ACTUEEL

Teamwork in de zorg is onder de maat

Teamwork in de zorg is onder de maat

Teamwork in de zorg is volgens professionals niet optimaal. Zes van de tien zorgmedewerkers zien ruimte om de teamprestaties te verbeteren. Dit blijkt uit een peiling van het kenniscentrum voor zorginnovatie CBO.

De respondenten geven ondermeer aan dat de onderlinge communicatie binnen teams beduidend beter kan. Het geven van onderlinge feedback is blijkens de enquête onvoldoende in de dagelijkse praktijk ingebed. “Groepjesvorming” wordt expliciet aangemerkt als sta in de weg voor betere teamprestaties. Ook onderling vertrouwen scoort niet optimaal. Zorgprofessionals betwijfelen of ze voldoende vaardigheden hebben om samen problemen op te lossen, direct nadat ze ontstaan. Daarnaast vinden de zorgprofessionals dat leidinggevenden onvoldoende coachend managen en meer voorbeeldgedrag moeten laten zien.

Verbeterpotentieel

Volgens het CBO toont de Eerste Nederlandse Peiling Teamwork-in-de-Zorg aan dat er ten aanzien van teamprestaties in de zorg over de hele linie een verbeterpotentieel van 40 tot 60 procent bestaat. “Het is niet zo dat er geen teamgevoel is, maar teams beschikken niet altijd over de praktische tools of training om consequent als team te functioneren”, stelt senior adviseur Erica van der Schrieck-de Loos van het CBO.

Minder fouten

Naast het ontbreken van competenties en scholing spelen ook hiërarchische werkverhoudingen een rol. Hiërarchie kan er ondermeer toe leiden dat medewerkers hun mond houden, terwijl het teambelang, de zorgkwaliteit of patiëntveiligheid juist openheid en communicatie vragen. Ook de werkdruk kan volgens Van der Schrieck-de Loos een effect hebben op de teamprestatie. Niet zelden wordt de werkdruk aangevoerd om minder tijd te besteden aan overleg. Daarmee wordt volgens Van der Schrieck het paard achter de wagen gespannen. “Overleg en onderlinge feedback lijken misschien tijd te kosten, maar uiteindelijk levert het tijd op, omdat er minder fouten worden gemaakt.” 

Voorbeeldfunctie

In het verbeteren van de teamprestaties ligt volgens Van der Schrieck ook een bestuurlijke opdracht besloten. “Een bestuurder kan het goede voorbeeld geven door geregeld met teams om de tafel te gaan en zelf feedback vragen”, aldus Van der Schrieck-de Loos. “Dat breekt een gesloten cultuur open.”

Evidence-based

Volgens het CBO hebben teamprestaties een directe weerslag op de zorgkwaliteit en patiëntveiligheid. Om de teamprestaties structureel aan te pakken werkt het CBO met een door het Amerikaanse Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ) ontwikkelde methode. De methode is gericht op een cultuur van continu verbeteren en is daarmee volgens AHRQ zowel een evidence-based systeem voor teamwork als een middel om de patiëntveiligheid aantoonbaar te verbeteren.

8 Reacties

om een reactie achter te laten

Olaf Tan

8 februari 2013

Ook hier weer geldt, dat je aan de basis moet beginnen: in de opleiding, of deze nu mbo, hbo of academisch is. Denken in termen van kwaliteit dient net zo vanzelfsprekend te zijn als dat je weet hoe het hart werkt. En dan is het natuurlijk ook vanzelfsprekend dat je daarin getoetst wordt, zowel in theorie als praktijk. Dus niet een aparte ‘module’ kwaliteitszorg, maar integraal opnemen in het curriculum, in alle vakken! Dat communicatie (in de meest brede zin) daar deel van uitmaakt ligt voor de hand. Daarin dient de toekomstige professional tevens de taal te leren spreken van zijn werkomgeving, zowel binnen de context van directe patiëntenzorg, maar ook daarbuiten als het gaat om staf, management en bestuur. Dus ook hier weer communicatie niet als apart onderdeel, maar integraal opnemen in het totale curriculum. Kortom, kwaliteitsborging, communicatie en evidence based vakinhoudelijk handelen hand in hand!

Daar moeten we met z’n allen ook maar een beetje strenger in worden. Als verantwoordelijke vakdepartementen zouden ook VWS en OCW hier gezamenlijk en resultaatgericht op moeten sturen. Dat kan bijvoorbeeld door aan onderwijsinstellingen op te leggen dat zij daar in hun curriculum aantoonbaar in investeren. Borging kan o.a. door hierop toe te zien bij visitatie en accreditatie van bestaande en nieuwe opleidingen.


