ACTUEEL

‘Immobiliteit dreigt in top van de zorg’

‘Immobiliteit dreigt in top van de zorg’

De bestuurlijke top van de Nederlandse zorg is aan verjonging toe. Maar als gevolg van de Wet Normering Topinkomens (WNT) wordt de bestuurlijke doorstroming vooralsnog eerder kleiner dan groter. Dat stellen verschillende governance-deskundigen in het januarinummer van Skipr magazine.

Uit recent onderzoek van Wilma van der Scheer, als wetenschapper verbonden aan het Erasmus Centrum voor Management Development in de zorg (CMDz), blijkt dat mannen in de leeftijdscategorie van 55 jaar en ouder oververtegenwoordigd zijn in de top van de zorg. Van alle mannelijke bestuurders –samen goed voor circa driekwart van alle zorgbestuurders- is 52 procent ouder dan 55, zo constateert Van der Scheer in haar recente promotieonderzoek. Gemiddeld genomen zijn vrouwelijke bestuurders jonger, 31 procent van hen is ouder dan 55.

Op grond van deze percentages kan de laag van bestuurders als het meest vergrijsde segment in de zorg worden aangemerkt. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) becijferde onlangs dat  16 procent van de werkenden in de zorg ouder dan 55 is. Vooral onder zelfstandig werkende medisch geschoolden is het aandeel  55-plussers met 27 procent relatief hoog, al is dit aandeel dus kleiner dan onder zorgbestuurders.

Rem

De verwachting onder governance-deskundigen is dat de WNT de komende jaren een rem zal vormen op de doorstroming binnen de top van de zorg. De WNT voorziet in een wettelijke maximering van de bestuurderssalarissen tot het niveau van een ministerssalaris. Overstappen naar een andere functie betekent daarmee voor menig bestuurder salaris inleveren.  Bestuurders die blijven zitten kunnen daarentegen een beroep doen op een overgangsregeling. “De WNT maakt zeker dat mensen die tegen het einde van hun carrière lopen blijven zitten”, constateert Van der Scheer in Skipr magazine. “Daarnaast zijn er mensen onder de top die momenteel meer verdienen dan de WNT, dus ook dat is een rem op de doorstroming, want de vraag is in hoeverre die mensen nog een bestuursfunctie ambiëren.”
“Door de invoering van de WNT blijven mensen zitten, dat is een menselijke reactie”, stelt Freek Lapré, wetenschappelijk directeur van de MHA-opleiding van de TiasNimbas Bussiness School. “Je kunt zeggen: hoe erg is dat, maar er zijn de komende jaren urgente fundamentele keuzes te maken, die organisaties kunnen maken of breken.”

Opvolging

De stagnatie van de bestuurlijke mobiliteit wordt versterkt door het feit dat organisaties weinig doen aan opvolging en ontwikkeling van bestuurlijk talent. Dat betogen adviseurs Hein Abeln, Hanneke Beijer en Hanke Lange in “Bestuurskracht - Vuistregels voor de inrichting van het ziekenhuisbestuur”. “Als het om opvolging gaat reageren raden van toezicht reactief”, zegt Abeln in Skipr magazine. “Zolang het goed gaat dan steken toezichthouders vaak de kop in het zand en proberen ze bestuurder zolang mogelijk erbij te houden.”  

Succession planning is in de zorg helemaal niet ingevuld”, erkent directeur Marius Buiting van de Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in de Zorg (NVTZ). “Dat kán niet bestaan. In high potential organisaties is opvolging een zorgvuldig georganiseerd proces. Reken maar dat een Mayo Clinics een uitgebreid opvolgingsprogramma heeft.”
“Mijn indruk is dat er op bestuurlijk niveau weinig aanwas is ”, vindt Paul Baks, toezichthouder bij verschillende zorginstellingen. “De beschikbaarheid van bestuurders en toezichthouders zou best een onderwerp mogen zijn op landelijk niveau. Zijn er voldoende mensen, is er talent, is er een management development programma? Daar is nooit structureel over nagedacht en het is geen onderwerp bij de koepelorganisaties. Als je op sectorniveau niet in kaart hebt of er voldoende talent is, heb je sowieso een probleem.” 

Wilma van der Scheer, Freek Lapré en de auteurs van ‘Bestuurskracht’ zijn te gast bij de Skipr-talkshow Generaties die op woensdag 18 december in Vianen wordt gehouden. ‘Bestuurskracht – Vuistregels voor de inrichting van het ziekenhuisbestuur’ wordt uitgegeven door Skipr en kost €12,50.


