Finance

‘Bekostiging ketenzorg creëert belangenconflicten’

‘Bekostiging ketenzorg creëert belangenconflicten’

De huidige vormen van ketenfinanciering van chronische aandoeningen zijn vooralsnog niet bewezen effectief als middel om ketenzorg te bevorderen. Dat stelt associate-professor Isabelle Fabbricotti van het instituut voor Beleid en Management in de Gezondheidszorg (BMG).

Als wetenschapper onderzoekt Fabbricotti al geruime tijd waar in de praktijk de knelpunten voor ketenzorg liggen. “De belangrijkste barrière voor ketenzorg zijn eigen belangen”,  stelt ze in het oktobernummer van Skipr-magazine. “Tot op zekere hoogte zijn die legitiem. Bij de huidige krimpende budgetten moeten zorgprofessionals en -organisaties op zichzelf letten.”

Dergelijke belangenconflicten kunnen verder worden bemoeilijkt door het verschil in soortelijk gewicht van elk van de deelnemende partijen binnen een zorgketen. Fabbricotti: “Niet iedere beroepsgroep heeft dezelfde status of macht, dan krijg je al snel een Calimero-effect.”   

De huidige keten-dbc’s, zoals die sinds 2010 voor bepaalde vormen van chronische zorg in de eerste lijn gelden, doen weinig om potentiële belangenconflicten te dempen. In de huidige opzet zetten ze de verhoudingen eerder op scherp. "Dat komt omdat ze worden aangestuurd door één partij, die bepaalt wie welk deel van het potje krijgt", zegt Fabbricotti. "Bij de verdeling van ketengelden heeft de overheid vooral ingezet op zorggroepen.”

Koptarief

Dat is wat Fabbricotti betreft  niet het enige manco: “Ketenfinanciering werkt pas echt als het voor organisaties in de keten de enige manier is om aan geld te komen.” Dat is nu niet het geval, aangezien zorgverleners de binnen de keten geleverde zorg vaak op andere manier kunnen wegschrijven. Een andere zwakte is volgens Fabbricotti dat allerlei extra werkzaamheden die voortvloeien uit het samen werken binnen ketens, zoals overleg, coördinatie en rapportage, niet vaak in de financiering zijn opgenomen “Het zou zeker helpen als er een dekkender koptarief komt, zodat zorgverleners zulk soort werkzaamheden afdoende vergoed krijgen”, aldus Fabbricotti.

Als het gaat om nieuwe, passender vormen van financiering van ketenzorg valt geregeld de term ‘populatie-gebonden bekostiging’. “Als je zorgaanbieders gezamenlijk verantwoordelijk maakt voor de gezondheid van de  bevolking in een bepaald gebied, zullen ze wel moeten samen werken”, stelt onderzoeker Fabbricotti. “Dus het zou beslist een stimulans zijn voor ketenzorg, maar het blijft wel een hele moeilijke bekostigingsvorm.”

Leiderschap

Om de ketenzorg een nieuwe impuls te geven zet het iBMG in op leiderschapsontwikkeling. De Leergang Ketenregie in de Zorg die dit najaar start moet bestuurders, managers en professionals leren om zonder hiërarchische macht strategisch te interveniëren in zorgketens en –netwerken. Volgens Fabbricotti is  leiding geven in een netwerkomgeving bepaald geen sinecure. “Het regisseren van een keten is echt wat anders dan leiding geven aan een instelling of afdeling”, aldus Fabbricotti. “Je moet partijen verbinden zonder hiërarchische macht te hebben. Als ketenregisseur moet je communiceren, verbinden en conflicten managen zonder alle formele sancties of beloningen van een traditionele functie.”

Lees meer over de kansen en knelpunten in de ketenzorg in het oktobernummer van Skipr-magazine dat medio september verschijnt.

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Cees Smit

12 september 2016

Dit verhaal doet me denken aan een merkwaardige gebeurtenis al zo'n acht jaar geleden toen ZonMw een interactieve dialoog met stakeholders had georganiseerd om achter prioriteiten van doelgroepen te komen voor het programma Doelmatigheidsonderzoek.

