Artikel

Wonderbaarlijke verdwijntruc

Als de PvdA deelneemt aan het volgende kabinet komt Jet Bussemaker zeker terug, misschien wel als minister. Haar politieke kostje is gekocht nu ze gediplomeerd bezuiniger is.

Door Tobias Witteveen. Uit: Skipr Magazine 6, juni 2010

Op de prestatielijst van haar ruw afgebroken staatssecretariaat prijkt een van de meest effectieve bezuinigingsoperaties van de laatste jaren, de overheveling van een stuk ‘ondersteunende begeleiding’ uit de AWBZ naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De uitgavenreductie in de AWBZ bedraagt zeker 800 miljoen euro, slechts verminderd met een kleine tegemoetkoming aan de gemeenten die de gedupeerde gehandicapten moesten opvangen. Als je dat voor elkaar krijgt zonder maatschappelijk tumult te ontketenen, heb je het in Den Haag gewoon goed gedaan en heb je van Financiën ongetwijfeld het certificaat gediplomeerd bezuiniger gekregen, waarmee je politieke kostje gekocht is.
De overheveling van een reeks individuele aanspraken uit de AWBZ naar het wettelijk regime van de Wmo, waarin die aanspraken zijn vervangen door een algemene zorgplicht van de gemeenten, kan worden geduid als een grote verdwijntruc. Die wordt gemaskeerd door te doen alsof de twee wetssystemen naadloos op elkaar aansluiten. Als je aanspraak verloren gaat, klop je gewoon voor hetzelfde bij de gemeente aan om dan te merken dat de gemeente tot niets verplicht is. Protesteren helpt weinig, laat staan medestanders vinden om samen een vuist te maken. De getroffenen hebben die positie niet. Hun kwetsbaarheid heeft niet alleen te maken met hun beperkingen, maar ook met het feit dat zij letterlijk overgeleverd zijn aan wat er over hen wordt beschikt.
Het kan haast niet anders of er zal in de komende jaren van harde ombuigingen worden geprobeerd deze verdwijntruc te herhalen. De zogenoemde drie-eenheid van zorgverzekeringswet, AWBZ en Wmo en de stakeholders loopt zich warm op het speelveld. Het bijbehorende jargon is al in ontwikkeling. Zo wordt de intramurale verblijfsfunctie gerekend tot de ‘romp-AWBZ’ en heten de AWBZ-functies begeleiding en behandeling plotseling ‘rafelranden’. Betrokken partijen sorteren voor op komende manoeuvres op dit speelveld, om te voorkomen dat de gelijktijdige uitgavenreducties waarom alles draait hen zullen treffen.

Vooroorteergedrag

Een mooi voorbeeld van dit voorsorteergedrag biedt een recent interview van VNG-bestuurder Sandra Korthuis in de Volkskrant. Laat de gemeenten de extramurale functies uit de AWBZ maar uitvoeren, is haar stelling. Maar natuurlijk liever niet op de manier van Bussemakers grote verdwijntruc. Dus de individuele aanspraken op deze zorg verdwijnen weliswaar, maar het desbetreffende geld moet wel meekomen. Nou ja, niet alles natuurlijk, maar wel genoeg. Andere betrokken partijen, zoals brancheorganisaties en verzekeraars, zullen zich haasten hun eigen piketpaaltjes te plaatsen. Het zal een uitruilproces worden, waarvan de uitkomst die het Rijk vele miljoenen gaat opleveren achteraf voorzien zal worden van de bijpassende redenering. Dat in dit ondoorzichtige spel de om te buigen miljoenen uiteindelijk door de burgers betaald zullen worden, lijkt onafwendbaar. Op voorhand zou ik iedereen die probeert het spel te doorzien en de komende doelredeneringen te begrijpen willen aanraden zich niet te laten afleiden. Wantrouw elke systeemredenering en concentreer je op de mensen die op de in het geding gebrachte aanspraken zijn aangewezen. Welke gevolgen ondervinden zij van de te nemen maatregelen en zijn deze maatregelen uit dien hoofde te billijken? Één verdwijntruc lijkt mij meer dan genoeg.

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top