ACTUEEL

Arts moet zonder ‘luistergeld’ kunnen

“Als we met kijk- en luistergeld artsen kunnen stimuleren dat ze meer en beter luisteren, dan is dat prima, maar in feite is luisteren inherent aan het arts-zijn. We roepen in Nederland te vaak: het moet declarabel zijn.”

Dat zegt Corine Jansen, scheidend Chief Listening Officer (CLO) bij Radboud Reshape & Innovation Center. Met de European Listening and Healthcare Conference als laatste activiteit neemt Jansen na vijf jaar afscheid van het Radboudumc. “Ik hoop dat ik iets heb kunnen bijdragen aan het besef dat luisteren de basis moet zijn van ieder menselijk contact en dus ook van de relatie tussen arts en patiënt”, blikt Jansen terug op haar activiteiten als CLO.

Onderschat

Hoewel de goed bezochte tweedaagse conferentie anders doet vermoeden is ‘luisteren’ in een beroepsmatige setting volgens Jansen nog altijd een onderschatte vaardigheid. “Je krijgt meer betaalt als je een verhaal kunt vertellen aan een zaal vol mensen dan wanneer je goed kunt luisteren”, aldus Jansen. Volgens Jansen  wordt luisteren ten onrechte geassocieerd met passiviteit en een gebrek aan assertiviteit.

In een medische behandelrelatie speelt ook de aangeleerde handelingsgerichtheid de medische professional vaak parten als het op luisteren aankomt.  Jansen: “De dokter hoort twee woorden van de patiënt en denkt: ‘dat is het!” Recent onderzoek wijst uit dat de gemiddelde luistertijd die de  dokter een patiënt alvorens te interrumperen zelfs is terug gelopen van 18 seconden naar 11 seconden.  En dan is er nog de  opmars van de technologie die de luistervaardigheid van artsen ook niet altijd positief beïnvloedt. Artsen zijn tegenwoordig  40 procent van hun tijd met computers  bezig tegen 12 procent voor direct patiëntencontact.

Investeren

De Amerikaanse auteur en SEH-arts Leana Wen benadrukte in Nijmegen dat goed ‘luisteren’ in de zorg uiteindelijk duidelijk aantoonbare, zelfs kwantificeerbare baten oplevert. ‘Luisteren’ voorkomt volgens Wen verkeerde diagnoses en daarmee onnodige behandelingen en onbedoelde nevenschade als gevolg van die behandelingen. “Tachtig procent van alle diagnoses kunnen op basis van goed luisteren gesteld worden”, aldus Wen. “Dan is het toch onbegrijpelijk dat we vele miljoenen steken in het ontwikkelen van high-tech diagnostische apparatuur voor een paar aandoeningen en niets investeren in de belangrijkste strategische vaardigheid van medische professionals.”

In het oktobernummer van Skipr-magazine is een essay van Leana Wen verschenen. Wenn is is naast SEH-arets directeur onderzoek patiëntgerichte zorg aan de George Washington University in Washington. Ook is ze auteur van het boek 'When doctors don't listen: how to avoid misdiagnoses and unnecessary tests' .  

2 Reacties

om een reactie achter te laten

ANH Jansen

31 oktober 2014

Heeft de CLO van het Radboud gratis gewerkt of kreeg zij betaald voor het spreken?

Laat eens een garage houder luisteren naar het verhaal van de klant en zie wat er gebeurd; gratis zal het zeker niet zijn. Idem politicus, idem ambtenaar, idem ieder ander beroep of vak. Maar de zorgaanbieder die wel gratis te werken? Zijn tijd is lucht?

Uiterst merkwaardig standpunt van deze CLO waar de verzekeraars en VWS ambtenaren wel raad mee weten.

Gezien de resultaten van het Radboud zelf werkt er daar ook wel een CCO; een Chief Calculating Officier.

tjark reininga

3 november 2014

natuurlijk heeft CLO Jansen gelijk, dat luisteren inherent is aan het functioneren van de (huis)arts in de relatie tot diens patiënt. zoals het in iedere relatie belangrijk is.

maar houdt ze er voldoende rekening mee, dat juist dat deel van de relatie tussen arts en patiënt onder druk staat van perverse prikkels, omdat het tijdsintensief is en lastig als apart element in de tariefopbouw kan worden verantwoord? dat de volle wachtkamer en de beschikbaarheid van snelle middelen en therapieën snel handelen stimuleren, i.p.v. verdieping van het contact te zoeken? terwijl juist die verdieping de basis moet zijn voor de vertrouwensrelatie, die tussen arts en patiënt moet bestaan.

terzijde: ik heb het altijd merkwaardig gevonden, dat ik, gezegend met een gezonde gesteldheid, nadat ik mij na een verhuizing bij een huisartsenpraktijk had aangemeld, in geen jaren met 'mijn' huisarts contact had.
ik wil er voor pleiten dat in de basisverzekering ruimte wordt gemaakt voor een jaarlijks 'kennismakingsgesprek' waarin huisarts en patiënt zonder directe medische aanleiding kunnen bouwen aan een iets sterkere vertrouwensrelatie. beide varen daar denk ik wel bij.

Top