ACTUEEL

Onnodige behandeling kost ouderenzorg miljoenen

Onnodige behandeling kost ouderenzorg miljoenen

Door de fysieke en psychische problemen van kwetsbare ouderen beter te beoordelen, kunnen jaarlijks tientallen miljoenen euro’s worden bespaard. Nu vinden medische onderzoeken of operaties plaats die niet nodig of zelfs ongewenst zijn. Dat zegt Marcel Olde Rikkert, hoogleraar geriatrie aan het UMC St Radboud en betrokken bij een wetenschappelijk experiment van het Nationaal Programma Ouderenzorg.

Niet ingrijpen

Het probleem zit hem volgens Olde Rikkert in het feit dat zorgverleners veelal eendimensionaal naar ouderen kijken en zich bij beslissingen rond behandeling laten leiden door dito richtlijnen en protocollen.  Daarbij is het handelingsrepertoire van zorgverleners sterk interventionistisch gekleurd, terwijl ouderen meer baat kunnen hebben bij niet-ingrijpen. Doordat kwetsbare ouderen een grote kans op complicaties hebben, kan de prijs van een behandeling hoger zijn dan het medische resultaat. Daarbij komt dat een medische ingreep bij kwetsbare ouderen in veel gevallen nauwelijks bijdraagt tot een hogere levensverwachting.

Verkeerd

“Zorgprofessionals handelen nu volgens de richtlijnen van een specifiek fysiek probleem, bijvoorbeeld hartfalen, terwijl er vaak veel meer met de oudere aan de hand is, variërend van angst en vergeetachtigheid tot diabetes of mobiliteitstoornissen”, licht Olde Rikkert zijn analyse toe. “Een ingreep kan dan heel verkeerd uitpakken.” 

Lef

Als voorbeeld haalt Olde Rikkert de casus aan van een kwetsbare oudere die na haar operatie voor kanker totaal onhandelbaar was. “De mevrouw had psychiatrische en psychologische problemen en een operatie was te veel voor haar”, aldus Olde Rikkert. “Als haar problemen vooraf goed waren bekeken en waren afgezet tegen het moeizame herstel- en revalidatieproces, dan was nooit voor een operatie gekozen. Die keuze vraagt wel om lef. De zorgprofessional moet niet handelen volgens de richtlijn voor kanker, maar besluiten wat het beste is voor de kwetsbare oudere. Met extra hulp thuis was deze mevrouw beter afgeweest.”

Kwaliteitscriteria

Onderzoek wijst volgens Olde Rikkert uit dat alleen al op de zorg aan de vierduizend kwetsbare ouderen in de regio Nijmegen anderhalf tot twee miljoen euro kan worden bespaard. De besparing bestaat uit minder verpleeghuis- en ziekenhuisopnames, minder medicatiegebruik en minder ouderen met delier. Met 700 duizend kwetsbare ouderen in heel Nederland kan de besparing jaarlijks tientallen miljoenen bedragen. Keuzes rond de zorg voor kwetsbare ouderen moeten volgens Olde Rikkert echter niet primair financieel gestuurd zijn, maar de kwaliteit van leven ouderen als vertrekpunt hebben. Met het oog hierop worden er binnen het Nationaal Programma Ouderenzorg kwaliteitscriteria ontwikkeld die zorgverleners in staat moeten stellen om gefundeerde, integrale keuzes te maken rond de zorg voor kwetsbare ouderen. “Zo bespaar je ouderen veel onnodige ellende en maak je geen overbodige kosten”, aldus Oude Rikkert.

7 Reacties

om een reactie achter te laten

Bejaard en Vogelvrij

28 maart 2011

De hooggeleerde heer Oude Rikkert heeft ongetwijfeld het beste voor met onze ouderen en hij heeft ongetwijfeld gelijk met deze stelling.

Toch kan ik het niet nalaten te vermelden dat onder meer de mensen die zich verenigen in het volksprotest 'Dwaze Kinderen' (tegen de misstanden in de ouderenzorg) nog wel een aantal simpelere voorbeelden kunnen en zullen aandragen van het “ouderen veel onnodige ellende besparen en geen overbodige kosten maken”...

teceer

28 maart 2011

natuurlijk zijn er veel meer, en gemakkelijker te realiseren, voorbeelden om het maken van 'onnodige' kosten tegen te gaan. in de kern moet het er altijd om gaan dat de zorgbehoeftige zelf kan kiezen. daarvoor is een vertrouwensband met de zorgaanbieders essentieel en daaraan ontbreekt het helaas te vaak. omdat vertrouwen is ingewisseld voor normering en controle, veelal in de minst effectieve administratieve modus.

Carla

28 maart 2011

Zo laat de pil van Drion maar komen. De gevestigde orde is er klaar voor.

Anoniem

28 maart 2011

Commentaar van een 75plusster

Lieve mensen doe er dan wat aan !
Niet alleen over schrijven.
Ik weet niet meer waar ik met mijn klachten heen moet.

Carla

28 maart 2011

Commentaar van een 75plusster

Wat bedoelt u met uw comment?

Raghoebier

28 maart 2011

"Zorg moet niet primair financieel gestuurd, maar de kwaliteit van leven van de kwetsbare oudere dient vertrekpunt te zijn". Helemaal mee eens! En wie kan dat beter beoordelen dan de oudere zelf, eventueel bijgestaan door naasten/familie.Dat weten we met z'n allen toch al honderd jaar? Wat belemmert ons in de zorgsector om het woord bij de daad te voegen?
En heel mooi, dat er binnen het NPO opnieuw aandacht is voor kwaliteitscriteria, die zorgverleners in staat stellen gefundeerde en integrale keuzes te maken rond de zorg voor kwetsbare ouderen... Ik hoop, dat hierbij eens een keer ruimte wordt gecreeerd voor ook nieuwe partijen, dan diegenen, die tot nu toe de dienst uitmaken bij de ontwikkeling van dergelijke criteria. Dus ook functionarissen in de zorg, die werkelijk het perspectief van die kwetsbare ouderen vertegenwoordigen, ervaringsdeskundig zijn en/of verstand hebben van dit vraagstuk niet alleen vanuit de literatuur.
Het zou zo goed zijn, als de hierbij betrokken zorgprofessionals en -partijen zich het gedachtengoed van Fred Lee eigen maken. De zorgsector zou er echt haar voordeel mee kunnen doen en een grote stap dichter bij de ( mens achter) cliënt, in dit geval de kwetsbare oudere komen!

CE jansen

28 maart 2011

Ik denk dat de 75 plusser een goed gesprek met zijn/haar behandelend arts moet aangaan. Daarbij wordt dan besproken dat bv sommige operaties zo invasief zijn dat de kans groot is dat de betrokkene op de operatie tafel komt te overlijden.

Dit vergt echter vertrouwen van arts en patient in de behandelrelatie.

Top