HRM

Cordaan stopt met zelfsturing in wijkzorg

Cordaan stopt met zelfsturing in wijkzorg

Zorgaanbieder Cordaan laat per 1 januari het principe van zelfsturing in de wijkverpleging en thuiszorg los. Voor de planning en roostering krijgen verpleegkundigen en verzorgenden straks steun van een teamcoördinator en planner, zodat ze zich meer kunnen richten op het leveren van zorg.

De stap is opvallend, omdat zelfsturing de laatste jaren geldt als het beste recept voor grotere klantgerichtheid en het terugdringen van overbodige overhead. Om die reden volgt inmiddels meer dan helft van de aanbieders in de care het voorbeeld van Buurtzorg, dat als eerste succesvol pionierde met het concept, en werkt actief aan de introductie van zelfsturende teams.

Vastlopen

Toch kent het principe de nodige haken en ogen. Zelfsturing dwingt zorgteams om meer zaken zelf te regelen, onder meer op het gebied van zorginhoud, teamontwikkeling en bedrijfsvoering. Ook de interne afstemming vraagt veel. In een recente blog op Skipr schetst adviseur Amir Sharafkhani van Twynstra Gudde hoe  teams vastlopen en niet tot besluiten komen. Daarnaast weten zorgmedewerkers vaak niet waar zij binnen de organisatie terecht kunnen met hun vragen en worden ze van het ‘kastje naar de muur’ gestuurd. Zo dreigt het gevaar dat zelfsturende teams vastlopen in een eilandjes-cultuur en zoveel neventaken moeten vervullen dat ze niet aan het echte werk toekomen.

Goede zorg 

Het zijn dit soort geluiden van de werkvloer die Cordaan heeft doen besluiten het principe van zelfsturing op de helling te zetten. Uit gesprekken met verpleegkundigen en verzorgenden in de wijk kwam naar voren dat zij vooral kwalitatief goede zorg willen leveren aan cliënten. Hierin willen ze beter worden gefaciliteerd. Door de zorginhoudelijke- en de faciliterende werkzaamheden uit elkaar te trekken denkt Cordaan ook beter te kunnnen voldaan aan de veranderende zorgvraag. Bovendien hoopt Cordaan aantrekkelijker te zijn voor nieuwe wijkverpleegkundigen, verpleegkundigen en verzorgenden. Daarnaast zet de zorginstelling in op omschooltrajecten.

Regie

Hoewel Cordaan de zelfsturing op de helling zet, zegt de Amsterdamse zorgaanbieder wel te hechten aan professionele zelfstandigheid. Mede om deze reden worden de wijkverpleegkundigen georganiseerd in het Amsterdams Wijkverpleegkundig Collectief. De wijkverpleegkundigen uit het collectief hebben een regierol in het zorgproces. Zij zijn vakinhoudelijk verbonden met het wijkteam en werken nauw samen om de zorg rondom cliënten vorm te geven. Zij indiceren en evalueren de zorg, initiëren cliëntoverleg en werken samen met verschillende interne en externe disciplines, zoals gespecialiseerd verpleegkundigen en de eerste lijn behandelaren. Zij delen zelf hun eigen tijd in met betrekking tot het verpleegkundig proces. Dit betekent dat zij niet werken vanuit het basisrooster van de wijkteams. Zij bezoeken cliënten en verlenen zorg als zij dit nodig achten vanuit kwaliteitsoogspunt en eigen klinische blik. Op deze manier zijn ze autonoom in hun handelen en worden ze niet geleid door regeltaken, zoals het oplossen van knelpunten in de planning.

Wijkweb

Elke wijkverpleegkundige is eindverantwoordelijk voor circa 50 cliënten binnen een bepaalde wijk in Amsterdam en organiseert samen met de wijkteams, maar ook de samenwerkingspartners in de wijk, de zorg rondom de cliënt. In die zin zijn zij de spin in het wijkweb. De wijkverpleegkundige staat dichtbij de wijkteams en collega wijkverpleegkundigen. Zij organiseren samen met het wijkteam casuïstiek besprekingen ter bevordering van de deskundigheid en gezamenlijke visie op de zorg. Zij zetten nieuwe toepassingen op het gebied van eHealth en andere hulpmiddelen in om de cliënt te ondersteunen in het vergroten van zelfstandigheid. Daarnaast is er meer ruimte voor de samenwerking met de partners in de wijk, waarbij de nadruk meer komt te liggen op preventie en zelfmanagement.

 

 

13 Reacties

om een reactie achter te laten

D G o

17 oktober 2018

Verstandig besluit!

D G o

17 oktober 2018

Misschien ook iets voor Buurtzorg?

Truus Vernhout

18 oktober 2018

Zelfsturing werkt alleen als je als organisatie ‘all the way’ gaat, dus inclusief financiële verantwoordelijkheid en verregaande beslissingsbevoegdheid. Zo ver komen helaas niet alle zorginstellingen bij de invoering van zelfsturende teams.

Truus Vernhout

18 oktober 2018

Zelfsturing werkt alleen als je als organisatie ‘all the way’ gaat, dus inclusief financiële verantwoordelijkheid en verregaande beslissingsbevoegdheid. Zo ver komen niet alle zorginstellingen bij de invoering van zelfsturende teams.

Klaas Bosma

18 oktober 2018

Het probleem met zelfsturing zoals ik het heb ervaren is dat het wordt misbruikt om bezuinigingen te legitimeren. Onder het mom van regie bij de professionals worden zij weggetrokken uit de zorg en belast met taken waar zij nooit voor kozen. Het kan een vorm van verwaarlozing van medewerkers worden. Uitkomst verantwoordelijke teams met vergaande professionele bevoegdheden en duidelijke kaders biedt meer mogelijkheden. Sturing is volgens mij een verantwoordelijkheid van management en directie dus laat ze die taak ook goed oppakken.

