, wil Eelke van der Veen, Tweede Kamerlid van de PvdA, dat alle specialisten in loondienst komen. Helaas spreken de feiten in zijn nadeel. En waarom moet iedereen telkens weer over dezelfde kam worden geschoren? Belangrijker is dat medische specialisten allemaal in de (semi-)publieke sector werken. Hun inkomen wordt opgebracht door alle Nederlanders samen. Het gaat dus om publiek geld, afkomstig uit belastingen en premies. Daar moet verantwoord mee worden omgegaan.
Topprestaties door specialisten
Is het in dit licht nog verantwoord dat talloze specialisten in academische centra (en elders) elk jaar meer geld op hun bankrekening gestort krijgen dan de toekomstige ‘Balkenende-norm’ in de publieke sector van 181.773 euro? Welke topprestatie hebben zij geleverd? En welke openbare criteria bestaan er om dit aan te tonen? Ter informatie: premier Jan-Peter Balkenende en alle ministers verdienen nog steeds ‘slechts’ 127.241 euro per jaar, exclusief de pensioentoeslag, blijkt uit navraag bij het ministerie van Binnenlandse Zaken.
Werken op staatskosten
In de gezondheidszorg gaat het om vertrouwen. En er is terughoudendheid gewenst. Reken daarom snel af met het beeld dat hier, net als bij de omroep en de woningcorporaties, een stel graaiers op staatskosten aan het werk is. Pas de cao van de academische centra aan. Verhoog de formele schaalindeling. Stel een maximuminkomen vast, gekoppeld aan de Balkenende-norm. Maar beloon excellentie. En schep extra ruimte voor de absolute uitblinkers – gebaseerd op openbare normen die door iedereen kunnen worden getoetst.
Als alles bij het oude blijft, dan moet niemand er vreemd van opkijken dat de academie verder leegloopt, dat artsen almaar hogere informele toeslagen verlangen en het publieke imago van deze waardevolle sector snel afkalft. Of dat medisch specialisten steeds vaker door hun patiënten worden verward met ordinaire zakkenvullers.
Willem Wansink
Trefwoorden
- Bekeken (7804)
- Reacties (6)
Reacties (6)
