Governance: niks doen kost levens
Crash Boeing kost negen levens. Alle kranten hebben er bol van gestaan en menig journaal is er mee gevuld. Binnen een week heeft de Raad voor de Veiligheid zeer uitgebreid onderzoek gedaan en komt met de eerste conclusies. Het land was in de ban van het ongeluk en alle betrokkenen komen uitgebreid aan het woord in de media.
Vermijdbare slachtoffers
In de ziekenhuizen in Nederland overlijden per jaar ongeveer 1700 patiënten onterecht. Dit zijn jaarlijks gemiddeld 17 doden per ziekenhuis. Minimaal 9 doden voor de kleintjes en meer dan 25 voor de grote ziekenhuizen. Per jaar. Dit is vergelijkbaar met vijf keer een Tenerife-ramp per jaar in Nederland. Voor een gemiddeld ziekenhuis is dit eens per drie jaar een Bijlmerramp.
Twee hoogtemeters
Het komende jaar ga ik me bezig houden met het invoeren van BSN en DOT. Dit zijn projecten die mankracht en vooral ICT-capaciteit verslinden. Met diezelfde inspanningen zouden wij probleemloos het medicatieproces in het ziekenhuis kunnen automatiseren en daardoor veel veiliger maken. Medicatieverstrekking in ziekenhuizen is veel gevaarlijker dan het landen met een Boeing! Verder gaan wij een nieuw ziekenhuis ontwikkelen waarin veiligheid vermoedelijk niet gemakkelijk te financieren zal blijken. Een Boeing heeft twee hoogtemeters en er is een protocol hoe te handelen als één van de twee defect is. Veiligheid kost dus geld.
Professionele autonomie
Als we echt wat willen met veiligheid in ziekenhuizen en mij lijkt dat eerlijk gezegd niet een vraag maar een opdracht, dan moet er dus wat gebeuren. Vroeger was de luchtvaart ook bepaald niet veilig. Hoe zou het allemaal gelopen zijn als de piloten lang geleden begonnen waren periodiek landelijk bijeen te komen om te praten over de veiligheid en het belang van professionele autonomie. Discussies voeren of een checklist wel handig is, omdat iedere landing anders is. Diepgaande gesprekken over wie er nou eigenlijk de baas is van de luchtvaartmaatschappij; de raad van bestuur of het collectief van piloten. Of allebei een beetje. Gelukkig voor één ieder die wat vaker vliegt, is het zo in de luchtvaart niet gegaan.
Verantwoordelijkheden
De Raad voor de Volksgezondheid & Zorg (RVZ) heeft in haar meest recente rapport getiteld; Governance en kwaliteit van zorg, het probleem ondubbelzinnig benoemd en beschreven. Ik doel dan niet op de aanbeveling om de Raad van Toezicht harder aan te kunnen pakken. Dit zal behalve een schok door Rotary Nederland weinig zoden aan de dijk zetten. De geit en de kool niet sparend komt de RVZ namelijk tot de volgende conclusie. De kern van de problematiek is dat de RvB van een ziekenhuis zijn verantwoordelijkheid niet waar kan maken omdat het interne kwaliteitssysteem niet sluitend is. Iedereen wist het al, maar het is toch fijn als het zwart op wit staat.
Bevoegdheden
Vrij vertaald is de conclusie van de RVZ: de RvB heeft wel veel verantwoordelijkheden, maar geen bevoegdheden. Dan zou je denken, nu het hoge woord eruit is, dat de Raad komt met de simpele aanbeveling: geef de RvB van een ziekenhuis adequate bevoegdheden als het gaat over de kwaliteit en de veiligheid van de zorg. Met veiligheid en kwaliteit moet je niet polderen, maar optreden als het nodig is. Zo sterk als het rapport van de RVZ begon, zo waterig druipt het af. De oplossing van de RVZ is namelijk dat de Orde van Medisch Specialisten een Publiekrechtelijke Beroeps Organisatie met een verordenende bevoegdheid wordt!
Verzet
Voor de echte oplossing, verplichte verantwoording over de kwaliteit en veiligheid door medische specialisten aan de RvB, gaat de Raad liever niet. Dit kan namelijk op verzet stuiten. Bij de medisch specialisten. Ik vraag me af of dit nog wel waar is. Het is namelijk ook beschadigend voor de beroepsgroep als het eerste wat de ondernemer, die voor een habbekrats een ziekenhuis overneemt, roept dat hij er eens flink wat disfunctionerende specialisten uit gaat gooien. Nog erger is het als dit ziekenhuis nodeloos in de problemen is gekomen omdat er niet tijdig ingegrepen kon worden bij kwaliteitsproblemen. Niks doen kost levens.
Jaap van den Heuvel
Trefwoorden
- Bekeken (1501)
- Reacties (0)
