ACTUEEL

Kwart ggz-cliënten krijgt verkeerd etiket opgeplakt

Kwart ggz-cliënten krijgt verkeerd etiket opgeplakt

Circa een kwart van de cliënten in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) heeft mogelijk een verkeerde diagnose. Dat suggereert onderzoek van GGNet onder bijna duizend cliënten, waarover vakblad De Psychiater bericht. Als reden voor de onjuiste diagnoses noemt GGNet het te veel sturen op DSM-classificaties en haast. Navrant detail: de verkeerde diagnoses hebben een negatieve impact op de herstelkansen.

In totaal onderzocht GGNet 967 patiënten. Bij 257 oftewel 27 procent van hen is de hoofddiagnose gewijzigd. Bij deze groep werden 384 nieuwe primaire diagnoses gesteld. Honderd vijfenzestig patiënten konden direct ontslagen worden. Bij 35 procent van deze patiënten bleek de behandeling niet meer passend bij de diagnose. Bij maar liefst 51 procent van de onderzochte patiënten kwamen nieuwe inzichten naar boven die relevant zijn voor de verdere behandeling.

Aanleiding voor het onderzoek was het rapport ‘Over de brug’ van Kenniscentrum Phrenos uit 2014. Het kenniscentrum constateert dat herstel mogelijk is voor een derde van de patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen. De praktijkervaring bij GGNet stond haaks op deze conclusie; veel chronische patiënten knappen niet op.

APK

Voor GGNet alle reden om via een ‘indringende praktijkevaluatie’ op zoek te gaan naar oorzaken. Bestuurder Kees Lemke spreekt in De Psychiater van “een eerste APK bij langdurige patiënten, bij wie we een lijst van vitale, in dit geval onderbelichte, zaken hebben gecheckt”. Met als opmerkelijke uitkomst dat in ruim een kwart van de gevallen de hoofddiagnose gewijzigd moest worden. Met name zaken als trauma, licht verstandelijke beperking, verslaving en autisme bleken vaak over het hoofd gezien. “Dat zie je als je een niveau dieper kijkt dan de DSM-labels”, aldus Lemke. “Dan blijkt iemand niet op te knappen omdat hij de behandeling niet snapt, omdat een verslaving de therapie ondermijnt, of omdat een trauma herstel in de weg zit.”

Lopende band

Naast het eenzijdig sturen op DSM-classificaties, blijkt ook tijdsdruk een problematische factor. "Vanwege de enorme toestroom van patiënten én de dalende financiering nemen we minder de tijd”, zegt Lemke. “De ggz is een lopende band die steeds sneller draait, met als gevolg: verdunde zorg.”

Demoraliserend

Het probleem met verkeerde diagnoses is dat ze bijdragen aan defaitisme en kunnen uitmonden in een self fulfilling prophecy. “Als het herstel uitblijft, raken patiënt en behandelaar na een tijd gedemoraliseerd”, stelt Lemke. “De patiënt verliest zijn eigenwaarde en het vertrouwen in een goede afloop. Dit pessimisme, dat overslaat op de behandelaar, wordt onderschat. Het overschaduwt de evaluatiegesprekken en ondergraaft de behandeling. “Misschien moeten we maar accepteren dat dit niet meer overgaat”, heet het dan.”

Lef

Met het onderzoek hoopt GGNet juist dit pessimisme rond patiënten met ernstige psychiatrische problemen te doorbreken. “Het zijn de zwaarste patiënten die in feite de minste aandacht krijgen en bij wie de gezondheidswinst het laagst is”, aldus Lemke. “Ze krijgen niet de optimale zorg. Ik hoop dat de houding tegenover deze patiënten verandert, dat bevlogenheid en lef de boventoon gaan voeren.”

In navolging  van GGNet gaat ook de Amsterdamse ggz-aanbieder Arkin een herdiagnoseproject opzetten. GGNet treft voorbereidingen voor de volgende lichting van duizend patiënten.

