ACTUEEL

‘Zwarte lijst incompetente bestuurders nodig’

‘Zwarte lijst incompetente bestuurders nodig’

Incompetente bestuurders in de semipublieke sector zouden op een zwarte lijst moeten komen, zodat ze na wanprestaties niet zomaar opnieuw aan de slag kunnen. Dit is een van de stellingen waarmee corporate governance-expert Gerard Mertens het debat over de kwaliteit van bestuur in zorg, onderwijs en woningbouw wil aanzwengelen.

Mertens, decaan van de faculteit Managementwetenschappen aan de Open Universiteit, ging dinsdag tijdens een Open Kennisavond in Den Haag met vervangend ombudsman Addie Stehouwer over de stelling in debat. “Het is onbegrijpelijk dat bestuurders die miljoenen aan gemeenschapsgeld hebben verkwanseld, enkele maanden later weer aan de slag kunnen op een andere bestuurderspositie”, aldus Mertens in een toelichting op de stelling.

Stapelen

Het debat was ondermeer bedoeld om oplossingen voor falend toezicht op organisaties te bedenken. Mertens zegt niet te willen zwartepieten, maar vindt wel dat toezichthouders meer verantwoordelijk moeten worden gehouden voor de gang van zaken. “Toezichthouders moeten ook strenger op competenties worden geselecteerd. Bovendien zouden zij verplicht periodiek moeten worden bijgeschoold,”stelt Mertens. “Toezichthouders zijn ook dikwijls overgecommiteerd door het stapelen van functies. Dat is onwenselijk en ongeloofwaardig. Toezichthouders moeten meer tijd aan hun functie besteden en navenant beloond worden.”

Rondlopen

Mertens pleit voor een professionalisering van toezicht. Een toezichthouder in een complexe organisatie zou één dag in de week moeten rondlopen in de organisatie. Alleen op deze manier is het volgens Mertens mogelijk een goed beeld van de informele organisatie te krijgen en kunnen toezichthouders de informatieasymmetrie met bestuurders verkleinen.

Onderzoek 

Naast decaan aan de Open Universiteit is Mertens sinds 2005 bestuurslid van het Netherlands Institute for Corporate Governance. Eerder was hij hoogleraar Financial Analysis en voorzitter van de vakgroep Financieel Management en later Accounting and Control verbonden aan de Rotterdam School of Management van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ook heeft hij verschillende onderzoeksprojecten naar corporate governance gedaan voor ondermeer het ministerie van Financiën, de Monitoring Commissie Corporate Governance en Eumedion.

15 Reacties

om een reactie achter te laten

Kuhn

19 juni 2012

Sympathiek idee, maar er kleven wel de nodige bezwaren aan. Wie gaat immers bepalen wanneer er wel of geen sprake is van een wanprestatie (dat is niet in alle gevallen zo evident)? En als die al wordt vastgesteld, hoe krijgen we die dan transparant of openbaar? Nu al is het zo dat zaken met een niet-functionerende bestuurder doorgaans in der minne worden geschikt en dat partijen in de ontbindingsovereenkomst vastleggen dat ze geen negatieve uiitspraken over elkaar zullen doen.

En zullen we dan trouwens ook snel een zwarte lijst van incompetente toezichthouders aanleggen? Het is immers een wisselwerking!

Professionalisering van het toezicht is m.i. een zinvollere optie (alhoewel ik me afvraag op iedere toezichthouder wel één dag in de week moet meelopen. wat moet die man/vrouw gaan doen? En hoe makkelijk is het voor de kwaadwillende bestuurder en/ofde incompetente organisatie om aan window-dressing te doen?). Naar mijn mening en ervaring kan hoogwaardige, professionele en onafhankelijke ambtelijke ondersteuning de Raad van Toezicht helpen om beter te functioneren. En ja, dat is preken voor eigen parochie, maar mag ik??

