Interculturele zorg: de tijd dringt
En mijn tante in Marokko… (mag dat versje nog?). Ze kwam niet. Dus zelf maar in goed gezelschap naar Marokko. Naar het land van herkomst van 335.000 Marokkaanse –wat sinds kort heet nieuwe- Nederlanders. Ze kwamen vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw naar Nederland om de productie hoog te houden en in Marokko een steentje bij te dragen aan het verbeteren van de levensstandaard van de ‘achterblijvers’.
Vier uur vliegen –in minder tijd dan begin 20e eeuw de landarbeiders met hetzelfde doel uit Drenthe de tocht ondernamen naar West-Friesland- en we landen in de prachtige stad Marrakech, waar de warmte ons tegemoet komt. Om het weer hadden ze het niet hoeven doen. Inzet van de studiereis is het krijgen van meer zicht op interculturele zorg door kennis te maken met Marrakech en de langdurige zorg in die stad.
Met sprongen vooruit
Marrakech had ruim dertig jaar geleden ruim 250 duizend inwoners –toen vergelijkbaar met Utrecht- is op weg naar één miljoen inwoners. Het aantal toeristen –één van de belangrijkste inkomstenbronnen van Marokko- stijgt van drie miljoen in 2000 naar tien miljoen in 2010. In 2009 is de acht miljoen al bereikt. De infrastructuur gaat met sprongen vooruit. Niet alleen het wegennet en het spoor, maar ook het onderwijs en de gezondheidszorg. Kortom Marokko staat niet stil.
Gunsten en gaven
Maar dat geldt niet in die mate voor de sociale omstandigheden. Zestig procent van de ziekenhuiszorg, die zich snel ontwikkelt en een behoorlijk niveau heeft, speelt zich af in privéklinieken. De langdurige zorg moet –zo blijkt uit het bezoek aan een drietal organisaties- het nog grotendeels hebben van gunsten en gaven. Financiële ondersteuning van particulieren is onmisbaar. De zorg als sector staat nog in de kinderschoenen, maar het begin is er.
Halen en brengen
Waar we ook komen, de zorgverleners zijn bevlogen en of de cliënt centraal staat is geen vraag. Werkers van het eerste uur weten nog waar ze het voor doen en het vaak tegen de stroom oproeien, maakt alleen maar meer gemotiveerde zorgverleners van ze. Integraal werken is geen onderwerp van gesprek maar noodzaak, alleen al door de beperkte middelen. De behoefte aan informatie over opzet en organisatie van de zorg in Nederland is groot, maar ook blijkt dat de zorg in Nederland zijn voordeel kan doen met de ervaring in Marrakech. Agis heeft in Marokko een servicecentrum en Cordaan heeft met steun van Oxfam Novib een uitwisselingsprogramma opgezet. Zij ervaren dat de relaties resulteren in halen en brengen.
Solidariteit
Een boeiende reis die -met de hectiek van alle dag op afstand- ruimte geeft aan het gesprek. Het naast elkaar leggen –voor zover dat na zo’n reis kan- van de zorg in Nederland en Marokko. Constateren dat de (langdurige) zorg in Nederland op een hoog niveau staat en dat het decennia heeft gekost om dat op te bouwen. In Marokko zal dat opbouwen –ondanks het tempo waarin de ontwikkelingen zich voltrekken- ook nog jaren vergen. Dat gaat niet vanzelf en met de kloof tussen arm en rijk ligt tweedeling op de loer. Maar ook in Nederland gaat het op peil houden van de zorg niet vanzelf, want voor je het weet daalt het naar een bedenkelijk niveau. Solidariteit is voor beide –opbouw en behoud- het sleutelwoord.
Cultuursensitiviteit
Ook voeren we gesprekken over landen van herkomst en van aankomst met diversiteit binnen en over landsgrenzen heen. Aandacht voor identiteit en cultuur is van oudsher in de zorg belangrijk. En dat geldt niet minder voor de nieuwe Nederlanders. Zij maken in de nabije toekomst –maar ook nu al- deel uit van de doelgroep. Als cliënt en als medewerker. Vraag is of de zorgsector zich dat voldoende realiseert.
Ook hier loert tweedeling. Van organisaties – en dat geldt voor alle niveaus en niet alleen in de zorg- vraagt dat een cultuursensitieve attitude. Dat kost energie, maar het levert minstens evenzoveel energie op. Interculturele zorg heeft de toekomst en voor de voorbereiding daarop dringt de tijd.
Gerard van Pijkeren
Trefwoorden
- Bekeken (2897)
- Reacties (1)
Reacties (1)
