ACTUEEL

'Wijt stijging zorguitgaven niet aan vergrijzing'

Vergrijzing is niet de belangrijkste oorzaak van de stijging van de zorguitgaven in Nederland. Dat schrijven managing consultants Wine te Meerman en Marrit van Baalen (arts) van Berenschot op de opiniepagina van het Financieel Dagblad (FD).

Vergrijzing

Tussen 2000 en 2010 stegen de collectieve uitgaven aan zorg (exclusief welzijn) volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) van 26,5 naar 68 miljard euro. Na inflatiecorrectie is dat ruim een verdubbeling van de uitgaven. In deze periode bedroeg de bevolkingstoename 5 procent en nam het aantal 65-plussers toe met 2 procent. De vergrijzing kan de enorme stijging van de zorguitgaven tussen 2000 en 2010 dus onmogelijk verklaren, stelt het tweetal in de krant.

Oorzaak

De belangrijkste oorzaak voor de stijging van de uitgaven zit volgens Te Meerman en Van Baalen in het loslaten van de budgetfinanciering en de introductie van het 'boter-bij-de-vis'-beleid door voormalig minister Borst in 2000: ziekenhuizen die meer ingrepen uitvoeren ontvangen meer geld. Hierdoor is een onstuimige groei ontstaan van het volume en een navenante toename van de zorguitgaven, aldus de twee managing consultants zorg & welzijn. "De zorgconsumptie stijgt namelijk veel sneller dan dat de kosten per behandeling dalen. De afgelopen tien jaar kwamen er allerlei nieuwe (vormen van) behandelingen (lees: aanbod) bij. En omdat professionals in de zorg opgeleid zijn om 'state of the art'-zorg te verlenen en patiënten deze zorg willen ontvangen, wordt duurdere zorg geleverd. Er zit, afgezien van een beperkt verplicht eigen risico en een bescheiden eigen bijdragen, geen rem meer op de consumptie van zorg", stellen Te Meerman en Van Baalen.

Oplossing

Het tweetal pleit ervoor dat de collectief gefinancierde consumptie van zorg aan banden wordt gelegd. Eigen bijdragen in de somatische zorg moeten daarom omhoog en de politiek zou kritisch moeten kijken naar de zorg die vanuit het basispakket wordt vergoed. Als voorbeeld noemen de schrijvers onder meer het maximum aantal behandelingen voor fysiotherapie en ivf. Ook moeten volgens Te Meerman en Van Baalen de vergoedingen gemaximeerd worden door ze te relateren aan de te behalen resterende levensverwachting met een bepaalde kwaliteit van leven. Het College voor zorgverzekeringen deed hier in 2010 onderzoek naar en kwam met de suggestie maximaal 80.000 euro te vergoeden per verwacht gewonnen 'Quality adjusted life year'.

11 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

22 augustus 2011

Oude kennis gemixed met stupide oplossingen.

Oude kennis omdat iedereen met een beetje kennis van de zorg weet dat de vergrijzing slechts een heel klein deel van de uitgavenstijging verklaart (zie ook SER rapport uit 2003).

Stupide oplossingen omdat een maximaal aantal behandelingen allen te verdedigen is bij behandelingen die niet of nauwelijks effectief zijn (fysio) of een vorm van luxe zorg betreffen (IVF). Bij elke aantoonbaar werkende vorm van zorg voor schrijnende gevallen is het maximeren van die zorg politieke zelfmoord. Geen wonder dat het maximeren dus enkel bij deze zorgvormen is voorgesteld.

Ook het maximum van 80k per QALY van het RVZ is onzin omdat de care (bijna de helft van de zorg) dan direct kan worden afgeschaft bij gebrek aan toegevoegde QALYs.

Ik snap niet waarom die consultants zichzelf zo graag publiekelijk voor schut zetten. Een advies: als je denkt dat er eenvoudige oplossingen zijn voor problemen waar de hele westerse wereld tot vandaag geen oplossing voor heeft, vraag je dan af of jouw oplossing niet wat te eenvoudig is.

