ACTUEEL

De Jonge: eigen betalingen en kleiner basispakket tasten solidariteit aan

In zijn lezing op het Sociaal-Christelijk Congres waarschuwt minister Hugo de Jonge voor marktwerking in de zorg en ondermijning van de solidariteit in het zorgstelstel.

Het Sociaal-Christelijk Congres staat dit jaar in het teken van de verbondenheid. Volgens de minister staat de verbondenheid in de samenleving – net als in de 19de eeuw – onder druk door toenemende verschillen tussen arm en rijk.

Torenhoge dividenden

"In de 19e eeuw profiteerde de bovenlaag van de markt maximaal van de noeste arbeid van zoals ze dat toen noemden: 'kleine luyden'. En ook nu verdient een CEO van een beursgenoteerde onderneming net zoveel als 150 van zijn werknemers bij elkaar", zegt De Jonge in zijn toespraak. (..) Een aantal zorgbedrijven kwam de afgelopen maanden in het nieuws vanwege het uitkeren van torenhoge dividenden, terwijl ze ondertussen verplegend personeel alleen nog maar op ZZP-basis laat werken. Dat wringt. Net als toen."

Marktwerking doorgeschoten

In de 19de eeuw heerste het adagium dat de overheid zich niet met zaken als gezondheidszorg moest bemoeien. Volgens De Jonge lijdt de samenleving ook nu weer onder het "liberale principe van staatsonthouding".  " Het geloof in de zegeningen van de markt was groot. En dat is niet zonder consequenties. Neem bijvoorbeeld de wijkverpleging - daar is de marktwerking doorgeschoten. Individuele belangen van organisaties zijn groter dan de noodzaak tot onderling samenwerken. Als je ’s ochtends langs een seniorenflat fietst, zie je vijf verschillende auto’s van vijf verschillende zorgorganisaties staan. En allemaal komen ze precies hetzelfde doen. Wat is daar de meerwaarde van?"

Het is niet voor het eerst dat De Jonge de wijkverpleging als voorbeeld van doorgeschoten marktwerking noemt. Het was afgelopen voorjaar aanleiding voor de minister om maatregelen aan te kondigen. De bewindsman wil de keuzevrijheid van patiënten van welke zorgaanbieder zij gebruik willen maken inperken. "Daarvoor in de plaats moeten zorgverzekeraars, zorgverleners en gemeenten de zorg regionaler gaan organiseren", zei hij begin maart.

Verzekering voor hoger opgeleiden

De Jonge waarschuwt verder voor de ondermijning van de solidariteit in het zorgstelsel. "Je kon het horen in de reclame van een zorgverzekeraar: 'waarom zou ik meebetalen aan behandelingen die ik helemaal niet nodig heb'? Of die 'verzekering voor hoger opgeleiden'. Je hebt echt de kern van ons zorgstelsel gemist als je dit soort keuzes maakt. Rijk betaalt voor arm. Jong betaalt voor oud. Gezond betaalt voor ziek. Solidariteit noemen we dat."

Volgens de minister maken mensen zich terecht zorgen over de vraag of de zorg er straks nog wel voor hen is en of die betaalbaar zal zijn. "De komende 20 jaar zal het aantal 75-plussers verdubbelen, het aantal 90-plussers verdrievoudigen en het aantal 100-plussers verviervoudigen. Dat zal een enorme impact hebben op het aantal chronisch zieken. Het aantal mensen met dementie zal verdubbelen. Dus ja - de kosten voor onze zorg zúllen fors stijgen. En ondertussen wordt de arbeidsmarkt alleen maar krapper."

Eigen betalingen

"Maar nog voordat de zorg onbetaalbaar wordt, zal die al steeds moeilijker te organiseren zijn", vervolgt De Jonge. "Als we dat vraagstuk aan de boekhouders overlaten, dan weten die daar wel raad mee. Eigen betalingen omhoog, of een kleiner verzekerd pakket. Of allebei. Maar deze ‘oplossingen’ tasten de solidariteit in onze zorg aan."

