Een raad van toezicht mag geen los zand blijven
Het is een haast algemeen aanvaarde stelling dat raden van toezicht zich (verder) moeten professionaliseren. In dit kader gaat het vaak over (het aantal) themabijeenkomsten en het al dan niet (verplicht) volgen van een cursus. Ik ben erg voor meer professionaliteit, maar dat begint wat mij betreft bij de groep. We praten namelijk erg gemakkelijk over de raad van toezicht als groep, sommigen durven zelfs de term ‘team’ in de mond te nemen. Maar, waar hebben we het dan eigenlijk over?
Contacturen
Een raad van toezicht is een aantal mensen (gemiddeld vijf tot zeven) dat elkaar ongeveer zeven keer per jaar ziet: vijf of zes vergaderingen en het jaarlijkse etentje. We praten dan over ongeveer twintig ‘contacturen’ per jaar. Daarbij komt dat een beetje raad van toezicht een rooster van aftreden hanteert waarbij er jaarlijks of hooguit tweejaarlijks sprake is van ten minste één wisseling. Dit impliceert dat de groep die zich raad van toezicht noemt, weinig mogelijkheden heeft om als groep te groeien.
One-tier board
Een ander element betreft het feit dat een raad van toezicht bijna nooit als groep vergadert, maar bijna altijd in aanwezigheid van de raad van bestuur. Wat dat betreft zou je kunnen stellen dat we al een vorm van ‘one-tier board’ hebben: de raad van toezicht als vergadergroep bestaat immers feitelijk uit toezichthouders en bestuurders. Dat betekent in de praktijk nogal eens dat er weinig discussie plaatsvindt tussen leden van de raad van toezicht onderling; de meeste tijd wordt besteed aan verduidelijkende vragen van individuele toezichthouders aan de raad van bestuur.
Professionalisering raad van toezicht
Natuurlijk is het zo dat steeds meer raden van toezicht bestaan uit zeer deskundige en ervaren mensen, die individueel zeer capabel zijn in het houden van toezicht op zorgorganisaties. Bovendien worden er op meerdere fronten van de professionalisering slagen gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan het feit dat toezichthouders in toenemende mate via openbare wervings- en selectieprocedures worden binnengehaald.
Groepsdynamica verbeteren
Desalniettemin is het van belang meer aandacht te gaan besteden aan de groepsdynamica van raden van toezicht. Wat mij betreft zou daarin gedacht moeten worden aan meer contactmomenten (elkaar vaker zien en dan niet in sessies van drie uur), meer onderlinge communicatie (elkaar echt leren kennen), zowel in vergaderingen met de raad van bestuur als in eigen opiniërende discussies. Dan kan een raad van toezicht een echte groep – raad worden, misschien zelfs een team. Waarschijnlijk levert dat meer winst op in termen van professionaliteit dan het volgen van een extra cursus door individuele leden.
Marc van Ooijen
Trefwoorden
- Bekeken (2474)
- Reacties (2)












