Artikel

Skipr 99 Uitvergroot: Marleen Barth - 80

De komende periode komt het er op aan. Met de verkiezingen en een majeure bezuinigingsoperatie voor de deur moet het bestuur van GGZ Nederland scherpe keuzes maken, net als de politiek overigens. De hamvraag in de zorg is: hoe kun je meer mensen helpen zonder dat de zorgkosten exploderen? Volgens Marleen Barth, voorzitter van GGZ Nederland, is deze vraag niet alleen relevant vanwege de heroverwegingen, maar ook vanwege de situatie op de arbeidsmarkt.

Urgentie personeelstekort

“Dankzij de crisis is het personeelstekort even minder urgent. Mensen uit andere sectoren vinden nu werk in de zorg. Maar als we straks weer in tijden van economische groei raken, dan speelt het personeelstekort in de zorg weer op. We moeten dus linksom of rechtsom nadenken over hoe we meer goede zorg kunnen blijven leveren op een hele krappe arbeidsmarkt.” Dat is volgens Barth ‘a hell of a job’. Ze pleit voor ‘intelligent’ beleid waarbij vooraf de te lijden schade al is opgemaakt. Voors en tegens moeten vooraf tegen elkaar worden afgewogen. Daar mag de voorzitter van GGZ Nederland op worden afgerekend; ze zegt er in ieder geval alles aan te zullen doen om de politiek op het goede spoor te zetten.

Bezuinigingen kortdurende zorg

Dit betekent dat GGZ Nederland zichtbaar moet maken wat bezuinigingen zouden kunnen gaan betekenen voor de sector op zowel de korte als lange termijn.  Met bezuinigingen op de kortdurende ggz wordt volgens Barth het paard achter de wagen gespannen.  “Als je mensen in korte tijd kunt helpen, kunnen zij zich snel weer op de arbeidsmarkt begeven. Ga je daar op bezuinigen, dan lopen relatief eenvoudig op te lossen stoornissen uit de hand. Dan ga je op andere manieren kosten maken, omdat mensen dan bijvoorbeeld arbeidsongeschikt kunnen worden.”

Maatschappelijke Opvang G4

Barth ziet in de langdurige zorg eenzelfde wisselwerking tussen de ggz en de maatschappij. Zo zijn in de vier grote steden sinds 2006 bijna tienduizend dak- en thuislozen van straat gehaald in het kader van het project Maatschappelijke Opvang G4. Vorig jaar zijn nog eens 39 andere gemeenten gestart met het project waarmee niet alleen de dak- en thuislozen in zorg zijn gebracht, maar ook de veiligheid en leefbaarheid in de gemeenten verbetert. Doordat deze mensen zorg krijgen, is volgens Barth de veiligheid op straat verbetert. Zo worden er bijvoorbeeld minder fietsen gestolen en minder auto’s open gebroken. “Het betekent weliswaar een kostenstijging voor de langdurige zorg, maar voor de politie en justitie betekent het een kostendaling. Uit rapportage van de politie blijkt dat elke euro die we in de landurige ggz stoppen, dubbel en dwars wordt terugverdiend.”

Preventie

Het houdt niet op bij het van de straat halen van mensen. De tweede fase van Maatschappelijke Opvang G4 draait om preventie. Probleem is volgens de GGZ Nederland-voorzitter wel dat preventie geen bestuurlijke eigenaar meer heeft. Hoewel ze op het gebied van preventie een wettelijke taak hebben, is het beleid van gemeenten vaak niet toereikend. Daarnaast hebben gemeenten de ggz vaak onvoldoende in beeld als partner. De rijksoverheid zou zich dit gebrek aan aandacht voor preventie moeten aantrekken, stelt Barth. Als voorbeeld haalt ze de jeugd-ggz aan. “We krijgen bijvoorbeeld de correlatie tussen ADHD en verslaving of psychoses steeds beter in beeld. Als je op tijd energie steekt in kinderen met ADHD scheelt dit de samenleving geld en de kinderen later veel leed.”

Aanpak extramuralisering ggz

Het is de ambitie van GGZ Nederland om de extramuralisering in de ggz een stevige impuls te geven. Meer aandacht voor zelfredzaamheid en deelname aan de samenleving maakt de zorgverlening zelf niet goedkoper, maar het scheelt wel in de kosten van bijvoorbeeld huisvesting en verblijf. Ggz-instellingen maken steeds meer de omslag naar een meer wijkgerichte aanpak, waarbij de zorg naar de patiënt toegaat in plaats van andersom. Barth: “Ik ben ontzettend blij met deze ontwikkeling: het verbetert de doeltreffendheid en doelmatigheid van de zorg.”

