Artikel

Cijfers, letters en bijsluiters

Cijfers, letters en bijsluiters

Met de Week van de Alfabetisering in aantocht, vraagt Pieter van de Hoogenband aandacht voor de zelfredzaamheid van laaggeletterden in de zorg.

 Ziek worden overkomt je. Onlangs werd ik benaderd door elf mannen die voor een dierbare vriend, bij wie de zeldzame ziekte ALS (Amyotrofische Lateraal Sclerose) was geconstateerd, iets speciaals wilden doen. Om hem en andere slachtoffers van deze ziekte een hart onder de riem te steken, gaan zij deze zomer van Europa naar Azië zwemmen. Of ik hen wilde helpen met de voorbereidende training. Daar hoefde ik natuurlijk niet over na te denken. Hun vriend heeft geen lange toekomst meer voor zich, omdat een of andere stomme ziekte hem als volgend slachtoffer uitkoos. Dan kun je je nog zo goed voelen en gezond wanen…

 

Verantwoorde keuzes

Dat betekent niet dat ik niet in preventie geloof. Waar je je eigen verantwoordelijkheid kunt nemen, moet je dat ook doen. Ik rook niet, leef gezond, sport nog regelmatig en eet meestal verantwoord. Misschien geldt dat ook voor u en probeert u ook te letten op wat u eet en hoe u gezond leeft. Maar heeft u zich weleens afgevraagd hoe u die verantwoorde keuzes maakt? Hoe krijgt u daarvoor de informatie die u nodig heeft? Het antwoord is eigenlijk heel simpel: daarvoor zijn lezen en schrijven nodig. U zou voor de grap eens een dag bij moeten houden hoe vaak u dat doet.

 

Duwtje in de rug

Als lid van Het Forum AtotZ weet ik dat laaggeletterden – en daar hebben we er maar liefst 1,5 miljoen van in Nederland – minder gezond leven en grotere risico’s lopen op bepaalde aandoeningen en kwalen. Je zult hen bovendien vaker bij de huisarts en in ziekenhuizen tegenkomen dan ‘hooggeletterden’, omdat een behandeling bij hen gemiddeld langer duurt. Zij begrijpen deze niet altijd en houden zich niet goed aan de voorgeschreven therapie. Hoe weet je immers hoe je een bepaald medicijn moet gebruiken, als je de bijsluiter niet kunt lezen? Hoe houd je een diabetesdagboek bij als je niet uit al die cijfers komt?
Dat laaggeletterden hierin tekortschieten of fouten maken, kunnen we hen niet kwalijk nemen. Zij kúnnen het gewoonweg niet. Dat betekent niet dat we ons daarbij neer moeten leggen en het hele zorgsysteem maar moeten aanpassen. Natuurlijk, totdat we laaggeletterdheid hebben uitgebannen, kunnen we op z’n minst onze eigen communicatie een beetje aanpassen. Maar laaggeletterden zijn er uiteindelijk veel meer mee geholpen wanneer zij worden aangespoord om beter te leren lezen en schrijven. Artsen en verpleegkundigen zouden hen dit duwtje in de rug kunnen geven. Dit levert op de lange termijn nog een flinke duit op ook, omdat dit hele probleem de zorgsector naar schatting 61 miljoen euro per jaar kost.

 

Agenda

Mijn dringende oproep daarom aan u als zorgbestuurders: neem de zelfredzaamheid van mensen nooit voor lief. Gebruik uw prachtige positie om de aanpak van laaggeletterdheid ook in uw sector op de agenda te zetten en te houden. Van 5 tot en met 11 september is het Week van de Alfabetisering, een week waarin het belang van taal overal in Nederland centraal staat. Misschien een goed moment om dit thema eens aan te kaarten in een stafoverleg?

 

 

0 Reacties

om een reactie achter te laten
Top