Marges

19 juni 2012

Uitstekend idee. Heb dat zelf overigens al eerder voorgesteld,toen ik voor de tweede keer in korte tijd te maken kreeg met een bijna faillissement van een zorginstelling als gevolg van falend management en toezicht. Maar het plaatsten van een naam op zo'n publiek toegankelijke lijst, kan juridisch tot problemen leiden, zoals het aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schade die iemand kan leiden die op de lijst staat.

van Zanten

20 juni 2012

Dit idee is zo slecht nog niet. Ik pleit hier ook al langer voor en het komt de transpantie ook tegoed. Er zitten waarschijnlijk wel wat juridische haken en ogen aan. Laten we eerst maar eens een lijstje maken met de bestuurders die de afgelopen twee jaar voortijdig zijn vertrokken (al dan niet met forse premies) en de officieel opgegeven reden. Een top tien is zo gemaakt en een top 20 lukt ook wel.Idee voor Skipr? De opstap (of exit) top 10.

Daarna kunnen we de discussie starten of dat kwam door wanprestatie of doordat de rest ook niet zo veel soeps was en iemand dacht bekijk het maar (want dat kan namelijk ook het geval zijn).

Van Emmerik

20 juni 2012

Het is natuurlijk prima als incompetentie buiten de deur blijft. Maar een lijst opstellen lijkt me niet de beste oplossing. Voor je het kom je in allerlei vreemde bureaucratische bedenksels over het wegen van incompetente acties en gevolgen. Terwijl je met een strenge selectieprocedure, inclusief Assessment en referenties natrekken ook de brekebenen kunt afwijzen. Kortom, de toezichthouder kan gewoon een goede procedure hanteren, met beproefde methoden die hun waarde hebben bewezen.

Jaap van den heuvel

20 juni 2012

Een prima idee, maar een trap veeg je schoon van boven naar beneden; dus graag ook de publieke sector toevoegen.

Roland

20 juni 2012

Geweldig idee.We moeten dit gaan toepassen op iedereen die ooit een fout maakt. Te beginnen met decanen en politici uiteraard. Meteen op een lijst en weg ermee -- nooit meer terug in je beroep. Op die manier kun je mooi voorkomen dat mensen ooit iets leren want dat softe gedoe moet maar eens afgelopen zijn.

Ofwel; het zou mooi zijn als mensen die dit soort voorstellen doen ook eens nadenken over de consequenties ervan. Allemaal gratuit, dit. Fijn voor het ego maar slecht voor de publieke zaak.

Rookmaker

20 juni 2012

Is dit idee niet een beetje ouderwets? Als men daartoe bereid is dan kan immers veel informatie gehaald worden van internet (goede en minder goede referenties).

Punt is dat bestuurders waarvan genoegzaam bekend is dat het brokkenpiloten zijn, toch weer voor een andere functie worden gevraagd. Het is m.i. niet het gebrek aan kennis over de achtergrond van kandidaten dat aan dit fenomeen ten grondslag ligt, maar het gebrek aan politieke wil om deskundigheid boven het eigen circuit te plaatsen.

Dorien Rookmaker

Anoniem

20 juni 2012

Ja hoor. U mag best preken voor eigen parochie.Zolang u maar niet vergeet te luisteren naar parochianen uit andere parochies. (-;

wansink

20 juni 2012

Zwarte lijst heeft teveel weg van publieke executie. Beter is als RvT optreedt ipv afwacht bij falen RvB. Dat gebeurt te weinig (VUmc). Helaas ontbreekt het bij RvT's aan "zelfreinigend vermogen" (oratie Loek Winter, Nyenrode).

Bestuurders zijn net katten. Wordt er wel ingegrepen door een RvT, dan komt de gestrande "leider" na enige tijd veilig op zijn pootjes terecht (bijv. Maasstad).

Intussen neemt de publieke verontwaardiging toe. Dat levert frictie op - en ooit een enorme clash. Rara: hoe komen de SP en de PVV toch aan zoveel stemmen?

@Rookmaker Uw constatering is volkomen juist: "Gebrek aan politieke wil om deskundigheid boven het eigen circuit te plaatsen."

De meeste leden van de Tweede Kamer hebben weinig belang bij een structurele aanpassing van de regels en salarissen waar "verontwaardigde burgers" op aandringen. Waarom? Omdat zij zelf veelal (goed betaalde) bestuurders worden in de (semi-) publieke sector. En wie snijdt er nou graag in zijn eigen vlees?

