Toekomstbestendige thuiszorg!?
CC-zorgadviseurs organiseerde pasgeleden een werkconferentie over de bestendigheid van de thuiszorg in de toekomst. Is er die wel, en zo ja, hoe en onder welke condities? Er zijn immers nogal wat bedreigingen. Maar gelukkig, zo bleek, ook veel kansen. Want de werkconferentie was kleinschalig van opzet, waardoor er veel uitwisseling van ervaringen en ideeën mogelijk was. En alle deelnemers waren afkomstig uit de thuiszorg zelf.
Onvermijdelijkheden in de thuiszorg
De deelnemers aan deze conference over toekomstbestendige thuiszorg waren allen van mening dat het geen zin heeft te blijven hangen in 'onvermijdelijkheden'’ zoals toenemende zorgvraag, financiële taakstellingen van de overheid, reductie van het AWBZ-pakket, toenemende kwantitatieve en kwalitatieve schaarste op de arbeidsmarkt, het soms te begrijpen contracteerbeleid van zorgkantoren, de toenemende bureaucratie, enzovoorts.
Gevecht tegen het'onvermijdelijke'
Het is zoals met de regen. Als je niet wil dat het regent en je staat buiten te protesteren dat het regent, word je zeiknat als je geen paraplu boven je hoofd hebt. Mijn moeder zegt altijd: “Stop geen energie in de strijd tegen het'onvermijdelijke'. Immers, dat kost alleen maar negatieve energie.
Strijd tegen bureaucratie
Dat geldt ook voor dingen die gebeuren door mensen en organisaties en in principe dus niet onvermijdelijk zouden zijn. Neem bijvoorbeeld de bureaucratie. Ik ben pas sinds 1971 werkzaam in de gezondheidszorg en sinds 1971 trekken we ten strijde tegen de bureaucratie. En het helpt niet. Nee, het lijkt wel dat hoe meer je er tegen strijdt hoe meer er van komt.
Anekdote man met tuin
Dit doet mij denken aan de anekdote van de man die op een mooie zomeravond achter op zijn terras zit te genieten van een heerlijk glas koele Chardonnay. De man kijkt zeer tevreden in zijn tuin, de buxushagen gesnoeid, alle dorre bloemen uit de rozenstruiken geknipt, het gazon als biljartlaken.
Nutteloos en zinloos
Tot hij plotseling een gekrioel op zijn gazon ziet. Het krioelt er van de wormen. Die moeten natuurlijk met wortel en tak worden vernietigd. Hij loopt naar zijn tuinschuur en pakt een bijl en hakt alle wormen de kop af. Vervolgens gaat hij weer zitten en schenkt tevreden nog een glas koele Chardonnay in en gaat daarna tevreden slapen. Hij droomt over zijn mooie tuin en over de witte wijn. Kortom het leven is de moeite waard om geleefd te worden.
Eén min één = twee
De volgende ochtend wordt hij wakker en gaat naar zijn tuin kijken en ziet tot zijn verbazing dat er niet nul wormen zijn maar twee keer zoveel als gisterenavond. DE MORAAL: als je een formulier, als metafoor van de bureaucratie doormidden scheurt, heb je niet nul formulieren, maar heb je er twee.” De bureaucratie neemt alleen maar af, als je aan degene die het bedacht, kunt laten zien dat men volstrekt nutteloos en zinloos bezig is.
Zorg voor de patiënt
Daarom werd er in de werkconferentie teruggegaan naar waar de thuiszorginstellingen gewoon voor zijn: natuurlijk de zorg voor de patiënten. Het gaat om de individuele relatie tussen patiënt en zorgverlener. De organisatie moet dat ondersteunen en faciliteren.
Positie van de patiënt
De positie van de patiënt kan aanmerkelijk worden versterkt als hij ook de portemonnee heeft. Dat kan bijvoorbeeld door persoonsgebonden of persoonsvolgende budgetten. Geld stuurt immers. Albert Heijn is in mij geïnteresseerd omdat ik honger (lees: een zorgvraag) heb en omdat ik geld heb. In de situatie van de zorgsector heeft in feite noch de patiënt noch de zorgverzekeraar het geld, althans niet in grote mate. Immers, er zijn allerlei regels van de overheid en de NZa die een ‘garantie’ zijn voor de bekostiging, los van de echte prestaties. De zorg wordt in grote mate betaald op grond van dat men er is, en niet op grond van wat men doet.
Strikte regels bestedingsbevoegdheid
Het beeld dat een zorgverzekeraar c.q. zorgkantoor zeer machtig is, omdat men een grote portemonnee heeft, moet dan ook sterk worden gerelativeerd. Natuurlijk heeft een zorgverzekeraar een grote portemonnee, maar omtrent de bestedingsbevoegdheid is men aan zeer veel strikte regels onderworpen en zijn er allerlei vangnetten en nacalculaties en vereveningssystemen.
Verantwoordelijkheid zorgkantoren
Met betrekking tot de zorgkantoren is het nog sterker, want daar loopt het geld zelfs niet over de bankrekening van het zorgkantoor. Daarom is het erg belangrijk dat zorgverzekeraars en zorgkantoren een veel grotere verantwoordelijkheid gaan krijgen door veel meer eigen ruimte te krijgen, en dus ook risico, voor eigen beleid.
Maak thuiszorg toekomstbestendig
DUS, om de thuiszorg toekomstbestendig te maken moeten we:
1. Gewoon doorgaan met de als ‘klant-zorgprofessional’ centraal te stellen en het ook echt doen.
2. Nieuwe zorgconcepten en nieuwe organisatiestructuren opbouwen en ontwikkelen vanuit de dynamiek tussen patiënt en zorgprofessional.
3. Het management moet dit ondersteunen en faciliteren.
4. Het afbreken van de bureaucratie begint in de instellingen zelf.
5. Niet klagen over te weinig geld, maar laat zien dat het ook anders kan, beter en goedkoper.
6. Volledige transparantie, zowel over kwaliteit als doelmatigheid.
7. Geloofwaardigheid begint met transparantie over de dingen die jezelf nog beter kunt doen.
Recht van spreken
Dan ben je als sector volledig gelegitimeerd om tegen de politiek te zeggen: ‘Beste dames en heren politici, het is nu aan jullie om keuzes te maken. Jullie moeten nu aan de maatschappij duidelijk gaan maken wat wel en niet meer in de basisaanspraken zit of wat een patiënt zelf moet gaan bijdragen.’
Geen convenanten meer
Dus geen convenanten en dergelijke meer, want die zijn alleen maar verhullend.
Dat is ook niet uit te leggen aan een patiënt. Als we werkelijk willen dat de patiënt centraal staat, moeten we het ‘geld’ aan de patiënt geven (op basis van een indicatie; in de vorm van een persoonsvolgend of een persoonsgebonden budget). Dat is vrijwel het enige dat de patiënt een eigen positie geeft, zowel ten opzichte van de zorgaanbieders als de zorgverzekeraars c.q. de zorgkantoren.
Guus van Montfort
Trefwoorden
- Bekeken (1652)
- Reacties (2)
Reacties (2)