Anoniem

23 augustus 2011

Jammer dat een belangrijk deel van het artikel niet is overgenomen:

"Verder moet de maximale vergoeding gebaseerd worden op het tarief van de 25% meest doelmatige aanbieders. Daarnaast moet uitsluitend de meest voordelige (en aangetoond effectieve) behandelvorm vergoed worden zoals bijvoorbeeld internetbehandeling voor bepaalde aandoeningen in de GGZ. Kies ook voor ‘leven toevoegen aan de dagen, waar uitsluitend ‘te dure’ dagen kunnen worden toegevoegd aan het leven’. Geef mensen de keuze om in plaats van behandelingen te ondergaan, hun laatste maanden door te brengen in een luxueuze omgeving. Eventueel met familie en in het buitenland.
De politiek zal fundamentele keuzes moeten maken. Tenzij we deze lastige discussie voor ons uitschuiven. En daardoor accepteren dat de zorguitgaven tussen nu en 2020 opnieuw een verdubbeling laten zien."

Anoniem

23 augustus 2011

Ik denk dat ik wel snap waarom Skipr dit stuk eruit heeft gelaten.

Niemand weet wie de 25% meest doelmatige aanbieders zijn. Tuurlijk de 25% goedkoopste, dat is gemakkelijk, dat zijn de aanbieders die de lichte gevallen behandelen en mogelijk ook de aanbieders die lage kwaliteit leveren. Maar de informatie die nodig is om doelmatigheid te bepalen ontbreekt. En als die informatie er wel was, dan hadden we de enorm kostbare stelselwijziging niet nodig gehad.

Ook het kiezen voor de meest voordelige (en aangetoond effectieve) behandelvorm suggereert dat deze consultants van Berenschot in een droomwereld leven. Immers het CVZ probeert al ruim 20 jaar zonder veel succes om bij nieuwe behandelvormen kosten-effectiviteit een rol te laten spelen. Steeds blijken andere argumenten belangrijker.

Dure behandelingen aan het eind van het leven zijn inderdaad weinig kosteneffectief en toch worstelt elk systeem met deze uitgaven. Waarom, omdat we niet bereid zijn om mensen op te geven voordat we zeker zijn dat we alles hebben geprobeerd. Dat is onze menselijke plicht. Natuurlijk zijn zogenaamde 'death panels' zoals Berenschot lijkt voor te stellen efficienter, maar ook politieke zelfmoord.

Ik stel voor dat Berenschot wat concreter wordt en specifiek aangeeft wie er dood moet en wie er mag leven. Als Berenschot dan niet failliet gaat dan erken ik mijn meerdere in deze 'consultants'.

Mr. R. M. Dalmijn

23 augustus 2011

Het oorspronkelijke stuk en de aansluitende onbarmhartige kritiek behoeven enige nuancering. Nu alle conclusies zijn opgehangen aan de schijnbaar geringe , 1,8% , toename van de 65 plussers in het laatste decennium (tegen 4,43% voor de bevolking in zijn geheel) is het meer dan zinvol te bezien welk percentage van de zorg door de bedoelde 65 plussers wordt " geconsumeerd". Immers het percentage 65 plussers is in het bestudeerde decennium met 17,8 % gestegen. Dat kan dus aanzienlijk meer "schade" zijn dan de auteurs suggereren en waaraan zij de complete vervolgtheorie ophangen. En fin mooie kans voor Berenschot om in de rebound terug te komen; gelijk veel 65 plussers overigens.

van der winkel

23 augustus 2011

Onder de titel Zorg vallen ook ouderen- en gehandicaptenzorg. Dat wordt in dit verhaal gemakshalve vergeten ! un

Anoniem

23 augustus 2011

Kom maar door met die rebound.

Het lijkt mij onmogelijk om een sterke rebound te schrijven als het oorspronkelijke stuk het gebrek aan analytische vaardigheid en politiek inzicht op een zo heldere wijze bloot legt.

Ik zou daarom willen adviseren om rustig de tijd te nemen en te beginnen met het lezen van een willekeurige eerstejaars-inleiding in de gezondheidseconomie.