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Jim van Os

10 augustus 2018

Het is een goed initiatief, maar de suggestie die wordt gewekt is dat de 'diagnose' in de psychiatrie belangrijk is voor het bepalen van de zorgbehoefte, hetgeen niet het geval is. De correlatie tussen diagnose en zorgbehoefte in de psychiatrie is zwak, reden waarom je je beter, al klinisch redenerend, meteen op zorgbehoeften kunt richten en je minder druk kunt maken over welk label je iemand op wil plakken. Het onderliggende probleem dat hier wordt geschetst is dat er een hardnekkig misverstand bestaat dat een diagnose van bijvoorbeeld 'schizofrenie' is geassocieerd met organische disfunctie, infauste prognose en onbehandelbaarheid, en dat zorgbehoeften dus niet goed in kaart worden gebracht. Oftewel: patiënten met verwondering en menselijkheid tegemoet treden, en kijken wat nodig is, helpt. Goed initiatief van GGNET.

Nibbe

11 augustus 2018

Er is in de loop der jaren 2 keer tegen mij gezegd: och die diagnose is maar een stickertje om je behandeling vergoed te krijgen door de verzekering.
Neem het maar met een korreltje zout, de rest van de behandeling is maatwerk.

Behandelaars beseffen zelf ook donders goed dat dit steeds meer op een klucht begint te lijken en dat ze zo'n verzekeringsdiagnose niet met een stalen gezicht kunnen verkopen.
Gelukkig worden ze daar ook steeds eerlijker en integerder in. Deze klucht is absoluut niet om te lachen.

Van den Berg

12 augustus 2018

Heel fijn dat hier aandacht voor is. @ prof. Van Os: ik ben het eens dat empathie en medemenselijkheid de basis moet zijn in alle disciplines van de gezondheidszorg, gebaseerd op liefde. Maar het fysiek substraat wordt juist te weinig aandacht gegeven, en de medicatie die vaak wel in de goede richting zit moet goed gedoseerd, afgestemd op de persoon(# farmacogenetisch profiel!! voor 500$ kun je totale genetische profiel bepalen, kijk dan als psychiater naar de afwijkende dingen als COMT, NET, SERT etc)en de situatie, antidepressiva moeten wellicht wat lager gedoseerd in de winter, of als iemand flink is gaan sporten of weer een baan heeft, maar misschien wel op tijd opgehoogd als er een negatief life-event aankomt( overlijden zieke partner bv, dreigend ontslag). Fijn zou ook zijn als er grootschalig meting beschikbaar komt voor de stress-toestand waarin iemand verkeert, bv door HPA-as, of serotonine-afbraakproducten in de urine. Last but not least, integreer het longfilter (MAO-A) in het denken en de benadering van psychiatrische problematiek. DE man erft dit van zijn moeder(X-chromosoom), verder is een keyplayer het persisterend foramen ovale dat het longfilter van serotonine en noradrenaline bypasst met onvoorspelbare hoeveelheden. Kijk eens naar het artikel van Lopez uit 2012 over Heart-Brain-signalling(massaspectrometrisch bewezen dat de serotonine-huishouding veranderd na sluiten van het '5e hartklepje'; zie ook de onderzoeken over kwaliteit van leven na sluiten van dit klepje, p-waardes van rond de 0,001 !

Anthera Zantinge

16 augustus 2018

Dit weet ik door ervaring in mijn coachingspraktijk al heel lang. Veel van mijn clienten hebben met misdiagnose te maken (gehad) Autisme of trauma is niet gezien en etiketten als Borderline, recidiverende Anststoornis of Afhankelijkheidsstoornis zijn gegeven. De schade die met misdiagnose bij mensen wordt aangericht is enorm en schrijnend! Het geeft (bovenop de oorpronkelijke problematiek) traumatisering die IN en DOOR de GGZ-hulpverlening ontstaat! Door verkeerde behandeling en verkeerde bejegening raken mensen nog verder vervreemd van zichzelf en voelen ze zich 'gekker' dan ze in werkelijkheid zijn. Bovendien is het zeeeeeeer kwalijk dat ze niet werkelijk geholpen worden in hun nood.
Ook kost het de samenleving verschrikkelijk veel zorggeld omdat de GGZ een deel van haar clienten van de wal in de sloot helpt, waardoor deze mensen veel langer en meer zorg nodig hebben voor werkelijk herstel.

Nibbe

24 augustus 2018

@ Jim van Os: Stigma is ook gewoon een onderdeel van het verdienmodel geworden. Ik volg uw werk al jaren met belangstelling en naar mijn idee zou het verstandig zijn als u uw goed onderbouwde visie gaat laten ondersteunen door economische experts die een aantrekkelijk verdienmodel ontwikkelen. Daar zit het belangrijkste gevecht. Triest dat het moet, maar het geld is de baas hier.

Top