Geplaatst op 24 augustus 2010 door: Maarten Ploeg | 1 reacties | Reageer

Het is gelukt om de kwaliteit te outsourcen

In welke mate lijkt een koe kopen op een DBC voor een chronische ziekte aanschaffen? Met die koe hebben we veel ervaring, dus ik dacht: misschien helpt het ons bij de beantwoording van het tweede, moeilijker gedeelte van de vraag.Laten we de kwestie beschouwen vanuit de optiek van marktwerking. Zo’n kader is lekker duidelijk en bovendien helpt het ons om alvast een beetje te oefenen met dat stelsel dat op 1 januari 2006 van start ging maar waar nog een paar vragen over zijn. En we kunnen ook niet om de markt heen, want koeien werden daar altijd al verhandeld.

Koe kopen

We beginnen met de koe. Het is meestal een boer die zoiets aanschaft. Die weet precies wat hij wil. Doelbewust betreedt hij het marktplein, kiest een paar exemplaren uit, bevoelt, beklopt en bekijkt, en maakt z’n keuze. Dan een korte wijle van handjeklap met de handelaar en een prijs wordt bedongen. De koe is verkocht. Iedereen tevreden. En vandaag weer naar huis, want er moet nog wel gemolken worden.

DBC aanschaffen

We gaan verder met de DBC voor een chronische ziekte. Dat is een langere omschrijving dan koe, dus de vraag komt op of het dan ook moeilijker is. Dat is het. Het is altijd een patiënt die zoiets nodig heeft. Die weet nauwelijks wat hij wil. Hij kent ook het marktplein niet waarop dat ding aangeboden wordt. Laat staan dat hij weet waarop hij moet letten. De DBC voor een chronische ziekte wordt weliswaar voor hem aangeschaft, en daarmee lijkt het erop dat het vooral een kwestie is van ‘ondergaan’ of ‘overkomen’. Het handjeklap heeft de patiënt uitbesteed aan de zorgverzekeraar die met de zorgverlener het spel speelt. Die verzekeraar weet overigens ook niet zo goed wat kwaliteit is. Niemand is tevreden. Maar we hebben tijd zat en praten er volgend kwartaal gewoon over door.

Polderlandschap

Tot zover de vergelijking tussen twee werelden: de koeienmarkt en de zorgmarkt. Gelukkig willen we in Nederland allemaal over alles met elkaar tevreden zijn. Daarom hebben we voor het probleem zorgmarkt een compleet polderlandschap ingericht waarin iedereen op gelijke wijze tot uiterste overeenstemming kan komen. Dat is nobel en eerlijk. En we hebben het ook makkelijk gemaakt door af te spreken dat kwaliteit via databases en indicatoren zichtbaar wordt. Die kun je straks misschien wel bevoelen, bekloppen en bekijken.

Lucratieve vorm van handjeklap

Ontzettend veel partijen doen hun best op het gebied van indicatoren. Dat leidt tot een ‘set van’. Elke instelling heeft ze al, en anders spreekt de ambitie duidelijk uit het bijgeleverde bijbehorende beleidsplan, hoofdstuk ‘transparantie en klant centraal’. Zichtbare Zorg is er ook heel druk mee. En de farmacie toont ook belangstelling. De laatste initiatiefnemer is de Nederlandse Zorgautoriteit. Maar iedereen is nog steeds ontevreden. Dat is trouwens niet helemaal waar. Duizenden consultants en beleidsmedewerkers wrijven zich in de handen. Dat is overigens hun lucratieve vorm van handjeklap.

Kwaliteit outsourcen

Ondertussen lachen de zorgboeren (lees de professionals) want ze hebben kiespijn. Waaruit blijkt hun regie? En hun klanten (lees de patiënten) staan ook met de mond vol tanden. Het is gelukt om vanuit de kernrelatie in de zorg (zorgvrager-zorgbehandelaar) het begrip kwaliteit te outsourcen. En onze polders zijn zo vlak en groot dat ik het einde voorlopig nog niet aan die horizon zie. Onze dijken vallen op zo’n moment eigenlijk ook niet op.

Terug naar het marktplein

Het wordt tijd dat we de beweging maken van de oeverloze polder naar het overzichtelijke marktplein. We doen het net zoals vroeger: alleen toegankelijk voor aanbieders en kopers. Wat mij betreft zijn dat de koepels van de huisartsen en medisch specialisten enerzijds en de patiëntenorganisaties anderzijds. Nadat de kwaliteitseisen door hen zijn vastgesteld (dus geïnsourced) komen de zorgverzekeraars voor het handjeklap. Ook de nationale zorgdatabase wordt door hen opgezet. Maar daarover een volgende keer. En vlot weer naar huis! De patiënt moet tenslotte wel vandaag geholpen worden.

Maarten Ploeg
Directeur Diabetesvereniging Nederland (DVN)

Trefwoorden

Blogs

Bekeken (1269)
Reacties (1)

Reacties (1)

tjark reininga

25/08/2010

#1. het is een goed verhaal, maar helaas gebaseerd op de denkfout dat de patiënt niet weet wat hij wil. en daar zit de crux: de patiënt weet uitstekend wat hij wil: ex-patiënt worden of althans zoveel mogelijk terugkeren naar de leefsituatie van toen hij nog geen patiënt was. "genezen" noemen we dat meestal.

Maar hij weet niet hoe dat te bewerkstelligen. zijn eerste stap is daarom doorgaans (als huismiddeltjes niet helpen) naar zijn huisarts. die kent hem en weet welke "kwalen" hij (gehad) heeft. althans in theorie, wat met de komst van groepspraktijken, artsendiensten en waarnemers is hierin al enigszins de klad gekomen, zeker voor patiënten die hun huisarts niet regelmatig nodig hebben. de vertrouwensrelatie is sterk verzwakt (en berichten over bonussen van de medische industrie versterken die niet). maar als het goed is heeft de patiënt bij de keuze van zijn huisarts de medische markt verkend en gekozen voor degene die het beste aan zijn vraag (waarvoor deskundigheid, vertrouwen en beschikbaarheid de meest gebruikte criteria zijn).

vervolgens moet de patiënt er dan maar van uitgaan dat deze adviseur de markt kent. DBC's kunnen daarbij helpen: de huisarts stelt een (eerste) diagnose en adviseert de patiënt op grond daarvan een behandeling. hij moet daarom op de hoogte zijn van de markt, weten welke B's op de gestelde D passen en zijn patiënt adviseren over de te kiezen DBC.

in die DBC moet ruimte gereserveerd zijn voor evaluatie door patiënt en adviseur, waarin besproken kan worden of de keuze voor een bepaalde B (een behandelaar en/of behandelende instelling) aan de verwachtingen voldoet. daar gaat het vaak mis: de huisarts/adviseur heeft weinig tijd voor patiënten die elders in behandeling zijn en zal ook niet altijd de detaildeskundigheid hebben om zich met de patiënt over de inhoud van de behandeling te verstaan. en de specialist die de behandeling uitvoert heeft al even weinig tijd voor de patiënt (laat staan voor diens adviseur de huisarts). ik ga er daarbij van uit dat specialisten wel de bereidheid hebben zich met hun cliënt (de patiënt en diens adviseur) te verstaan.

de rol van de verzekeraar is hier buiten beeld gehouden. in mijn optiek heeft die namelijk niet meer te doen dan de rekening voor de ingekochte DBC te betalen. daarvoor namelijk is de patiënt een contract aangegaan. helaas echter heeft vooral de politiek dit deel van het proces vervuild, door de verzekeraar ook inkooptaken te geven en een rol in de beoordeling van de kwaliteit.