John Klooster

18 oktober 2018

Het idee dat zelfsturende teams overbodige overhead terugdringt is een misvatting. De overhead wordt niet teruggedrongen, maar niet meer zichtbaar gemaakt en daarmee veelal als onderdeel gezien van het primaire proces. Dit komt de zorg niet ten goede en zorgt er tevens voor dat onderzoek naar de hoogte van overhead leidt tot verkeerde inzichten.

Bas Vos

18 oktober 2018

Jammer dit besluit. Typisch een geval van ' naar de fout toe corrigeren' van Cordaan. Na enkele Jaren ervaring met het traject zelforganisatie (let op het verschil met zelfsturing) gaat het om de balans tussen professionele zelfstandigheid en een goede ondersteunende werkomgeving. Die is haalbaar maar dat kost ontwikkeltijd voor het personeel en aanpassing van de geheel organisatie. Weer ' probleemverzamelaars' erboven zetten lost niks op en gaat ten koste van direct zorggeld. Jammer dus.

Pouwel van de Siepkamp

18 oktober 2018

prima besluit. Het is een misvatting dat zelfsturing betekent dat teams ook alles zelf moeten regelen en daardoor niet alleen veel extra werk krijgen, maar ook hun aandacht moeten versnipperen. De oorspronkelijke essentie van zelfsturing is dat teams binnen het primair proces meer regelruimte krijgen en zelf beslissingen kunnen nemen over betere afstemming met de cliënt

Tim Kops

18 oktober 2018

Het vraagt durf en volharding om zelfsturing tot een succes te maken, van iedereen. Maar vooral ook een goede organisatie en het vermogen om los laten en te vertrouwen op de vaardigheden en de wijsheid van de teams. Ik ben het volledig eens met Truus Vernhout: het mag pas zelfsturing heten als je ‘all the way’ durft te gaan.

Haiko Neidig

18 oktober 2018

De essentie van succes blijft gekoppeld aan de start: Welk probleem wil je oplossen en waarom is "zelfsturing / zelforganisatie" daarvoor de oplossing. Medewerkers kunnen veel meer zelf doen. Voor iedere organisatie kan de vraag verschillend beantwoord worden of dat ook slim is. Wat beloof je de klant, wie is de klant, wat wil de klant (en waarvoor wordt ook daadwerkelijk betaald). Deze vragen leiden naar een dienst die geleverd gaat worden, de dienst wordt opgebouwd uit deelproducten met deelprocessen. Uit de optelsom van deze processen weet je wie je nodig hebt om dat goed vorm te kunnen geven. Pas dan kan je bepalen wanneer je hoeveel mensen van welk niveau nodig hebt en hoeveel "leidinggevenden" daar bij horen om alles goed te faciliteren.
ps. De inrichting van processen, het praten met de klant en het formuleren van de personele behoefte gebeurt niet door de directie. Dat klinkt wellicht raar en is voor het behalen van echt succes wel waar. Directie is er voor het WAT en de medewerkers geven invulling aan het HOE.
Mensen willen best veranderen, alleen willen ze niet veranderd worden.

Amir Sharafkhani

19 oktober 2018

Een herkenbare en begrijpelijke reactie van Cordaan. Jammer dat zelfsturing voor hen nog niet de juiste richting is. Wel mooi dat er bij de medewerkers is opgehaald wat zij nodig hebben en dat daar wat mee gedaan wordt. Ik zou dat blijven doen, ook na 1 januari, bijvoorbeeld m.b.v. rondetafelgesprekken en online vragenlijst.

Het (centraal) faciliteren van zorgteams blijkt keer op keer een lastig punt bij zelfsturing. De uitdaging is om het zo te organiseren dat de medewerkers ondersteuning kunnen “inroepen” en regeltaken kunnen “uitbesteden” waar nodig, maar ook zelf kunnen oppakken waar mogelijk. Flexibele kaders, opschalingspunten en korte lijnen kunnen hierbij helpen. Zelfsturing geldt dan niet alleen als middel voor professionele autonomie en goede zorg, maar ook als ontwikkelfase. Zelfsturing kan dan, naast de invoering van teamcoördinatoren, worden nagestreefd en van meerwaarde zijn.

Harmen Westerterp

19 oktober 2018

In de praktijk wordt bij het ontwerpen van het zelfsturende of zelforganiserende teams veelal gesproken over competenties en functieniveau. Maar of iemand gedreven is in een zelfsturend team te werken en of men er energie van krijgt, verdient meer aandacht. Hier kan Management Drives een ondersteunende rol vervullen.
https://www.managementdrives.com/branches/zorg

Peter Koopman

19 oktober 2018

Mooi dat er naast “model Buurtzorg” ook een “Cordaanmodel” wordt toegepast. Er zijn vaak immers meer wegen ....! De specifieke rol van de moderne wijkverpleegkundige lijkt ook hier goed uit de verf te komen. Deze administratieve 0-last weghalen bij professionals klinkt ook “ontzorgend” en de beschreven aard hiervan zal geen groot beslag op het zorgbudget leggen naar mijn mening. Goed om over enige tijd een vergelijkende studie te maken ( extern gefinancierd O&W ?) voor de wetenschap over leiderschap (Lalleman en Vermeulen) incl. Professioneel gezag ( Polhuis )?

Top