Geplaatst op 20 april 2010 door: Maaike de Vries | 4 reacties | Reageer

Ziek door schuld: inzetten op vitaliteit

“Zuipende politici geven het verkeerde voorbeeld”, zei professor Schrijvers in het FD. Zijn pleidooi voor drooglegging van de werkvloer sluit aan bij het debat dat in Nederland wordt gevoerd over vitaliteit.

Bij ‘vitaliteit’ draait het om de vraag wat werkgevers kunnen, mogen en moeten om te zorgen dat hun personeel gezond en vrolijk de eindstreep haalt en zo productief mogelijk is.

Veel, vet en zoet

Vitaliteit is niet voor niets een trend. Nederland is gezond, maar het kan beter. Het ziekteverzuim is stabiel, maar gemiddeld nog steeds 4,3 procent en in de zorg zelfs 5,3 procent. We eten te veel, te vet en te zoet en we bewegen te weinig. Meer dan de helft van de volwassenen en ruim één op de tien kinderen is een beetje of veel te zwaar. Nederlanders blijven rokers: 3,7 miljoen jongens en meisjes, mannen en vrouwen steken dagelijks gemiddeld vijftien sigaretten of shagjes op. Dit leidt tot jaarlijks twintigduizend doden als gevolg van ziekten door roken.

Vitaliteitsbevordering door werkgevers

Het verminderen van ongezond gedrag en vitaliteitsbevordering door werkgevers is een goed idee, vindt de meerderheid van de Nederlanders. Minder kroketten in de kantine, alcoholvrije borrels, lunchwandelingen en mindfullness op de werkvloer. Een calvinistische wind die door bedrijven waait en geluk, gezondheid, inzetbaarheid en productiviteit brengt.

Maakbaarheid gezondheid en welzijn

Maar, hoe maakbaar zijn gezondheid en welzijn eigenlijk? Ongezonde gewoonten zijn in ieder geval niet eenvoudig te veranderen. Gedragsverandering vraagt veel doorzettingsvermogen, een lange adem en leidt niet altijd tot de gewenste resultaten. Tien procent afvallen, van honderd naar negentig kilo, is genoeg om uit de medische gevarenzone te zijn. Maar negentig kilo is nog geen maat 38.

Vitaliteitsbevordering brengt verder de aanname met zich mee dat ziekte vermijdbaar en verwijtbaar is. Als je maar gezond leeft, blijf je gezond. Als je ongezond leeft, word je ziek - door je eigen schuld. Deze veronderstelling klopt niet. Gezond leven vermindert risico’s, maar kan ziekte nooit volledig voorkomen. Gezondheid is slechts ten dele een keuze, ziekte is iets wat veel mensen vroeg of laat als pech overkomt.

Inzetten op vitaliteit

Het lijkt mij goed in te zetten op vitaliteit, maar daarbij niet te vergeten dat we op het terrein van gezondheid en ziekte nu eenmaal niet alles in de hand hebben. Een leven zonder kanker, hart en vaatziekten of diabetes is niet zo makkelijk te organiseren als een ‘vrijmibo’ zonder wijn of bier.

Maaike de Vries
De Argumentenfabriek

Trefwoorden

Blogs

Bekeken (1506)
Reacties (4)

Reacties (4)

Jeroen Melchers

21/04/2010

#1. Geachte mevrouw de Vries,

Ik onderschrijf u betoog om erg voorzichtig te zijn met de connectie dat iemands ziekte zijn eigen schuld is.

Dat gezegd hebbende vind ik de huidige vrijblijvendheid en het gemak waarmee iedereen nu uit de gezondheidszorgruif eet ook bijzonder storend. De toegankelijkheid van zorg is een groot goed dat we collectief overeind moeten houden maar laten we diegene die er een potje van maken nu ook niet gaan pamperen.

Laten we patiënten die door groot overwicht of anderzins gevaarlijke leefstijl potentiële klanten zijn voor ernstige aandoeningen via hun artsen informeren dat ze waarschijnlijk zelf hoofddader zijn als ze straks ziek worden. Die boodschap en de daarbij behorende hulp als de patiënt wil veranderen brengt bewustwording met zich mee.

Als je iets wil veranderen aan de huidige overconsumptie van zorg dan is het bewustzijn dat je met je eigen leefstijl al heel veel narigheid kunt uitsluiten heel belangrijk. Hoe eerlijk is het om de mensen hier niet hard op aan te spreken. Laat ze straks alsjeblieft geen termen gebruiken die laatst een hoge kerkleider meende te moeten gebruiken.

Kortom als je wil bijdragen aan de oplossing voor een betere en betaalbare gezondheidszorg moet je het de mensen wel durven vertellen.

Met vriendelijke groet,

Jeroen Melchers
AnnePietersen

23/04/2010

#2. Ik ben het erg eens met Maaike de Vries. Leefstijl heeft invloed op kansen om gezond te blijven of ziek te worden, maar een directe koppeling op individueel niveau is slecht te leggen, dus we moeten oppassen met spreken over schuld en het differentiëren in premies of toegang tot de zorg.

Veel zinniger lijkt het om maatschappelijk in te zetten. Maak het makkelijker om gezond te leven en moeilijker om ongezond gedrag te vertonen. En begin dan vooral bij jonge mensen.

Dus op alle lagere scholen 'leefstijllessen' (daar bestaan al leuke lespakketten voor). Een verbod op reclame voor snoep en andere ongezonde levensmiddelen voor kinderen. Een verbod op spaaracties bij snoep, chips, en cadeautjes bij fastfood. Zo snel mogelijk de snoepautomaten de middelbare scholen uit. Leeftijd waarop alcohol en rookwaren gekocht mogen worden omhoog en het sporten op school uitbreiden.

Positieve prikkels werken nog altijd beter dan negatieve.

Annette Pietersen
Maaike de Vries - De Argumentenfabriek

25/04/2010

#3. Beste Anne en Jeroen, Fijne reacties! Ik ben het met jullie eens. Vitaliteitsbevordering door werkgevers is nodig net als actie vanuit individu en maatschappij. Eigen verantwoordelijkheid (gezondheids begint bij jezelf) en verminderen van de obesogene omgeving (minder snacks, meer trappen in de openbare ruimte). Maar nogmaals, leven 'volgens het boekje' biedt geen 100 procent garantie op een lang en gezond leven.
Viewunity Bonnen

16/12/2010

#4. Geachte Lezers,
geld kan ook een ziekte zijn dit moest ik zelf aan mij vast stellen. Meestal krijgen mensen deze ziekte als ze geld te kort komen en deurwaarden dreigt het hele leven op de kop te zetten totdat er de laatste druppel eigenbehoud voor levensonderhoud geclaimd is en geen enige cent of euro munt blijft over en er dan niets meer is behalve een gevoel van legde. Hiervoor heb ik een therapie bedacht om beter met de uitwerkinningen door infecties van geld te kort om te gaan. Informatie en verklaring vind u hierover op: http://viewunity.org/verklaring