Een nog steeds zeer respectabele directeur van een patientenorganisatie kwam met de concrete suggestie de effectiviteit van multidisciplinaire zorg en ketenzorg goed te evalueren omdat naar zijn mening daar geen resultaat behaald werd terwijl patienten snakten naar goede uitvoering daarvan. Dit en meerdere goede voorstellen van patientenzijde werd in een klap van tafel geveegd door een opmerking van een in Nederland al even gerespecteerde hoogleraar huisartsengeneeskunde, die fijntjes opmerkte: 'Ik ben niet geinteresseerd in de mening van patientenorganisaties, want die ventileren toch allleen maar de mening van de farmaceutische industrie'.

Cees Smit, patient advocate

Gijs van Loef

12 september 2016

De zoveelste (wetenschappelijke) bevestiging van wat iedereen die echt nadenkt over de zorg al lang weet. De proefschriftenfabriek op het procesanalyse-microniveau van de zorg draait op volle toeren. Nu kan iBMG er weer een Leergang tegenaan gooien, want er moet wel geld verdiend worden natuurlijk. Neemt niet weg dat ik mevr. Fabbricotti oprecht feliciteer met haar dissertatie. Alle beetjes helpen immers.

Gijs van Loef

14 september 2016

Dit bericht van de redactie luidde: (KOP) 'Keten DBC's zijn niet effectief' - De huidige keten-dbc’s voor chronische aandoeningen zijn niet effectief als middel om ketenzorg te bevorderen.

Het bericht verdween 2 dagen van de site.

Nu luidt het bericht: (KOP) ‘Bekostiging ketenzorg creëert belangenconflicten’ - De huidige vormen van ketenfinanciering van chronische aandoeningen zijn vooralsnog niet bewezen effectief als middel om ketenzorg te bevorderen.

Een kleine, maar wezenlijke verandering van woordkeuze van de redactie. Eerst ging het over de proceseffectiviteit van deze DBC's, nu gaat het over de financieriing van deze DBC's. Daar bestaat een verband tussen. Maar The Devil is in the Detail. Is mevrouw Fabbricotti in eerste instantie niet goed geciteerd? Waarom is dit bericht aangepast?

Ik neem de gelegenheid te baat om een vergissing recht te zetten, het gaat niet om een proefschrift.

Gijs van Loef

17 september 2016

Nav. correspondentie met mevr. Fabbricotti, hierbij haar reactie per mail aan ondergetekende:
"Uw reactie op het SKIPR is terecht. Ik kan u het oude artikel niet toesturen, want ik heb dat uit de lucht laten halen vanwege begripsverwarring citaten. Het artikel was voor mij erg ongelukkig, maar het is in goede samenwerking met SKIPR off line gehaald en herzien. Het gebeurt helaas soms dat zender en ontvanger op een andere frequentie zitten: onbewust en zonder kwaad te willen. Het artikel, zoals nu geplaatst klopt." (Met dank aan mevr. Fabbricotti voor haar reactie)

H hor

17 september 2016

Vreemd dat dit zo door iBMG geponeerd word. De oorzaak zit in het huidige financieringsmodel en het najagen van zoveel mogelijk inkomsten en omzet door de mega gefuseerde zorgorganisaties (1ste en 2de lijn) en het geen oog hebben voor de patient als zorgklant. Daarnaast is dit fenomeen reeds decennia geleden in de profitsector al uitgewerkt, beschreven en toegepast in de vorm van supply chains en de samenwerking hierin. De aandacht nu vestigen op leiderschap is verkeerd dit impliceerde namelijk een ongelijke verdeling van de spelers, er is namelijk altijd een partij de absolute leider die bepaald wat de anderen moeten doen. Zeker als er medisch specialisten of medisch specialistische organisaties bij betrokken zijn. Medisch specialisten wanen zich immers als een opper macht die weinig hebben met
apathie en medeleven hebben met spelers lager in de organisatie of in de 1ste lijn.
Dit principe moet eerst afgebroken worden.

Top