ACTUEEL

Rinnooy Kan: 'Regeldruk ontregelt zorg'

De Nederlandse zorg behoort tot de beste in de wereld. Maar er zijn veel te veel regels die de zorg hinderen. Dit stelde Alexander Rinnooy Kan in Den Haag tijdens de afscheidsbijeenkomst van vier leden van de Raad voor Volksgezondheid & Zorg, onder wie voorzitter Rien Meijerink.

“Is de zorg ontregeld of van koers geraakt? Of is de zorg ontdaan van overbodige regels?,” vroeg Rinnooy Kan zich af. Het antwoord van de vroegere voorzitter van de Sociaal Economische Raad was duidelijk: “De zorg ligt op koers, maar het systeem is te ingewikkeld. Het is nauwelijks uit te leggen aan patiënten,” zei hij.

Toename

Volgens Rinnooy Kan zijn de talloze regels de grootste tekortkoming van het zorgstelsel dat in 2007 werd ingevoerd. Hij erkende dat de kritiek op de hoge regeldruk in de zorg niet nieuw is. Maar het aantal regels is sinds die tijd snel toegenomen. 

In dit verband wees hij onder meer op de indicatoren voor ziekenhuiszorg: die zijn vertienvoudigd van 340 naar 3.400 stuks. Het aantal richtlijnen loopt inmiddels in de honderden, en elk jaar komen er meer bij. Rinnooy Kan: “De nieuwe richtlijn voor kinderartsen is een boekwerk van 350 pagina’s”.

Wetgeving

Rinnooy Kan, tegenwoordig hoogleraar economie en bedrijfskunde aan de Universiteit van Amsterdam, vroeg zich af of het nog “verantwoord” is, dat al die richtlijnen en indicaties tot almaar meer administratieve handelingen hebben geleid.  Volgens Rinnooy Kan stelt de Tweede Kamer uit angst voor incidenten voortdurend nieuwe regels en wetten op. Wetten die bovendien vaak “slecht” zijn. “De enorme frequentie aan wet- en regelgeving is een van de bronnen van het kwaad,” zei hij.

Rinnooy Kan: “De zorg heeft een ander perspectief nodig. Betere regels en betere bestuurlijke verhoudingen. Gebaseerd op bescheidenheid en gepaste verantwoordelijkheid.”

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Mauk van Heemstra ZorgSteedsBeter

20 juni 2014

Het probleem is breder dan de zorg, en daarmee de oplossing verder weg. Het is dus niet beperkt tot de invoering van het nieuwe zorgstelsel in 2007.

Het is het gevolg van een algemene overtuiging die in onze maatschappij de afgelopen decennia heeft post gevat dat controle en procesindicatoren de wereld beheersbaarder maken.

Toenemend wordt duidelijk dat wij hiermee in een neergaande spiraal terecht zijn gekomen. De cijfers van Rinnooy Kan spreken boekdelen.

Steeds meer ontdekken wij dat het de kunst is om weer te beginnen bij de wezenlijke bedoeling: de definitie van optimale zorg (door het kwaliteitsinsitituut!). Daarop de outcome willen weten en volgen. En de verbetervoorstellen door de zorgverleners zelf laten ontwikkelen.

Toevallig ook geheel "Lean"...

Henry Goverde

23 juni 2014

De Nederlandse gezondheidssector is stevig aan het veranderen. Veranderingen gaan gepaard met regels en nieuw beleid. De veranderingen betekenen dat zorginstellingen hun ondersteunende diensten moeten professionaliseren. Afdelingen als vastgoed, financiën, inkoop en juridische zaken staan voor een nieuw tijdperk.

Het is voor de huidige bestuurders in de zorgsector misschien wel de allerbelangrijkste uitdaging om de motivatie onder hun medewerkers hoog te houden terwijl tegelijkertijd voldaan moet worden aan de sector-specifieke regelgeving. Het belang van zingeving als drijfveer staat centraal in moderne leiderschapsvisies. Denk aan Simon Sinek’s Golden Circle waarin hij benadrukt dat succesvolle ondernemingen zich richten op het waarom, en niet op hoe ze het doen en wat ze doen. Ook Wouter Hart trekt een soortgelijke conclusie wanneer hij wijst op “de bedoeling” als verzet tegen de toenemende druk van de systeemwereld. Mensen raken niet gepassioneerd door doelstellingen als efficiëntie, waarde, focus en cliëntgerichtheid. Grote leiders stimuleren hun medewerkers door hen te inspireren. Voor de zorgsector is van belang dat leiders duidelijk maken hoe een verandering bijdraagt aan de bedoeling van de organisatie en hoe het bijdraagt aan het waarom, de reden dat medewerkers oorspronkelijk kozen voor de zorg. Deze uitdaging geldt ook voor de juridisering in de zorgsector.

Juristen die denken in regels en precedenten versterken de systeemwereld. De regel wordt dan de vijand van de bedoeling en het waarom; en regels die los zijn geraakt van de bedoeling inspireren niet. Niet de regel hoort centraal te staan maar de bedoeling. Nodig zijn juristen die een antwoord geven op de vraag: waar gaat het eigenlijk om? Juristen die realiseren dat contractualisering het risico bevat van een zekere de-responsabilisering. Van systeemdenken naar functioneel denken.

Top