ACTUEEL

'Alsmaar meer toezicht ondermijnt vertrouwen in VVT'

'Alsmaar meer toezicht ondermijnt vertrouwen in VVT'

Zorgorganisaties komen om in de regels en protocollen. De administratieve lasten nemen toe en het vertrouwen in de sector lijkt intussen alleen maar af te nemen. Om dit tegen te gaan moet de zorg veel luider en duidelijker een eigen verhaal gaan vertellen, maar ook aan verwachtingsmanagement doen. Dat was de tendens bij de landelijke sectordag Verzorgings- en Verpleeghuizen en Thuiszorg van de HEAD, de vereniging van financials in de zorg.

De sector is nog aan het bijkomen van de ophef rondom de ‘zwarte lijst’; de lijst van 150 VVT-instellingen die de Inspectie voor de Gezondheidzorg (IGZ) op aandringen van de Tweede Kamer publiceerde. Op de lijst stonden organisaties die de inspectie een jaar lang nauwer had gevolgd, omdat ze niet alle voorwaarden voor goede zorg hadden voldaan.

Na een jaar had de inspectie nog over elf instellingen zorgen. Nog eens 38 verpleeghuizen deden het niet goed genoeg en kregen nog langer met intensiever toezicht te maken.

Lange lijst

"De hele Tweede Kamer valt op zo’n moment over je heen", zei Annemieke Blokker,  voorzitter raad van bestuur bij VVT-instelling Valkenhof in Valkenswaard en bestuurslid van brancheorganisatie Actiz, op de sectordag. "Maar de Kamer blijkt slecht geïnformeerd. Zes van de 150 instellingen kregen uiteindelijk een aanwijzing van de inspectie. Die lijst was helemaal niet voor publicatie bedoeld, maar heeft wel enorme impact gehad op de publieke opinie."

Wat volgde was de roep om meer toezicht, maar ook om meer verzorgenden. Om te illustreren onder hoeveel toezicht zorginstellingen al staan, toont Blokker de lange lijst met inspecties die zich hiermee bezig houden. De IGZ is er maar een van de vele. En ieder komt met een hele trits aan protocollen waar zorgorganisaties zich aan moeten houden. Pogingen om te vereenvoudigen leiden vaak tot nog meer protocollen, constateert Blokker.

Verwachtingsmanagement

De roep om twee verzorgenden op een groep van acht cliënten, zoals publicist Hugo Borst en Carina Gaemers die deden in hun manifest voor een betere ouderenzorg, noemt Blokker onrealistisch. Voor Actiz heeft zij uitgerekend wat daarvoor nodig zou zijn. "Ten eerste kom je drie miljard euro tekort", zegt de Valkenhof-bestuurder. "Bovendien zouden letterlijk alle mbo-studenten voor de zorg moeten kiezen."

De zorg moet daarom veel luider en duidelijker het eigen verhaal vertellen en aan een flink stuk verwachtingsmanagement doen. “Mensen hebben een beeld van ouderen die als het ware nog op de fiets naar ons toe komen. Dit terwijl het over mensen gaat die er vaak echt al heel slecht aan toe zijn. In plaats van opname heb ik het dan ook liever over een verhuizing. Dat brengt aan de betrokken familie veel beter over wat het behelst als iemand naar een verpleeghuis moet, dat zij er zelf ook wat voor moeten doen.”

Verder vindt Blokker dat niet alle zorginstellingen zo makkelijk onderling vergelijkbaar zijn. “Een organisatie als Valkenhof, in het zuiden van het land, met veel vrijwilligers en mede door de ligging aan de grens met België genoeg personeel, werkt in heel andere omstandigheden dan een organisatie in bijvoorbeeld Rotterdam.”

Wantrouwen

Op de HEAD-sectordag spreekt ook Roel in ’t Veld,  hoogleraar Governance and Sustainability aan de Tilburg University, zich uit tegen de wildgroei van toezicht en regels.

Volgens In ’t Veld wordt uitgegaan van een aantal onbewezen theorieën. Zo zou toezicht het vertrouwen vergroten in de onder toezicht gestelde, in de toezichthouder en in degene die de toezichthouder aanstelt, in dit geval de minister. Geen van drieën gebeurt, stelt In ’t Veld vast. Integendeel, het vertrouwen neemt af, naarmate er meer toezicht komt.