 

13 Reacties

om een reactie achter te laten

heksen

17 december 2013

Even voor de duidelijkheid om de "graaier" roepers voor te zijn: Die nieuwe norm voorziet dus in een MAXIMUM inkomen van ongeveer 5500 netto per maand. Paal en perk stellen aan beloningen (voor bestuurders) vind ik prima, maar dit is overdreven. 250k bruto is een stuk reëler dan wat nu in die WNT staat.

Schulte

17 december 2013

De overgangsregeling dient dus te worden ingekort zodat de doorgang weer op gang komt. Als Van der Scheer en anderen zich daarvoor inzetten dan vinden ze vast een kamermeerderheid voor dat voorstel.

En wat betreft de beschikbaarheid van het aantal toezichthouders. Die lijkt mij eerder te groot dan te klein. Ik was recentelijk betrokken wij een wervingsprocedure een toezichthouder. Wij adverteerden openbaar en waren verrast door het aantal zeer gekwalificeerde personen dat zich meldde. Die moet je allemaal (minus 1) afwijzen. Dat doen we niet meer opnieuw. Misschien moeten we de volgende keer de vergoeding maar halveren.

Anoniem

17 december 2013

What about Succession Planning bij het UWV?
Er zijn nu volgens mij genoeg hoogopgeleide vrouwen die dolgraag voor deze job in aanmerking komen inclusief de verlaagde beloning. Daarbij bevorder je ook nog de diversiteit en de meer gewenste feminiene manier van besturen. Kans?!

Anoniem

17 december 2013

Paul Baks mag nog eens komen adviseren, maar al die anderen die vinden dat bestuurders te veel verdienen moeten nog een nadenken over wie zorgt voor hun inkomsten.

Friederich

18 december 2013

Deze salarisdiscussie wordt erg bepaald door het oude (zorg)denken. Maw wat is maatschappelijk verantwoord en passend bij deze sector? Als de zorg echt wil vernieuwen, ondernemersschap wil stimuleren en de beste talenten uit de markt wil halen zal je marktconform (competitief met andere sectoren) moeten belonen. Met wel een duidelijke bonus-malus voor de betuurder (lees: ''pay for performance''). Zo krijg je ook een prestatieverhogend mechanisme en aanzuigende werking voor jong talent.

zwanikken-leenders

18 december 2013

Jonge verpleegkundige in de zorg hebben krijgen ook weinig kansen .
Werken en werken
Als iedere bestuurder als zij hij naar BUITEN gaat een jonge verpleegkundige meeneemt leert zij het VAK ook op een andere manier, en kan mee werken aan een gezonde zorg.
Zij kunnen beter observeren als wie dan ook en ZIEN alles .
ook wat bestuurders DOEN


Aukema

18 december 2013

Schulte is verbaasd dat zoveel gekwalificeerde personen op zijn advertentie voor een lid RvT reageerden. Dan had hij zich kennelijk van tevoren niet verdiept in deze "markt". Want dit beeld is zeer gebruikelijk.
Maar dan: Schulte oppert om een volgende keer de vergoeding maar te halveren (dat leidt tot minder gegadigden). Wat een infame gedachte, mijnheer Schulte. Hiermee etaleert u duidelijk welke drijfveer u kennelijk zelf hebt voor het toezicht houden: geld!
Ik beklaag de organisatie waar u toezicht houdt.

Anoniem

18 december 2013


Het gaat helemaal niet om de salarisdiscussie. Er staan honderden jonge capabele mannen en vrouwen klaar om vacatures op bestuurlijk niveau in te gaan vullen.....en ja voor het nieuwe salaris.

Wat extreem speelt in de zorg is dat deze nieuwe groep nauwelijks kansen heeft om door het glazen plafond te komen. Er is een sterk "old boy / girl" circuit (bijvoorbeeld de "300 van Klaus") dat ervoor zorgt dat bestuurders rond gepompt worden. Falende bestuurders zie je doodleuk een half jaartje later weer aantreden bij een nieuwe organisatie. Het gaat er in de top van de zorg niet over wie je bent en wat je kunt.......maar wie je kent.