Ineke Khalil

8 februari 2013

Mooi om zo'n heldere analyse te lezen! Vanuit mijn eigen ervaringen als organisatie-adviseur herken ik dat er veel team-potentieel blijft liggen. Een interessante vraag is: hoe steek je in om te zorgen dat de teamsamenwerking productiever en leuker wordt? Naast de roep van Van der Schrieck om voorbeeldgedrag van de bestuurders, lijkt mij dat er een ultieme uitdaging bij de teamleden zelf ligt. Hoe gaan ze hun samenwerking zo organiseren dat er regelmatig afstemming plaatsvindt en er ruimte is om elkaar feedback te geven? En hoe gaan ze ervoor zorgen dat ze zich de benodigde vaardigheden eigen maken? Zo investeer je niet alleen in een goede top-down aansturing, maar ook in bottom-up initiatief. En daar knapt iedereen van op... ;-)

Marion Renes

8 februari 2013

Interessant maar ook bekend. Ik zie wel een linkje met informatie over hoe jullie dit kunnen aanpakken maar niet naar het onderzoek.

Waar is meer te lezen over deze Eerste Nederlandse Peiling Teamwork-in-de-Zorg? Een uitgebreider verslag met meer feiten?

Wout van Veen

8 februari 2013

De onderzoeksgegevens sluiten naadloos aan bij de praktijk die ik regelmatig meemaak tijdens teamontwikkeling. Complimenten geven en feed back vragen zijn vaak goede sleutels voor eerste successen. In het artikel wordt communicatie genoemd, waarbij m.i. vaak alleen gedacht wordt aan praten/schrijven/lezen/informeren etc. Systemische interventies kunnen het proces van zelfreflectie en feedback vragen krachtig ondersteunen. Minder praten. Meer zien en voelen wat er speelt binnen het team.....dat helpt!

Corrie van Veggel

8 februari 2013

Ook ik herken vanuit mijn eigen praktijk volledig de weergegeven knelpunten. Erg jammer dat er zo bij veel teams veel potentieel blijft liggen. Want de kracht van teams is hard nodig om de gewenste veranderingen in de zorg te verwezenlijken. Coaching van teammanagers en teams zelf is mi zeer wenselijk om hier aan te werken. Meer coachend i.p.v. sturend leiding geven en meer verantwoordelijkheden terug geven aan de teams is daarvoor belangrijk startpunt. Visie, verbinding en vertrouwen op alle niveaus is noodzakelijk. Het project van harnasnaarzomerjurk (zie gelijknamige website) is mooi vb van hoe je hier verandering in kunt aan brengen. Vanuit mijn eigen praktijk werk ik hier graag aan mee.
Ben ook zeer benieuwd naar meer achtergrondinfo over het onderzoek.

Van Doorn

10 februari 2013

Met het concept Zorg voor elkaar is sinds 2008 in een groot aantal vormen praktisch gewerkt aan teamverbetering, als onderdeel van betere samenwerking tussen alle betrokkenen inhet uitvoerende proces. Door de teams ruimte te geven en te laten ( de bekende scharrelruimte) om vervolgens methodisch tewerkenaan de ontwikkeling van competenties levert keer op keer bijzondere resultaten op. Met de verbinding met Andere handen community is sinds enige maanden borging sterk verbeterd. Het ontwikkelproces wordt ondersteund en gefaciliteerd naar duurzaamheid. Eens met het onderzoek en de herkenning laat zien dat het thema praktisch zeer speelt. Hoogste tijd voor DOEN ! Vooral anders doen.

Yvonne van Lith

12 februari 2013

Het is al jaren bekend dat er best wat te verbeteren valt aan de communicatie binnen zorgteams (waar niet). Het wordt dat dat er concreet gekeken wordt naar HOE dat handen en voeten gaat krijgen.
Ik ben zelf jaren werkzaam geweest in Ouderen- en Thuiszorg als HR-adviseur en heb dat ook ervaren.
"Communicatie" staat hoog op de agenda (en terecht!) maar hoe geef je zorgprofessionals de handvatten om dat in de praktijk te verbeteren.
Dat heeft gemaakt dat ik nu zelf coach en gebruik maak van o.a, DISC om inzicht te krijgen in gedrag en communicatie en handvatten mee te geven voor begrip en aansluiting op jezelf, je teamgenoten en vooral ook de client! Hoe communiceer je, hoe sluit je beter aan en wat heeft dat voor effect op je omgeving! Ik garandeer je dat dit heel effectief is!

Paes

12 februari 2013

Waar zorg staat kan daar niet BV Nederland staan. Zijn we niet steeds slechter in teamwork geworden in heel Nederland?
De aansturing, het voorbeeldgedrag, de beloning is doorgaans toch beter afgestemd op individualisme en competitie ipv op samenwerken.
En ja. inderdaad, het beging bij samenwerkende managementteams.

Top