ACTUEEL

'Beste managers zijn zorgprofessionals'

'Beste managers zijn zorgprofessionals'

De grote veranderingen die er aan komen in de zorg kunnen het best in goede banen geleid worden door zorgprofessionals zelf. Dat zegt Nardo van der Meer tijdens zijn oratie ‘bescheiden leiderschap’ van de TIAS Business School.

Dat zorgprofessionals zelf de beste leidinggevenden zijn, komt omdat in zorginstellingen veel zogenaamde kenniswerkers werken. Van der Meer, zelf werkzaam als cardioanesthesioloog-intensivist in het Amphia ziekenhuis in Breda, haalt tijdens zijn oratie auteur Weggeman aan, die in zijn boek ‘Leidinggeven aan professionals, niet doen!’ betoogt dat professionals geen leiding van iemand accepteren die het vak niet kent. Van der Meer: “Dokters leiden dokters, verpleegkundigen leiden verpleegkundigen, ingenieurs leiden ingenieurs. Dat is herkenbaar tot in de top van academische centra als bij bedrijven als Volkswagen en BMW.”

Zwak aanwezig

Probleem is dat leiderschap en managementvaardigheden zwak aanwezig bij professionals die op dit moment werkzaam zijn in zorginstellingen. “Veel zorgbestuurders vinden het lastig om talentvolle professionals te signaleren, te coachen en daadwerkelijk te introduceren binnen zorgbesturen.”

Van der Meer stelt daarom voor om leiderschap- en managementvaardigheden op te nemen in de opleidingscurricula van zowel artsen als verpleegkundigen. Daarbij zou meer oog moeten zijn voor bescheiden leiderschap, zo betoogt Van der Meer. “De leider van de zorg van de toekomst is geen rücksichtslose narcist, geen charismatisch voortrekker, geen militaristische manager. Hij of zij weet de perfecte balans te vinden tussen afzijdigheid en betrokkenheid, die mensen in hun waarde laat en het zelf laat inzien hoe het werk efficiënter kan, tegen lagere kosten, terwijl de patiënt centraal staat.”

Blik verbreden

De managers van dit moment staan voor grote uitdagingen. Van der Meer somt een hele rij op: concentratie van zorg, digitale revolutie, verandering van betalings- en vergoedingsstructuren, kostenefficiënte reorganisaties, het loslaten van de volledige vrije keuze van artsen, shared decision making, ‘choosing wisely’ en patiënt en family centered care. Zijn advies is om naar andere landen te kijken bij actuele problemen, in plaats van naar best practices uit het verleden. Dat kan omdat gezondheidszorg universele overeenkomsten heeft gekregen.

Van der Meer is naast cardioanesthesioloog-intensivist in het Amphia ziekenhuis ook hoogleraar Healthcare Management aan de Tilburg University en director van het Healthlab van TIAS. Ook is hij mede-eigenaar van ambulance bedrijf VZA international.

3 Reacties

om een reactie achter te laten

René Verhoeven

14 december 2014

In de kern eens met de strekking, niet persé met de conclusie, die deels strijdig met je eigen redenatie kan zijn. Hij of zij die de perfecte balans weet te vinden tussen afzijdigheid en betrokkenheid, die mensen in hun waarde laat -of sterker: waardering geeft- en het zelf laat inzien hoe het werk efficiënter kan, tegen lagere kosten, terwijl de patiënt centraal staat. De onbeantwoorde vraag is of dat een zorgprofessional moet zijn of iemand kan zijn met een oprechte interesse voor het vak, maar durft te vertrouwen op diegenen die daarin gespecialiseerd zijn. Soms is dat voor een goede leider -niet: micro of militaristisch manager, rücksichtslose narcist, o.i.d.- misschien zelfs wel makkelijker dan voor zorgprofessionals onderling.

Peter Koopman

15 december 2014

Helder betoog. Vraag kan ook zijn: "weten we in Nederland beter hoe de top van zorginstellingen geformeerd moet zijn dan in andere landen?" Opvallende vraag van verschillende groepen chinese verpleegkundig directeuren bij hun recent bezoek aan Nederland ( nationale beroepsorganisatie VenVn ) " waar zijn de Nederlandse verpleegkundig directeuren?". Antwoord: "er zijn er nog, maar niet goed in die hoedanigheid zichtbaar en in veel zorginstellingen is deze functie door de Raad van Toezicht overbodig verklaard". Zelfs daar waar "verplegen" de primaire opgave van de organisatie is ( zie statuten en/of bekostigingstitel ) ontbreekt vaak een verpleegkundige op strategisch niveau. In de landen im ons heen en dus ook in China onbegrijpelijk, maar waar. Ik meen dat het eenvoudiger is om uit de groep van 180.000 verpleegkundigen geschikte mensen te vinden en deze bestuurlijk te scholen, dan van een economisch of juridisch of bedrijfs/bestuurskundige een verpleegkundige of verpleegkundig specialist of verplegingswetenschapper te maken.
Maar door de samenstelling van veel raden van toezicht hebben deze daarvan geen kaas gegeten en zittende bestuurders kiezen ook liever voor het hun bekende. Er zijn echter uitzonderingen en het wordt zaak die zorginstellingen te profileren.

Geert Tieman

15 december 2014

Auteur betoogt dat alleen professionals de 'Balans tussen betrokkenheid en afzijdigheid' kunnen bewaken. Dit is inderdaad essentieel voor de professionele autonomie van de beroepsbeoefenaar. Voor managers met dezelfde professionele achtergrond als de uitvoerenden blijkt die distantie in de praktijk juist soms erg lastig te bewaken te zijn. Verder ben ik het erg met de auteur eens, dat juist nu (met alle veranderingen) veel professionele kennis nodig is aan de managementtafel, waar tactisch beleid wordt geformuleerd, maar ook in de boardroom waar strategische besluiten worden genomen..

Top