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Arne van Oranje

30 augustus 2019

Als deze minister zich aan zijn eigen woorden wil gaan houden moet hij zeker de macht van de zorgverzekeraars gaan inperken. Anders is dit de zoveelste manipulatie van de massa, waren ze niet alleen goed in in de 19e eeuw.

Fakkers

30 augustus 2019

Wat mij opvalt is, dat de Minister de juiste dingen zegt, maar dat hij oplossingen die worden aangedragen en al 10 jaar bewijzen dat het anders moet en kan, steeds maar vooruit schuift. Een aanbod om als proeftuin samen te zoeken naar de oplossingen( die er al zijn) wordt vooruitgeschoven en niet beantwoord. Het gaat niet alleen om de zorg veilig te stellen, maar ook om de opleidingen in de zorg radicaal te vernieuwen. Daarbij tevens de kwaliteit van de zorg te garanderen. Het blijft verbazen dat de zorgvragers nog steeds buiten de discussie worden gehouden. Immers daar draait de zorg toch om?
Frans Fakkers,Kruisvereniging Noord Brabant

Frank Conijn — www.gezondezorg.org

30 augustus 2019

Het eigen risico omhoog en kosteneffectieve zorg uit het basispakket tasten inderdaad de solidariteit aan. Dus de minister zou het CPB en de ambtenaren die het betreft moeten vertellen dat dat soort adviezen voortaan achterwege gelaten kunnen worden.

Sterker nog, hij zou zaken als eerstelijns fysiotherapie op doktersvoorschrift terug in de basisverzekering moeten doen. En hij zou het huidige, voor veel mensen hoge eigen risico moet inruilen voor redelijke eigen bijdragen voor alleen zelfverwezen/zelfvoorgeschreven zorg. Zie voor meer informatie daarover https://gezondezorg.org/eigen-bijdragen.

Maar die zaken hebben niets te maken met marktwerking. In de zorg is 'marktwerking' een containerbegrip, waar drie zaken onder vallen:

1. concurrentie tussen (semi)private zorgverzekeraars;
2. concurrentie tussen zorgaanbieders;
3. private zorginstellingen.

(Alle drie zaken kunnen in principe geheel onafhankelijk van elkaar voorkomen; een zorgstelsel kan een scala aan configuraties hebben.)

De concurrentie tussen de (semi)private zorgverzekeraars heeft weinig of niets opgeleverd, terwijl ze daar alle gelegenheid voor hebben gehad. En er zijn nog veel meer redenen om ze (weer) te laten opgaan in één, publieke zorgverzekeraar. Zie daarvoor https://gezondezorg.org/een-zorgverzekeraar. Dus ook daar kan de minister het nodige doen.

Concurrentie tussen zorgaanbieders op prijs en kwaliteit, daar is niets mis mee. Voorwaarde is wel dat de kwaliteit op een behoorlijke manier bepaald wordt, inclusief correctie voor confounders. En de prijzen moeten uiteraard uniform berekend worden. Maar verder kan die concurrentie de zorg wel beter en/of economischer maken. En de vijf thuiszorgbedrijven waar de minister het over heeft kunnen ook fuseren, binnen redelijke grenzen.

Dan de private zorginstellingen. Daar zijn er al heel veel van, en met een goede wetgeving t.a.v. de winstuitkering is ook daar niets mis mee. De meeste eerstelijns zorgaanbieders zijn ook private ondernemingen.

Tot slot: de minister doet er goed aan te waarschuwen voor zorgkostenstijgingen a.g.v. de vergrijzing. De zorgkosten stijgen logaritmisch met de leeftijd, dus zelfs als we gehele zorg maximaal kosteneffectief maken, bestaat er nog steeds een gerede kans dat de zorgkosten gaan stijgen. Maar hij zou zich het bovenstaande goed eigen moeten maken, want hij haalt een paar zaken storend door elkaar c.q. veegt een paar zaken onterecht op een hoop.

Top