ACTUEEL

Hoogleraren pleiten voor nieuw meldpunt zorgklachten

Burgers moeten juridisch meer mogelijkheden krijgen om te klagen als ze de zorg van hun gemeente ontoereikend vinden. Dat bepleiten vier hoogleraren in de Volkskrant.

“Er is een onafhankelijke klachteninstantie nodig die collectief toetst of een bepaalde gemeente bijvoorbeeld het grondrecht van de sociale zekerheid schendt, als die zich bijvoorbeeld te weinig bekommert om armoede onder kinderen, zorg voor daklozen, ouderen, gehandicapten of andere zwakkere groepen”, zegt hoogleraar sociale zekerheid Gijsbert Vonk in de Volkskrant.

Het nieuwe meldpunt is volgens Vonk en zijn drie collega’s nodig omdat de rechtspositie van burgers naar hun oordeel is verslechterd sinds de gemeenten vorig jaar meer zorgtaken van het Rijk hebben overgenomen. Wat de vier betreft zou het meldpunt kunnen worden onder gebracht bij het College voor de Rechten van de Mens.

Maatwerk

Gemeenten hebben sinds 2015 de vrijheid om zelf te bepalen hoe ze hoe ze jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning bieden aan hun inwoners.  De gedachte is dat gemeenten de noden van burgers beter kennen dan de centrale overheid en zo maatwerk kunnen leveren. Volgens Vonk ligt willekeur op de loer. “Maatwerk juridisch lastig”, aldus Vonk in de Volkskrant. “Het is subjectief, en kan leiden tot willekeur. In de Grondwet staat dat de overheid verantwoordelijk is voor de zorg. Verder ontstaan er verschillen in de zorg die gemeenten leveren. Soms is niet uit te leggen waarom iemand in de ene gemeente meer hulp krijgt dan in de andere.”

Sinds de overheveling van de zorgtaken naar de gemeenten hebben al duizenden burgers een bezwaarschrift ingediend en zijn er vele rechtszaken gevoerd. Lokale rechtbanken hebben hierover verschillende uitspraken gedaan.

Pluriformiteit

Het pleidooi van de vier staat haaks op een recent advies van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS). In 'Verlangen naar samenhang. Over systeemverantwoordelijkheid en pluriformiteit' maakt de RVS zich juist sterk voor pluriformiteit als centrale waarde bij de organisatie van zorg en maatschappelijke ondersteuning. Het gelijksdenken verdrukt volgens de RVS zorg op individuele maat.     

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Frank Conijn

11 mei 2016

Dat is een flinke tegenstelling tussen de hoogleraren en de RVS, die evenwel oplosbaar is: neem de zorgconsumenttevredenheid als primaire uitkomstmaat van zorgkwaliteit. Meet die op een accurate wijze en leg in de wet vast dat gemeenten moeten zorgen dat die minimaal een 7,5 scoort. (Zie hier voor een meetmethode die daarvoor gebruikt kan worden, inclusief correctie voor confounders: https://gezondezorg.org/ctm.php#ucts.)

Dan kan het weliswaar nog steeds zo zijn dat er tussen gemeenten scoreverschillen gaan ontstaan, maar er zijn nu eenmaal rijke en arme gemeenten. Dat uit zich ook op andere wijzen, bijv. de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte, waar men ook geen landelijke normen met beroepsmogelijkheden voor opstelt. Dat laat men aan de gemeenteraden, en eventuele scoreverschillen kan men daar ook aan laten.

Verder behoudt men ermee de mogelijkheid tot het leveren van maatwerk. Mits op de juiste manier geleverd is maatwerk een zeer groot goed, dat de consumenttevredenheid wezenlijk kan verbeteren, of met behoud van ~tevredenheid kosten kan besparen.

Zo zal de ene oudere geen traplift willen omdat h/zij beneden wil gaan slapen maar wel extra huishoudelijke hulp (HH), en zal de andere met precies dezelfde conditie juist weer weinig HH willen omdat de omgeving dat al biedt maar wel graag een traplift willen. Bij een systeem van 'gelijksdenken' is dat heel moeilijk, zo niet onmogelijk. Dat zou echt doodzonde zijn.

Frank Conijn

11 mei 2016

Correctie: de meetmethode waarnaar verwezen wordt is er een voor het meten van de consumenttevredenheid over zorgaanbieders, niet over gemeenten. Die over gemeenten wordt binnenkort gepubliceerd.

Top