Artikel

Skipr 99 Uitvergroot: Jan Aghina - 83

Ervaringsdeskundigheid komt in vele vormen. Zo adviseer je bestuurders vanaf de zijlijn over hoe om te gaan met brisante kwesties, zo zit je zelf plotsklaps in een bestuurlijk conflict. Oud-directeur Jan Aghina van de NVZD kan er over meepraten.

Zorgbestuur toe aan verjonging

Zes jaar was Aghina boegbeeld van de vereniging van bestuurders in de zorg. Onenigheid met het bestuur over de verdere koers van de NVZD leidde begin dit jaar tot ontbinding van het arbeidscontract. Voor Aghina geen reden om de pakken neer te zitten. Onder de werktitel ‘Zo kan het niet langer’ werkt Aghina aan een boek over governance en voor later deze maand staan de koffers al gepakt voor een bezoek aan de Verenigde Staten, waar Aghina samen met een groep Belgische ziekenhuisbestuurders het jaarcongres van de American College of Healthcare Executives (ACHE) zal bezoeken. Daarnaast is Aghina zijn eigen bestuursadviespraktijk begonnen, waarin hij zich in het verlengde van zijn activiteiten bij de NVZD richt op coaching, loopbaanbegeleiding, conflictbemiddeling en strategievorming. Eén advies heeft Aghina al klaar: het bestuurskader in de Nederlandse zorg schreeuwt om verjonging. 

Vrije gedachten

“In Nederland word je ongelooflijk laat bestuurder”, licht Aghina zijn pleidooi toe. “Dat leidt er toe dat bestuurders jarenlang gehersenspoeld worden in het systeem. Tegen de tijd dat ze aan de knoppen mogen zitten, zijn alle vrije gedachten er al uitgefilterd. Niet voor niets komen de echte nieuwe initiatieven in de zorg vaak van mensen van buiten de sector. We moeten er daarom voor zorgen dat veelbelovende jonge managers sneller doorstromen, dan zet je de vernieuwing echt in gang. We zijn teveel jonge managers kwijt geraakt aan bedrijven in de buitenste schil van de zorg zoals de farmacie, de toeleveringsindustrie of de consultancy.”

Bestuurscultuur

Gebrek aan jeugdig elan heeft er volgens Aghina mede toe bijgedragen dat de Nederlandse zorg een bedaagde bestuurscultuur kent. “In Nederland besteden we relatief weinig aandacht aan strategische kwesties, het gaat vooral over de beheersing van financiële risico’s”, stelt Aghina. “Bestuurders kijken veel terug en nemen daarmee weinig risico. Risicomijdend gedrag zit ook in de Nederlandse cultuur. Dan wordt besturen snel een kwestie van het afvinken van lijstjes. Zorgbestuurders zouden meer een eigen visie moeten hebben en dan niet op de zorg in algemene zin, want daar zijn we in Nederland wel weer goed in: samen vergaderen over een gezamenlijke visie. De zorg is een sector waar bestuurders elkaar veelvuldig ontmoeten en consensus zoeken. Dat past natuurlijk niet bij wat we met de mond belijden, namelijk een vrije zorgmarkt. Marktwerking betekent dat je zelf je eigen koers moet bepalen. Met visie bedoel ik dus met name een visie op de eigen toko.”

Strategische keuzes

Zeker in de curatieve zorg zijn individuele strategische keuzes in Aghina’s ogen onvermijdelijk. “Er is een ontwikkeling waarbij specialisten steeds meer weten van steeds minder”, zegt Aghina. “We moeten niet meer alles altijd en overal willen doen. Dat vraagt een totaal andere inrichting van de organisatie. Als de beroepsgroep zelf niet ziet dat bepaalde dingen niet kunnen, dan moet de raad van bestuur ingrijpen.”

Angst

Zo’n strategische heroriëntatie lijkt een recept voor ruzie met de dokters. De angst voor broodroof bij de beroepsgroep is volgens Aghina onterecht. “ Laten we wel zijn: er zijn genoeg patiënten om iedereen een redelijke boterham te bezorgen. Alleen zullen in de toekomst niet alle patiënten in hetzelfde ziekenhuis behandeld worden. Als een bepaalde groep patiënten naar ziekenhuis A gaat, dan kan ziekenhuis B via een alliantie zorgen dat ze de nazorg doet of afspreken dat bepaalde patiënten juist bij hen komen.”

Conflictbeheersing

De omgang met professionals is maar één aspect van conflictbeheersing. Ook tussen bestuurders onderling of tussen bestuurders en de raad van toezicht wil het wel eens mis gaan. De overvloedige media-aandacht voor dit soort affaires, wekt volgens Aghina ten onrechte de indruk dat er in de zorg meer geruzied wordt dan in andere sectoren. “Het is niet zo dat er meer conflicten in de zorg zijn dan elders in ondernemend Nederland”, gelooft Aghina. “Ik heb wel de indruk dat ze langzamer worden opgelost. Daar moet verandering in komen. Er is een heel scala van maatregelen denkbaar, maar wat je vooral niet moet doen is het conflict niet oplossen. Het gaat erom dat je als bestuurder of toezichthouder op een vroeg tijdstip verantwoordelijkheid neemt. Het tijdig oplossen van conflicten, juist als de bestuurder daar zelf bij betrokken is, is een van de belangrijkste bestuurlijke verantwoordelijkheden. Misschien moeten we zakelijker met conflicten omgaan. Als je dat op heldere wijze doet, kan dat heel positief werken op het gevoel dat mensen ten aanzien van de organisatie hebben. We gaan nu met zijn allen de concurrentie om schaars personeel aan, maar de beste manier om personeel te halen is nog altijd om personeel te houden. Daarbij speelt het vertrouwen dat problemen binnen de organisatie op een juiste manier worden opgelost een grote rol.”

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top