Artikel

Skipr 99 Uitvergroot: Jan Walburg – 90

Innovatie, vernieuwing en verbetering. Die drie woorden vormen de rode lijn in het werk van Jan Walburg, voorzitter van de raad van bestuur van het Trimbos Instituut en toezichthouder bij Altrecht.

Inhoud en wetenschap

De Skipr 99, de ranglijst van de invloedrijkste zorgbestuurders, mist pioniers en innovators. De inhoudelijke en wetenschappelijke kant ontbreekt in de lijst, meent Walburg. Hij trekt de validiteit van de lijst in twijfel en vindt het een ‘reflectie van de overwaardering voor management en bestuur’. Op de lijst zijn vooral ‘vergadertijgers’ te vinden, vindt Walburg, die zelf op nummer 90 is binnengekomen op de lijst. Volgens hem is de werkelijkheid anders en hebben pioniers en wetenschappers in de gezondheidszorg veel meer invloed dan wordt verondersteld.

Technologische innovaties

Voor Walburg stond 2009 in het teken van de toepassing van technologische innovaties en gezondheidsmanagement. In 2009 zijn technologische innovaties steeds verdergaand toegepast, constateert hij. Walburg juicht dit toe. “Op termijn kunnen deze innovaties het grote probleem, het betaalbaar houden van de zorg, wellicht oplossen.” De bestuursvoorzitter werkt dan ook graag mee aan initiatieven die innovaties stimuleren. Zo nam hij plaats in de jury van de Dutch Open Health 2.0 Challenge, een wedstrijd om tot ideeën te komen over innovatieve zorgverbetering.

Het is volgens Walburg van belang om vooral niet te bezuinigen op vernieuwingen in de zorg. De financiële crisis is natuurlijk vervelend, stelt hij, en bezuinigingen zijn nodig. Maar dit mag niet ten koste gaan van innovatie. “De crisis kan de zaken opschonen, maar bezuinig je op innovatie, dan ben kom je geen stap verder. Dan zit je over vijf jaar in precies dezelfde situatie en kun je opnieuw bezuinigen.”

Investeren in preventie

Walburg is van mening dat de gezondheidszorg zich nog steeds heel sterk ontwikkelt vanuit de curatieve zorg. De komende jaren moeten echt de jaren worden van serieuze investeringen in preventie en in gezondheidsmanagement: het gezond houden van de bevolking. Hij geeft als voorbeeld de ontwikkelingen binnen de ggz. "We weten sinds kort dat de laatste tien jaar het aantal mensen met psychische stoornissen niet sterk is toegenomen. Tegelijk kampt de ggz met een sterk toegenomen zorgvraag en vallen steeds vaker mensen door psychische klachten als angst en depressie uit het arbeidsproces. Daar moet je dus vooral op reageren met preventie en met het versterken van het eigen vermogen van mensen om hun problemen op te lossen." Walburg wijst er op dat mensen veel meer doen om hun gezondheid overeind te houden dan men in de zorg denkt. Daarbij aansluiten, levert vooral bij chronische ziekten veel meer op dan medische hulp te bieden en adviezen te geven waar mensen zich marginaal aan houden.

Volgens Walburg ligt er in een preventieve aanpak ook een grote kans om de druk op de instellingen te doen afnemen. Naar zijn idee is dit een opdracht voor de samenleving in de breedste zin. Gemeenten, bedrijven en scholen kunnen mensen helpen om te gaan met druk en pressie. Dit kan wat Walburg betreft al beginnen op de basisschool. “Als je het volume- dan wel het kostenprobleem in de zorg wilt oplossen, dan moet je een enorme slag maken in het ondersteunen van mensen”, stelt hij, "zodanig dat mensen zelf in staat zijn om op basis van goede informatie de juiste beslissingen te nemen over hun gezondheid."

Beperking commissariaten

Omgaan met druk en pressie staat ook ter discussie in de regering. Hoeveel commissariaten mag iemand hebben? Wanneer is het te veel? Een wettelijke beperking, vindt Walburg geen goede zaak. “Maar het houdt wel ergens op”, stelt hij, “De toezichthoudende functies worden steeds zwaarder. Zo’n vijftien tot twintig jaar geleden stond je als toezichthouder meer op afstand van de instelling en was je voornaamste taak om te besluiten of een bestuurder wel of niet aan mocht blijven. Nu is het veel meer interactief en ben je dichter betrokken bij de organisatie.” Walburg vindt het wel wat overdreven om dit te reguleren, volgens hem zou je mogen verwachten dat dit zich zelf wel reguleert. Juist van toezichthouders zou kunnen worden verwacht dat zij hun eigen verantwoordelijkheid moeten kennen.

Omslag in de zorg

Een andere belangrijke ontwikkeling in de zorg is het verleggen van de focus. Walburg pleit voor een omslag van ‘ziekenzorg’ naar ‘echte gezondheidszorg’. Waar eerder instellingen zelf centraal stonden, is er nu meer ruimte voor chronische ziektes. Dit kan volgens de Trimbos-bestuurder nog beter. “Tachtig procent van de kosten van de gezondheidszorg is te herleiden tot chronische ziektes.” Het is daarom volgens Walburg belangrijk een stap te maken in de richting van disease- en gezondheidsmanagement.

Patiënt als expert

Disease management moet echter niet omslaan in “overleg en complexe coördinatiestructuren zonder dat het direct gaat over de behandeling van de patiënt. Natuurlijk draait het om samenwerking in de keten en casemanagement, maar het gevaar dreigt dat er nog duurdere coördinatiesystemen ontstaan.” Daarom moet volgens Walburg de patiënt de expertrol krijgen. Mensen zijn volgens hem steeds bewuster bezig met hun gezondheid: hardlopen, gezond eten. De regie leggen bij de patiënt omvat dan ook veel breder gebied dan alleen de gezondheidszorg. Op veel andere gebieden valt er ook winst te behalen, levensgeluk en mentale fitness bijvoorbeeld.

De auteur Jan Walburg

Walburg is auteur van verschillende boeken over de gezondheidszorg. Zijn meest recente boek is getiteld ’Mentaal vermogen - investeren in geluk’. Hierin laat hij zien hoe bepaalde vaardigheden meer geluk kunnen brengen in het persoonlijke leven, in organisaties en in de maatschappij. Hij werkt momenteel aan een boek over het mentale vermogen van ouderen. Als research voor zijn boek leest Walburg nu zelf ‘The brain that changes itself’ van Norman Doidge. Een boek over de plasticiteit van het brein. Volgens Doidge is het brein continue in ontwikkeling en is ook het oudere brein nog uitstekend in staat om bij te leren.

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top