Wereldmarktleider e-mental-health

Trots is Barth op het vergevorderde stadium waarin e-mental-health in Nederland verkeert. “Daar gaat je Oranje-hart sneller van kloppen.” Nederland loopt jaren voor op andere landen op het gebied van digitale ggz. Die rol van wereldmarktleider moet Nederland ook vast blijven houden en verder uitbouwen, vindt ze.

Lobby in Den Haag

Om de politieke aandacht op onderwerpen als deze te vestigen, besteedt Barth veel tijd aan lobbyen bij partijen en de ambtelijke werkgroepen. Al lobbyend is ze tot de conclusie gekomen dat de politiek  verleerd is hoe je moet bezuinigen. “Het geheugen van de Tweede Kamer is kort, politici komen en gaan. Het maatschappelijk middenveld moet politiek Den Haag wijzen op de lessen van de bezuinigingsoperatie in de jaren tachtig. Toen moest er 18 miljard gulden bespaard worden, nu is het 29 miljard euro. De huidige politici moeten een beroep doen op die mensen die er destijds middenin zaten. Hoe hebben oud-partijgenoten destijds gehandeld? Wat ging er goed? Wat ging er fout?”

Lessen van bezuinigingsoperatie

Wat er destijds fout ging, is wat Barth betreft duidelijk: er is onvoldoende gekeken naar neveneffecten. Doordat  leraren extra salaris moesten inleveren is er een lerarentekort ontstaan. Ook is de infrastructuur voor welzijnswerk en wijkopbouwvoorzieningen verloren gegaan waardoor duizenden kwetsbare mensen onnodig aan hun lot zijn overgelaten. Zulke fouten moeten nu zeker voorkomen worden.

Salaris in opspraak

Nu de broekriem moet worden aangehaald, zal het salarisdebat in de zorg ongetwijfeld oplaaien. Vorig jaar kwam Barth hierbij zelf in de vuurlinie te liggen. In een artikel in het NRC Handelsblad werd ze aan de kaak gesteld als een van de PvdA-bestuurders die lak zouden hebben aan de Balkenende-norm. Geen leuke ervaring, weet Barth. “Je hebt het gevoel dat je integriteit in twijfel wordt getrokken. Onterecht weliswaar, want als je naar je bankrekening kijkt dan kom je niet eens in de buurt van de Balkenende-norm en voor de deur staat gewoon een oude Mitsubishi met deuken. Als je btw ook tot het inkomen rekent, dan ben je simpelweg appels met peren aan het vergelijken.” Een vergelijking tussen de gezondheidszorg en banken vindt Barth niet opportuun. Volgens haar is er geen enkele bestuurder in de zorg die jaarlijks miljoenen binnensleept zoals sommige bankiers doen.

Positieve balans

De kritiek op haar beloning heeft het plezier dat Barth in haar werk als voorzitter van GGZ Nederland ervaart, niet kunnen temperen. “Ik ben verliefd geworden op de sector”, bekent ze, “Als je alles tegen elkaar afstreept, dan is de balans wat mij betreft positief.” Die passie vindt haar wortels in de betekenis die de ggz voor individuele cliënten heeft. “Het gaat altijd om grote kwetsbaarheid bij ggz-patiënten, of het nou om kortdurende of langdurende zorg gaat.” Ze vindt inspiratie in het op een passende manier zorg bieden aan die kwetsbare mensen.

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Kappert

2 april 2010

In deze tijd van bezuinigingen moet je slim omgaan met de beschikbare kapaciteit en financien.

Naar mijn idee wordt nog steeds het elektronisch zakendoen (van order t/m betaling) door de gezondheidszorgketen nog steeds onvoldoende ingezet als kwaliteitsverbetering die ook nog eens besparingen oplevert.

Het is minder moeilijk dan het lijkt maar het vergt wel een initiele inspanning van de organisatie en de wil om te veranderen.

xbQmPLYeMmeSnKVKskt

1 maart 2011

Hasymm <a href="http://trmfhvkhxfxh.com/">trmfhvkhxfxh</a>, [url=http://srsdsmqswimh.com/]srsdsmqswimh[/url], [link=http://qeetohgenewc.com/]qeetohgenewc[/link], http://zqdkunuhnpie.com/

Top