Tech

Zorginstituut introduceert 'vertaalmachine' voor zorgtaal

Zorginstituut Nederland heeft – in samenwerking met HL7 Nederland en de koepelorganisatie van ICT-ondernemers in de zorg (OIZ) – een 'vertaalmachine voor terminologie' ontwikkeld. Die moet onder meer medische en zorginhoudelijke overdrachtsinformatie verbeteren.

Zorgverleners wisselen onderling veel en vaak cliënt- en behandelgegevens uit, maar zij doen dat in verschillende terminologie en standaarden. In ziekenhuizen wordt bijvoorbeeld in andere termen geregistreerd en overgedragen dan in verpleeghuizen, zo licht het Zorginstituut toe.
In de praktijk worden cliënt- en behandelgegevens nu vaak meerdere keren handmatig overgenomen en vertaald, met alle risico’s van dien voor zowel cliënten als zorgverleners: fouten, verkeerde interpretaties, ontbrekende of verouderde informatie, hoge kosten en administratieve lasten.

Vertaalinstrument

Het vertaalinstrument, ook wel mapping tool, kan deze standaarden voorvertalen. De tool scant de medische overdracht, bijvoorbeeld een ontslagbrief, haalt de voor de overdracht benodigde gegevens en gehanteerde terminologieën eruit, vergelijkt deze met verschillende ‘woordenboeken’ van momenteel tien andere standaarden en zoekt naar de overeenkomende vertalingen.

De zorgverlener krijgt de keuze in beeld van de door de vertaaltool gevonden overeenkomende termen, elementen en kenmerken in alle andere standaarden. Vervolgens selecteert de zorgverlener de voor de eigen discipline relevante gegevens. De vertaaltool verwerkt ze direct digitaal in zijn eigen systeem. De in het oorspronkelijke document gehanteerde terminologie blijft daarbij overigens altijd zichtbaar.

Van gegevens die buiten een standaard vallen, zoals het geval is bij een classificatiesysteem zoals OMAHA, wordt de verwantschap getoond.

Zelf-lerend

Overdragers kunnen de automatische mapping via de vertaalmachine handmatig aanvullen voor andere standaarden of synoniemen. Zo ontstaat een flexibel geheel van vertalingen en synoniemen die gebruikt kunnen worden. Het systeem is ‘zelf-lerend’: net zoals bij internetzoekmachines geeft het suggesties weer.

Standaarden die al geharmoniseerd zijn, worden door de vertaalmachine voorzien van een oormerk, zodat de gebruiker ziet dat die vertalingen geformaliseerd zijn.

Ten slotte voorziet de vertaalmachine er in dat andere standaarden relatief eenvoudig kunnen worden toegevoegd.

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Arnoud van den Eerenbeemt

6 december 2016

“De tool scant de medische overdracht […] en haalt voor de overdracht gehanteerde terminologieën eruit”? Dat suggereert dat bijvoorbeeld DSM-5, SNOMED, NANDA, ICD of ICPC worden herkend en geëxtraheerd. Dat wordt denkelijk niet bedoeld. Een terminologie is een begrippenstelsel. Bedoeld is naar ik veronderstel: “… haalt gehanteerde termen eruit.”

nathalie koopman

7 december 2016

Klopt, Arnoud. We hebben het inmiddels aangepast. Dank voor de melding!

Top