Anoniem

18 december 2013

De constatering verbaast me niet, masasr wel de oplossing. Een regulier MD programma gaat ons niet brengen wat we nodig hebben.
Een nieuw zorglangschap vraagt nieuwe leiders, met andere competenties.
Wellicht zijn ze er al, maar zien we ze nog niet. Of we durven ze nog niet toe te laten, de anders denkenden. Want dit vraagt een paradigmashift in het denken over welk type leider nu nodig is om de noodzakelijke transitie in de maatschappelijke vraag inzake de zorg vorm te geven.
Ontgrensd kunnen denken, samenwerken en authenticiteit. Iemand die zich ontfermt over de organisatie, van milieu tot moreel.
Die meer bestuurt dan een zorgorganisatie, maar participeert in een maatschappelijk vraagt.

Laten we gaan bewegen!

Albert Leutscher

18 december 2013

Nu komt dus de aap uit de mouw.
Jarenlang zijn er in de zorg forse managementsalarissen betaald met als argument dat je voor goede managers fors moet betalen omdat ze anders overstappen naar het bedrijfsleven. Nu we weer wat met de benen op de grond gaan komen met de beloning wordt er helemaal niet overgestapt naar het bedrijfsleven, maar blijven de managers zitten. De verdiensten zijn te goed en blijkbaar zijn de kansen in het bedrijfsleven helemaal niet zo groot.

Tijd om de bestaande salarissen wat meer marktconform te maken, oftwewel naar beneden bij te stellen lijkt me.

Goed als er weer management instroomt dat het niet alleen doet voor het geld, maar het primair interessant vindt om in de zorg cq voor de publieke zaak te werken

Kuhn

18 december 2013

De suggestie die wordt gewekt is dat bestuurders in de zorg gedreven worden door financiële motieven en uit angst voor inkomstenderving angstvallig op hun plek blijven zitten. Als dat zo is, is dat een kwalijke zaak. Maar dan niet alleen omdat het de doorstroming van nieuwe, jongere bestuurders tegenwerkt,
Nog veel erger is het conservatisme en de angst om vrijuit de besturen dat dit uitstraalt. Dat remt mijns inziens de ontwikkeling van de zorg en maakt dat fundamentele koerswijzigingen en paradigmashifts worden uitgesteld of vermeden.

De sleutel naar succes ligt ook nu bij de Raad van Toezicht, die in zijn rol als werkgever van de Raad van Bestuur de enige partij is die invloed kan uitoefenen op de mobiliteit van bestuurders. Dat zal lastig en moeilijk zijn en daarom is het belangrijk om goede, gemotiveerde, bevlogen en onafhankelijke toezichthouders te hebben.

De heer Schulte constateert gelukkig dat die er (voorlopig?) nog in overvloed zijn; laten we daar dan ook gebruik van maken. Want ook bij de toezichthouders mag de doorstroming, verjonging en feminisering nog wel een flinke versnelling hoger ....

Anoniem

18 december 2013

Weinig bestuursfuncties zijn zo complex als die van ziekenhuisbestuurder. De mensen die het echt goed doen kunnen doodeenvoudig bij grote bedriijven aan de slag waar salarissen boven de drie ton niet abnormaal zijn. Dat gaan ze nu dus ook doen. En wat komt daarvoor in de plaats? Kunnen die bestuurders een jaarrekening doorgronden, met de politiek/vakbonden/patiëntenraden/IGZ overleggen, een bankkrediet met 8 nullen afsluiten, omgaan met specialisten, nieuwbouw realiseren?

Buitenstaanders zien niet hoe complex en veeleisend het is om in een Raad van Bestuur van een ziekenhuis te zitten. Die bezuiniging op de bestuurderssalarissen gaat uiteindelijk heel veel meer kosten dan opleveren.

(Ben zelf overigens geen bestuurder en zal dat ook niet worden)

Breedijk

18 december 2013

Wat ik mis in dit onderzoek is een benchmark met andere sectoren ? Is in andere sectoren, waar bestuurders geconfronteerd worden met taken en verantwoordelijkheden, zoals die gelden voor een ziekenhuisbestuurder ( zie de opsomming bij reactie #12) een lager percentage dan 52% ouder dan 55 jaar ? Misschien is dit percentage helemaal niet bijzonder.
Voorts, voor verjonging is echt uitstroom van de ouderen nodig. Daar zien de ouderen kennelijk geen aanleiding toe, ondanks de aantasting van hun inkomen. Opvallend. Je hoort de laatste tijd regelmatig dat aantasting van topinkomens tot een vlucht van bestuurlijke ervaring, deskundigheid en talent zou leiden.

Top