Anoniem

25 augustus 2011

Leuk om te zien dat een Berenschot associé zijn collegae te hulp komt schieten, maar en passant nog even een weinig subtiel extra schot lost. En als een generaal die zijn verlagen troepen aanspoort zich nogmaals op te werpen roept hij zijn collegae op om zich te verdedigen terwijl uit het hierbovenstaande duidelijk blijkt dat ze daar de capaciteiten niet voor hebben. Wine te Meerman en Marrit van Baalen zullen Rob Dalmijn dankbaar zijn.

Anoniem

25 augustus 2011

Wellicht aardig om het rapport van SER uit 1999 (niet 2003 zoals onze anonieme consultant-hater noemt) er even bij te pakken: http://www.ser.nl/~/media/Files/Internet/Publicaties/CSED/1999/b17769%20pdf.ashx

In dit rapport, geschreven vlak voor de periode waar dit artikel over gaat, werd voor 2040 een zorguitgavenquote van 13,8 % voorspeld. Daar zitten we dus anno 2011 al aan ...

Misschien moeten we het daar eens over gaan hebben in plaats van elkaar vliegen af te vangen ...

Anoniem

27 augustus 2011

Het verrast mij dat ik word uitgemaakt voor consultant-hater. Onder mijn vrienden tel ik meerdere consultants. En ik heb, net als hen, een grote hekel aan amateurisme. Dat amateurisme wordt natuurlijk uitgelokt door opdrachtgevers zonder verstand van zaken, maar dat maakt het niet minder irritant. Zeker niet als het om een van de belangrijkste maatschappelijke vraagstukken van onze tijd gaat.

Anoniem

30 augustus 2011

@1e anonieme reactie.

Je stelt: "Bij elke aantoonbaar werkende vorm van zorg voor schrijnende gevallen is het maximeren van die zorg politieke zelfmoord. Geen wonder dat het maximeren dus enkel bij deze zorgvormen is voorgesteld."

Waar baseer je dat op, dat dit zou leiden tot politieke zelfmoord? De auteurs stellen dat de politiek keuzes zou moeten maken op dit gebied. Je trekt vel van leer op basis van een aanname waar ik het niet mee eens ben.
Ik zou graag zien dat de politiek wat moediger is en stevigere keuzes maakt op de kosten kant van de zorg. Populisme is bang voor politieke zelfmoord. Echte politieke leiders zijn daar niet zo bang voor

Ik zie je reactie tegemoet

Anoniem

1 september 2011

Reactie op anoniem hierboven (waarschijnlijk een van de twee consultants van Berenschot).

Politici hebben formele en informele macht. Als een politicus niet haar best doet om populair te blijven dan zal de informele macht afnemen, en zal haar omgeving haar plannen dwarsbomen. Daarnaast is de politicus afhankelijk van haar partij voor vervolgfuncties. Indien de politicus impopulaire maatregelen neemt dan zal de partij worden bestraft tijdens de volgende verkiezingen en zal de politicus minder kans maken op een mooie positie tijdens de volgende verkiezingen. Tot zover les 1 voor eerstejaars politicologie studenten.

Vervolgens zijn Nederlanders niet bereid te accepteren dat patienten die goed kunnen worden behandeld, aan hun lot worden overgelaten vanwege de behandelkosten. Dat is begrijpelijk en dom tegelijkertijd, maar dat is zoals het is. En als je mij niet gelooft, ga dan eens praten met jouw moeder.

Om de consequenties van deze irrationaliteit van de Nederlander te beperken kan de politicus (ondermeer) twee dingen doen: 1. het volk uitleggen dat het geld beter kan worden besteed dan aan een kansrijke behandeling van deze jonge moeder met drie bloedjes van kleine kinderen (heel dapper en 'stevig'), of 2. een constructie bedenken waardoor technocraten op basis van ondoorgrondelijke rapporten tot rationele afwegingen komen (mocht er iemand aangevallen worden dan is dat niet de politicus).

Leg de keuze voor aan een willekeurige politicus en die politicus zal jou uitleggen waarom keuze 1 politieke zelfmoord is. Kies wel een politicus waar je nooit een opdracht van zult krijgen, want na zo'n domme vraag weet je zeker dat zij jou niets meer zal vragen.

Top