Artikel

Skipr 99 Uitvergroot: Heleen Dupuis - 75

Bij de mogelijke bezuinigingen door de overheid zal het verleggen van de grens voor aanspraak op gehandicaptenzorg op AWBZ-grondslag van een IQ van 85 naar een IQ van lager dan 70, “gedonder voor de samenleving” betekenen, zegt Heleen Dupuis, voorzitter van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) sinds november 2009. En “De bureaucratie is zo enorm. Wat kost dit aan menskracht, geld en energie”, zegt Dupuis. Twee zaken die de nieuwe VGN-voorzitter treffen.

Ombuigen en actie voeren

“Het is geen gemakkelijke tijd  voor brancheorganisaties”, zegt Dupuis over haar start bij VGN. De bezuinigingen en ombuigvoorstellen van de ambtelijke werkgroepen nopen tot acties. “Eén van de VGN-speerpunten voor 2010 is duidelijk maken wat wij doen.

Gedonder voor de samenleving

Een deel van de licht verstandelijk gehandicapten vormt een ‘buitengewoon lastige groep’ vanwege de complexiteit van hun problematiek. Bij de VGN-leden gaat het om naar schatting enkele duizenden die in een instelling wonen. Voor deze groep geldt dat er risico is op ernstige schade voor de persoon zelf en voor de samenleving. Het lijkt er sterk op dat deze groep het moeilijker heeft zich te handhaven in onze samenleving. Het komt steeds vaker voor dat LVG-jongeren niet op school zitten of werken, maar in detentie verblijven - zo’n 15 tot 20 procent van de mensen in de gevangenis hebben een verstandelijke beperking (± 10.000) - of tot de categorie zwerfjongeren behoren. De VGN helpt samen met justitie om lichtbeperkten met gedragsstoornissen op het rechte pad te houden. Het overheidsbesluit om de grens voor aanspraak op gehandicaptenzorg op AWBZ-grondslag te verleggen van een IQ van 85 naar een IQ van lager dan 70, betekent “gedonder voor de samenleving”, zegt Dupuis. Zij wil de overheid en samenleving doordringen wat de sector voor deze groep doet en wat dit betekent voor de maatschappij.

Verbijsterende bureaucratie

“De bureaucratie is zo enorm. Wat dit kost aan menskracht, geld en energie? Het is de hele manier van berekenen, betalen en verantwoording afleggen. Voor onder meer de zorgzwaartepakketten, kwaliteitsindicatoren, de huisvestingscomponent.” De aanpak van deze regeldruk is een ander speerpunt van Dupuis. Samen met brancheorganisatie voor zorgondernemers ActiZ beraadt de VGN zich op stappen om hier samen met de overheid wat aan te doen.”Het staat hoog op de agenda”, aldus Dupuis, die verzekert dat de VGN dit jaar een duidelijk signaal zal afgeven. “Als voorzitter van diverse raden van toezicht in de regio heb ik hier een dubbel belang bij. Ik kom overal dezelfde grote druk tegen.”
“Het lijkt een soort wantrouwen van de overheid tegenover de sector. Dat is helemaal niet nodig. VWS wil alle touwtjes in handen houden. De bureaucratie is ook een attitude van de departementen. Zo kan het niet blijven doorgaan. Het is wachten tot de wal het schip keert.”

Heleen Dupuis

Heleen Dupuis is naast haar VGN-voorzitterschap ook bekend als emeritus hoogleraar ethiek (1986 tot 2003). Sinds 1999 zit ze in de Eerste Kamer namens de VVD. Van 1981 tot 1985 was ze voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie en verscheen in die hoedanigheid vaak in de media.
Dupuis maakt zich de afgelopen jaren sterk om het leed van dementerenden in zorginstellingen te verzachten, nadat ze van dichtbij heeft meegemaakt hoe er met deze patiënten wordt omgegaan. Haar man leed in de laatste jaren van zijn leven aan voortschrijdende dementie.

Dementie, verpleeghuissector en gehandicaptensector

Door de verschillende petten die Dupuis op heeft, komt ze in veel verschillende instellingen waar ze ook helpt nadenken over alternatieven. Bijvoorbeeld over hoe ze beter met dementie kunnen omgaan. “De gehandicaptensector is veel verder in de emancipatie van bewoners dan de verpleeghuizensector”, constateert Dupuis. “In de gehandicaptensector gaat het om zorg for life. In verpleeghuizen hebben bewoners vaak een gewoon leven achter de rug.”

Emotionele problematiek

Emotionele problematiek ziet ze als een overeenkomst tussen beide sectoren; families en echtparen worden uit elkaar getrokken. Gelukkig zijn er projecten voor verpleeghuiszorg thuis in de wijk, zodat ouderen thuis (en samen) kunnen blijven wonen. In de gehandicaptenzorg is zorg anders; van aanvang af kampen mensen met zulke beperkingen dat ze niet in staat zijn om zonder begeleiding zelfstandig te leven.

Vrouwen aan de top

Bijna negen van de tien beslissers in de zorg vinden dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in topposities. Een op de drie beslissers is daarom voorstander van de invoering van een quotum voor topvrouwen. Dupuis vindt dit onnodig. “Er zijn veel vrouwen, zij het nog niet in de top bij raden van bestuur van grote instellingen. Op directieniveau is echter een grote slag geslagen. De sector is gewend aan vrouwen. Als vrouwen willen, is het heel goed mogelijk om een hoge functie in te nemen.”

Leesvoer

Het laatst gelezen boek van Dupuis is “een treurig deprimerend boek”: En het vergeten zo lang van Pauline Slot. Meer leesvoer vindt Dupuis in vakliteratuur en in rapporten over gehandicaptenzorg. “Je wordt zo overladen met rapporten. Je moet je er echt toe dwingen om ook je kennis te verdiepen. Dat wordt een beetje een hoofdpijnkwestie, zegt ze met een knipoog naar een eerdere vraag over hoofdpijndossiers. Die heeft ze namelijk niet. “Ik ben veel gewend en lig nergens echt wakker van. Dat is misschien ook de rust van de ouderdom, ik ben bijna 65.”

Inspiratie en openheid

Inspiratie vindt Dupuis in haar netwerk en vrienden. “Het is belangrijk om je tegenspraak te organiseren. Dat is ook het belang van een goed team; je moet elkaar aanspreken, daarvoor moet je een sfeer van openheid creëren. Overal waar problemen ontstaan, zie je dat dat komt doordat iemand alleen is komen te staan. Je moet zorgen dat mensen elkaar bij de les houden.”

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top