Artikel

Skipr 99 Uitvergroot: Willy Spaan - 50

“Marktwerking in de zorg gaat uit van het principe van kostenbeheersing. Maar dat gaat niet per se hand in hand, dat is te makkelijk gedacht.  Er is geen sprake van dat de zorgvraag op deze wijze beheerst kan worden; de vraag neemt alleen maar toe.” Dat zegt Willy Spaan, voorzitter raad van bestuur van het Jeroen Bosch Ziekenhuis en  hoogleraar aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

Baten van de zorg

“De politiek moet haar blik verleggen van kosten naar opbrengsten en baten. Het voordeel zien van gezonde mensen voor de maatschappij. Een goede gezondheidszorg heeft ook een enorme economische waarde. Uit internationaal onderzoek blijk dat 1 dollar investeren in de zorg 3 tot 4 dollar oplevert.

Telecom

Om zijn punt kracht bij te zetten, haalt Spaan het bekende voorbeeld van de telecomsector aan. “De telefonie is op enig moment overal vrijgegeven. Het volume aan gebruik is enorm gestegen en de relatieve kosten voor gebruik zijn gedaald. Echter, het totaal aan uitgaven is gigantisch gestegen door de enorme gebruikstoename. Dat kun je vergelijken met de zorg. De totale kosten zijn de kosten vermenigvuldigd met het volume. Kortom, het is een illusie dat de marktwerking de kosten gaat beheersen.”

Nieuwbouw Jeroen Bosch Ziekenhuis

Betere volksgezondheid draagt bij aan kwaliteit van leven en is ook economisch waardevol. Ziekenhuizen hebben een betrouwbare overheid nodig, om hun belangrijke taak te kunnen uitvoeren. Op dat punt ziet  Spaan ruimte voor verbetering. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis was een van de ziekenhuizen die bij de overgang naar een nieuw vastgoedregime in de knel dreigde te raken. “Het financieel overgangssysteem baart mij grote zorgen”, zegt Spaan, doelend op de nieuwbouw van het Jeroen Bosch Ziekenhuis die eind oktober, begin november wordt opgeleverd. “De bouwvergunning is afgegeven onder het oude regime. Wij hebben geen keus, want het huidige gebouw is verkocht [ten tijde van het oude regime] en wij huren dat terug. In 2011 moet het gebouw worden opgeleverd aan de koper. Nu ondervinden wij nadeel van het omgegooide bouwregime. De NZa stelt nieuwe beleidsregels op, dus we wachten af. Ik ga er vanuit dat deze de overgangsproblemen oplossen. Zoniet, dan overwegen we juridische stappen richting de overheid, omdat wij nadeel ondervinden van de wetswijziging, het gewijzigde bouwregime. Vooraf was het risico ons onbekend en wij hadden dat ook niet kunnen weten. Bovendien hadden wij vervolgens de keus niet om de bouw niet uit te voeren, want het ziekenhuis was al verkocht en de gebouwen moeten  volgend jaar worden opgeleverd.”

Raden van bestuur versus specialisten

Alsof de financiering van het vastgoed al niet genoeg hoofdbrekens kost, mag Spaan van minister Klink net als zijn collega-bestuurders in de andere ziekenhuizen voortaan met de medisch specialisten onderhandelen over hun salarissen. Wat Spaan betreft wederom een voorbeeld  van hoe de overheid lastige problemen over de schutting gooit. In plaats van concurrentie is vooral samenwerking nodig. Samenwerking tussen overheid en zorg, tussen management en professionals en tussen algemene ziekenhuizen en academische ziekenhuizen. Gezien de kritiek van de medisch specialisten lijkt de budgettering van specialistensalarissen de verhouding tussen artsen en bestuurders op scherp te zetten. Spaan: “Ik hoop dat wij adequate instrumenten in handen krijgen om dit te doen. Het is nu te vroeg om hier zeggenschap over te krijgen. Ik vind dat de minister het wel heel makkelijk op het bord schuift van de zorgbestuurder. Als het zo ver is, moeten wij wel verantwoording nemen en het gezamenlijk oplossen met de medisch specialisten.”

Combineren functie LUMC / JBZ

Als topklinisch ziekenhuis steekt het Jeroen Bosch de medisch-inhoudelijke ambities niet onder stoelen of banken. Critici stellen om die reden dat topklinische ziekenhuizen om die reden steeds meer het vaarwater van de UMC’s raken. Spaan, die in deeltijd ook nog als hoogleraar bij het LUMC werkt,  vindt het een kunstmatig dilemma. “De ziekenhuizen hebben elkaar juist hard nodig om onderwijs en opleiding te kunnen verzorgen en om gezamenlijk wetenschappelijk onderzoek te doen, In de topklinische ziekenhuizen zijn de grote patiëntenaantallen aanwezig ten behoeve van toegepast wetenschappelijk onderzoek. De UMC’s zijn niet in staat om zelfstandig specialisten op te leiden. De praktijkopleiding vind voor een belangrijk deel plaats  in de grote STZ-ziekenhuizen. Dat is een absolute voorwaarde. Ook co-assistenten van de geneeskunde opleidingen worden ook opgeleid in STZ-ziekenhuizen. Juist de samenwerking tussen de academie en de periferie biedt beide partijen meerwaarde.
Ik werk één dag in de week in het LUMC waar ik promovendi (meestal op grote afstand) begeleid. Het een gaat niet ten koste van het ander, maar versterkt elkaar. Zo profiteren ze beide van elkaar op allerlei gebied.”

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top