Toegegeven: soms wordt een oud-politicus een prima bestuurder. En af en toe keert er eentje terug in de politiek (Eerste Kamer). Zo gaat dat in netwerkend Nederland, en uiteraard elders. Wees realistisch: daar kun je je over opwinden, maar veel zoden zet dat niet aan de dijk.

Dirk Jan Frijling

20 juni 2012

Een heel slecht idee, dat past in een trend om regelgeving een substituut te laten zijn voor de eigen verantwoordelijkheid. Een RvT moet beoordelen of een zittend bestuurder functioneert dan wel een kandidaat geschikt is. Dat iemand niet op de "zwarte lijst" wordt anders weer een excuus zijn voor het aannemen of aanhouden van een slecht functionerende bestuurder.

van Lieburg

20 juni 2012

Het is heel goed dat er aandacht besteed wordt aan het fenomeen falende bestuurders. Of een zwartboek gaat helpen weet ik niet, belangrijk is mijns inziens ook dat headhunters stoppen met het rondpompen van mensen die voor hotshot worden aangezien, terwijl ze er in de praktijk niet zoveel van bakken. Het gaat vaak om grote ego's in de verschillende bestuurskamers, die status en aanzien hebben en zo macht uitoefenen in hun omgeving en niet gevoelig zijn voor feedback. Faalt men ergens dan ligt het aan de context en niet aan hun eigen competentie, men moddert vrolijk verder. Toezichthouders zijn inderdaad weinig professioneel, uitzonderingen daar gelaten en lopen aan de leiband van de bestuurder. Ook hier zou professionalisering goed zijn en aandacht voor hetgeen waar men mee bezig is.

Mr Sophie Hankes vz SIN-NL

20 juni 2012

Wie van de bovenstaande reageerders was slachtoffer van een medische fout? Of behoort U allen tot de elite van de gevestigde orde en hebt U passende vriendjes?
SIN-NL heeft sinds 25 sept. 2009 met goedkeuring van de Groningse rechtbank al een zwarte lijst, zie www.sin-nl.org en www.zwartelijstartsen.nl
Deze zwarte lijst bevat namen van artsen, personen en organisaties uit de gezondheidszorg en de overheid die hun wettelijke en professionele zorgplicht schenden. Met de publicatie van deze lijst wil SIN-NL enerzijds aandacht vragen voor de noodsituatie van slachtoffers van medische fouten en anderzijds de aandacht te vestigen op hen die concreet verantwoordelijk zijn voor veel onnodig en vermijdbaar leed.
Ondergetekende heeft mede als initiatiefneemster van deze lijst, al jaren geen toegang tot gezondheidszorg, ondanks zeer slechte door artsen veroorzaakte invaliditeit en slechte gezondheid, dankzij oa de Raden van Toezicht.

Marges

20 juni 2012

Bedankt voor de site www.sin-nl.org Interessant. Kende ik nog niet. Zal adres ook rondtwitteren.

Kuhn

22 juni 2012

Interessante vraag: had een zwarte lijst de benoeming van Blom bij Careyn (zie: http://tinyurl.com/bna7oc7) had kunnen voorkomen?
En is het terecht dat de RvT zich verdedigt met de opmerking "dat we een gerenommeerd wervings- en selectiebureau in de arm genomen..."

Dijkstra

22 juni 2012

De echte oorzaak van het probleem dat Mertens adresseert is natuurlijk de nog veel te vaak belabberde invulling van het werkgeverschap door RvT's (en RvC's). Als je als werkgever referenties opvraagt en serieus werk maakt van werving en selectie komen grote en opvallende zaken uit de loopbaan van kandidaten wel aan bod (positief en negatief). Dan kan ook een genuanceerd gesprek plaatsvinden over de impact daarvan op de nieuwe baan.
Daarnaast is ook de niet zo heel geweldige invulling van het toezicht op de werkelijke prestaties van de organisatie en de cultuur in de hoogste regionen van die organisatie een belangrijk aspect. Goed toezicht voorkomt niet altijd incidenten (bestuurders mogen ook gewoon fouten maken en pech hebben), maar goed toezicht kan wel voorkomen dat incidenten drama's worden.

Top