Klink is debet aan stop op pgb’s
Voormalig staatssecretaris Bussemaker moest direct na haar aantreden begin 2007 het budgetplafond voor het pgb fors ophogen. Haar voorgangster Ross-Van Dorp had dat ook al eens gedaan. Deze ophoging heeft Bussemaker daarna een aantal maal moeten herhalen en met toenemende tegenzin. VWS liet de afgelopen jaren veel onderzoeken doen naar de aard van de groei van het pgb en naar het vermeende misbruik daarbij, maar een structurele oplossing voor de onbeheersbare kosten als gevolg van de snelle groei van het pgb bleef achterwege.
Stop op toekennen pgb’s
Minister Klink heeft, sinds hij het dossier van Bussemaker overnam, het budgetplafond ook al een keer moeten verhogen. Nu komt hij met een ferm besluit: er worden dit jaar geen nieuwe pgb’s meer toegekend. Met dit besluit veegt de ministerraad de, in alle beleidsstukken over de AWBZ de afgelopen jaren vastgelegde, keuzevrijheid tussen zorg in natura en het pgb van tafel.
Ik ben razend hierover. Niet omdat ik niet begrijp dat Klink met al die overschrijdingen op zijn begroting wel iets radicaals moest doen, maar vooral omdat Klink de afgelopen jaren ruim de tijd heeft gehad het pgb wettelijk te borgen en de kostengroei beheersbaar te maken. Hij heeft dit willens en wetens niet gedaan.
Ad hoc maatregelen
De talmende houding van de regeringspartijen CDA, PvdA en ChristenUnie met het AWBZ dossier leidt nu tot datgene wat politici juist zouden moeten verafschuwen: zij moeten nu noodgedwongen ad hoc maatregelen nemen. Daardoor wordt de verzekering voor langdurige zorg in haar kern gewijzigd, zonder dat daar visie en een beleidskeuze aan ten grondslag liggen. Als we niet uitkijken, zal het hierbij niet blijven.
Groeiruimte
Een eenvoudige analyse leert dat de onbeheersbare groei van het pgb ligt in de vormgeving van de huidige regeling, niet in het pgb als instrument. De pgb is, ondanks vage voornemens dat te veranderen, nog altijd een subsidieregeling die los staat van de reguliere groeiruimte in de AWBZ. Groei van toename van het aantal pgb’s in een bepaalde sector leidt niet tot vermindering voor het budget in die sector voor de zorg in natura. Sterker nog, zorgaanbieders moedigen cliënten actief aan een pgb aan te vragen om zo hun omzet te verhogen. Sinds deze ontwikkeling duidelijk werd, heeft de VVD gevraagd het pgb onder te brengen in de reguliere groeiruimte. Dat adviseerde ook de SER in haar rapport over de toekomst van de AWBZ in 2008. Klink en consorten hebben dit advies niet overgenomen.
Fundamentele keuzes
De onwaarschijnlijk rappe groei van het pgb maakt duidelijk dat fundamentele keuzes over de inrichting en uitvoering van de AWBZ noodzakelijk zijn. Cliënten in de langdurige zorg willen maximale zeggenschap over wonen, werk, welzijn en zorg. Zij wensen niet langer dat zorgkantoren, instellingen, en cliëntenraden over hun leven onderhandelen, zij willen dat zoveel mogelijk zelf doen. Mensen die werken in zorg moeten de wensen van die cliënten volgen, niet dicteren. En de gevolgen van die keuzes moeten duidelijk aan de klant worden verteld. Het werkgeverschap en de instellingszorg moeten samen met de professionals zich hieraan aanpassen.
De politiek moet het oude en bekende durven loslaten. En dat laatste was de demissionaire coalitie niet bereid te doen. Systeemwijzigingen schrikken de kiezer af. In een bondje tussen coalitie, werknemers en koepels zijn keuzes uit de weg gegaan met als resultaat een imploderende AWBZ.
Koers van Klink
Ik houd mijn hart vast voor de begroting van dit najaar. De principiële keuze voor het beperken van de keuzevrijheid in de AWBZ ligt deze week voor. Het is vervolgens een kleine stap voor de regering om in het najaar de rechten van budgethouders nog veel verder te beperken. Zeker omdat uit de verkiezingsprogramma’s van alle politieke partijen geen begin van overeenstemming is te distilleren. Dat geeft de demissionaire minister alle ruimte zijn eigen koerst te varen.
Vooralsnog lijkt voor die koers niet visie de aanjager, maar budgetperikelen. Een heel droevig slotakkoord van een droevig kabinet dat in haar regeerakkoord nog opmerkte dat er in haar kabinetsperiode geen fundamentele keuzes op het terrein van de AWBZ gemaakt zouden worden. Het is te hopen dat een volgend kabinet nog de kans krijgt het pgb, waarnaar zoveel vraag is, een fatsoenlijke plek in de AWBZ te geven en de keuzevrijheid van cliënten in de zorg wettelijk te verankeren. En laten we daarnaast hopen dat het kabinetsbesluit dit jaar geen nieuwe pgb’s toe te kennen, alle politieke partijen ervan overtuigt dat fundamentele keuzes in de AWBZ onontkoombaar zijn.
Anouchka van Miltenburg
Tweede Kamerlid VVD
Trefwoorden
- Bekeken (1473)
- Reacties (3)
Reacties (3)