Lasten

De afname van vertrouwen leidt tot een formalisering van relaties in de sector. Deze formalisering leidt tot alsmaar groeiende lasten, betoogt In ’t Veld. "De formalisering van diverse relaties grijpt in elkaar, wat weer nieuwe formalisering in de hand werkt. Formalisering leidt weer tot verder verlies van vertrouwen en zo verder. Zo lopen de administratieve lasten snel uit de hand."

De oplossing zit volgens In ’t Veld dan ook in vertrouwen. "Schenk ruim vertrouwen door bijvoorbeeld betaling in lump sums. Zet de dots en dbc’s aan de kant. Bestrijd tegelijkertijd de uitwassen en charlatans, ook bij toezichthouder", aldus de hoogleraar.

4 Reacties

om een reactie achter te laten

tjark reininga

29 november 2016

Is het eigenlijk niet gek, dat we op 'de markt' vertrouwen voor de allocatie van schaarse middelen, maar tegelijkertijd die markt inperken met een veelheid aan controleorganen. De conclusie kan alleen zijn, dat de partijen die op de markt actief zijn, niet alle voldoen aan de eisen die daaraan moeten worden gesteld (informatie, kennis, keuzevrijheid). En natuurlijk proberen marktpartijen hun positie zo sterk mogelijk te maken, ten koste van die van anderen.
Ik denk dat we ons moeten afvragen of vertrouwen op de zorgmarkt misschien tot betere resultaten leidt dan het doorgeslagen controlesysteem dat is ontstaan, met zijn pervers werkende prikkels.

Peter Koopman

29 november 2016

De weerbaarheid van bestuur en management lijkt toe te nemen. De Head's komen nu in beeld. Logische reactie na zoveel "aanvallen" op de kwaliteit van geleverde prestatie. Maar is daarmee de inhoud van de kritiek van tafel? Wie pleit er voor meer verzorgenden en voor meer mbov-vz of mbo-helpenden? Wat te zeggen over de toenemende complexiteit van de zorgvraag? Wat over de groeiende wachtlijst op een plaats in het verpleeghuis vanuit het algemeen ziekenhuis; wat te zeggen van overplaatsing van oudere patiënten uit de GGZ naar verpleeghuizen? En vooral wat over de "achtervangfunctie" van verpleeghuizen voor de opnieuw sterk geprofileerde wijkverpleging? Neen, oud collegae in de VVT branche: het roer moet om, want in "verpleeg"-huizen moet generalistische verpleegkunde dominant worden. In de huidige functiemix op de werkvloer is "verpleeg"-kunde te sterk verdunt. Soms zo verdunt dat je de "werkzaamheid" hiervan in deze mix niet meer kunt aantonen. Ik begrijp jullie verdedigende reactie en argumenten, maar er is echt wat aan de hand. En er zijn altijd positieve en negatieve uitzonderingen, maar het gemiddelde past naar mijn mening nu niet meer bij de gewenste opgaven. Denk daarom aub in oplossingen en niet in verdediging. Iedereen begrijpt dat een dergelijke grote branche geen ijzer met handen kan breken, maar het moet wel anders.

Peter Koopman

29 november 2016

Nb "verdunt" is verdund.

RaadvoordeOuderenbescherming

29 november 2016

De Raad voor de Ouderenbescherming is van mening dat de werkwijze en taken van de Inspectie voor Gezondheidszorg snel en grondig op de schop moeten.

Naar de mening van de Raad voor de Ouderenbescherming zou de huidige IGZ zich uitsluitend moeten bezighouden, dus beperken (!) tot onderzoek van niet strafbare feiten. Het onderzoeken en vervolgen van strafbare feiten hoort naar de mening van de Raad voor de Ouderenbescherming uitsluitend toe aan het Openbaar Ministerie. Het huidige strafrecht biedt hiertoe alle mogelijkheden.


Naar de mening van de Raad van Ouderenbescherming dient er een nieuwe onafhankelijke toezichthouder in het leven te worden geroepen, waarbij de bevoegdheden veel verder gaan dan de huidige bevoegdheden van de Inspectie voor de Gezondheidszorg.
De Raad voor de Ouderenbescherming geeft ter overweging mee bij hervorming van de taken van de Inspectie voor de Gezondheidszorg de naam van het orgaan te veranderen.

Top