ACTUEEL

Federatie: VBHC is geen uniek recept voor succes

Federatie: VBHC is geen uniek recept voor succes

Value Based Healthcare (VBHC) moet niet primair worden ingezet als economische tool, maar als een manier om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Wanneer er onvoldoende oog is voor de praktische beperkingen én het draagvlak onder professionals en patiënten is VBHC gedoemd te mislukken.

Dat stelt de Federatie van Medisch Specialisten in een position paper over het veelbesproken concept. Hierin tonen de medisch specialisten zich kritisch-positief. Door in plaats van de kosten de voor patiënten relevante uitkomsten centraal te stellen, appelleert VHBC niet alleen aan patiënten en de intrinsieke motivatie van de medisch specialist, maar ook aan die van bestuurders, verzekeraars en politici, constateert de Federatie. Om die reden zegt de beroepsvereniging het concept te omarmen.

Maar de Federatie plaatst ook kanttekeningen. Om VBHC te implementeren is "realisme en zorgvuldigheid” nodig. "We moeten ons niet blind staren op de belofte van VBHC”, waarschuwt de Federatie. “Het is een concept en geen uniek recept voor succes. We moeten oog houden voor de risico’s en nadelen die óók aan het concept VBHC kleven.”  

Management-tool

De grootste zorg van de Federatie is dat VBHC primair als economisch instrument wordt ingezet, gericht op kostenreductie. Daarmee zouden professionals en patiënten van de waardegedreven aanpak vervreemd worden. "Als het concept VHBC wordt geïntroduceerd als een management-tool en geen onderdeel vormt van de hearts and minds van patiënten en dokters is het gedoemd te falen”, aldus de Federatie.

Administratieve lasten

Een andere punt van zorg is mogelijke administratieve lastenverzwaring. Het meten van uitkomsten van zorg die er voor de patiënt toe doen, staat centraal in het concept VBHC. Maar de huidige belemmeringen in de ict kunnen er volgens de Federatie toe leiden dat zulke metingen zorgen voor een groei van de administratieve lasten. Het is dan ook zaak dat dat deze ict-belemmeringen zo snel mogelijk worden opgelost.

In het verlengde hiervan wijst de Federatie er op dat er in Nederland diverse succesvolle meetinstrumenten zijn ontwikkeld. Die moeten wat de Federatie betreft niet worden opgeofferd ten gunste van internationale initiatieven als ICHOM, hoe logisch aansluiten soms ook is. “Niet alles wat van ver komt is beter”, stelt de Federatie.

Zorgpaden

De Federatie ziet ook organisatorische hindernissen. Eén van de hoekstenen van VBHC is de zogeheten integrated practice unit (IPU), in het Nederlands ook wel aangeduid als zorgstraat of zorgpad. Volgens de Federatie zijn zulke geïntegreerde zorgpaden vooral geschikt voor enkelvoudige aandoeningen. Bij multi-orgaan problemen ligt dit veel lastiger. De Federatie wijst er daarnaast op dat werkelijke waarde-creatie pas mogelijk is als hele zorgketen hier op ingericht is. Nu is VBHC vooral zaak van tweede lijn.  

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Frank Conijn — www.gezondezorg.org

31 juli 2018

Ook ik sta kritisch-positief tegenover VBHC, maar om twee andere redenen. Net als Porter c.s. ben ik groot voorstander van uitkomstfinanciering. Maar de benodigde uitkomstmeting moet wel mogelijk, werkbaar en fair zijn. En dat is het lang niet altijd.

Zorguitkomsten zijn te vatten onder twee noemers, pathologieverloop (vooral ook ziektelast) en patiënttevredenheid (de meer secundaire zaken in de cure, maar de primaire uitkomstmaat in de care). Pathologieverloopmeting is vaak niet mogelijk in de SEH omdat je er een nulmeting voor moet doen. Verder is het mogelijk noch fair in de huisarts(enpost)zorg en niet fair in de care. Je zult dus alternatieven moeten bieden, en dat doet VBHC niet.

De tweede reden is dat formele ketenzorg er een vast onderdeel van uitmaakt. Dat betekent dat voor iedere aandoening een transmurale keten moeten worden gecreëerd. Mét integrale betaling, waarbij dus de ketens onderling moeten uitmaken wie welk deel van het geld krijgt. Op zijn best gaat dat een enorm gecompliceerd systeem worden, met enorme hoeveelheden overleguren.

In ieder geval zie ik niet hoe daar generieke regels voor opgesteld zouden kunnen worden, in het Nederlandse stelsel. Ik verbaas me er dan ook over dat de FMS dat niet onderkent. Ze stelt dat zorgstraten prima zijn voor enkelvoudige aandoeningen, maar hoe ziet ze de (verdeling van de) vergoedingen dan voor zich?

De bestuursvoorzitter van het Máxima Medisch Centrum stelde laatst dat VBHC is als een Rorschach-tekening: iedereen ziet er wat anders in. Ik ga hem steeds meer gelijk geven.

Derhalve nog meer eens de link naar de originele beschrijving ervan: https://hbr.org/2013/10/the-strategy-that-will-fix-health-care. Evenals naar een m.i. beter alternatief ervoor: https://gezondezorg.org/assessmentwerkwijze.php, de beste 'startpagina' voor wat ik inmiddels omgedoopt heb tot kwaliteitsfinanciering.

Frank Conijn — www.gezondezorg.org

1 augustus 2018

Een correctie op mijn vorige reactie: gelieve voor "waarbij dus de ketens onderling moeten uitmaken wie welk deel van het geld krijgt" te lezen: "waarbij dus men in elke keten onderling moeten uitmaken wie welk deel van het geld krijgt".

Verder zou men misschien denken dat de reserves van de FMS t.o.v. uitkomstmetingen overeenkomen met die van mij, maar dat is niet het geval. Het standpuntdocument spreekt niet van het klinisch niet mogelijk, werkbaar of fair zijn van uitkomstmetingen, terwijl dat toch primaire zaken zijn.

Het benoemt wel een paar problemen met uitkomstmeting, zoals
ICT, privacy en administratieve belasting, maar die zijn m.i. ook binnen VBHC goed op te lossen. In mijn systeem zijn die in ieder geval opgelost/voorkomen.

Pieter de Bey

2 augustus 2018

Mooi, deze support van de FMS voor VBHC. Waarbij de federatie een aantal belangrijk punten aanstipt. Santeon heeft VBHC benoemd als leidend principe. Optimalisatie van zorguitkomsten (resultaat dat het meest van belang is voor de patiënt) per eenheid van kosten is daarbij het belangrijkste concept. Inderdaad, ook in die volgorde; eerst inzetten op verbeteren van de inhoud. Wij ervaren dagelijks dat het centraal stellen van patiëntwaarde motiverend is voor zorgprofessionals en management. Verantwoordelijkheid voor kosten en proces is overigens een gezamenlijke verantwoordelijkheid van ziekenhuis en medisch specialisten - juist daar hebben medisch professionals (artsen en verpleegkundigen) vaak de beste ideeën in relatie tot uitkomsten. Standaardisatie in definitie van kwaliteit en kosten is daarbij noodzakelijk: wij proberen zo goed mogelijk aan te sluiten bij ICHOM en bestaande kwaliteitsregistraties. Barrières die we ervaren op het gebied van ICT en regelgeving maken het ingewikkeld, maar zijn overkomelijk. Het is ook gewoon een kwestie van doen!
Pieter de Bey - Santeon

Top