BLOG

Dwang en Drang in de geestelijke gezondheidszorg

Een bestuurder uit de geestelijke gezondheidszorg zei het laatst heel beslist: “We moeten naar nul bedden in de ggz. We hebben wel stoelen nodig voor behandeling, maar we moeten naar volledig schrappen van bedden. Bijkomend voordeel: dan hebben we het ook niet meer over separeren.”

Versterken extramurale zorg

Een stevige uitspraak, die voor sommigen vast te doldriest zal zijn. Maar het geeft wel aan hoe intensief er in de geestelijke gezondheidszorg op dit moment wordt nagedacht over vernieuwing, versterken van extramurale zorg en omgaan met dwang- en drangmaatregelen. Het besef groeit onontkoombaar dat investeren in de kwaliteit van leven van mensen met een psychische ziekte de moeite waard is. En dat daar nog een wereld valt te winnen. Dat is niet alleen prettig voor de patiënten om wie het gaat, het is ook medisch beter.

Kwaliteit van leven centraal

GGZ Nederland is de laatste tijd heel actief op dit terrein. Eind vorig jaar is het visiedocument Op weg naar herstel over langdurige zorg verschenen. Kern van dat stuk is het streven om de kwaliteit van leven van langdurig psychisch zieken zo hoog mogelijk te doen zijn. Dan heb je het niet meer alleen over zorg in strikte zin; het gaat ook over wonen, (vrijwilligers)werk, een sociaal netwerk om patiënten heen.

Eerste resultaten Dwang en Drang

Rond dezelfde tijd zagen de eerste resultaten van het project Dwang en Drang het licht. Met dat project, gestart in 2006, zijn 42 afdelingen en instellingen aan de slag gegaan om het aantal en de duur van separaties te verminderen. De ambitie van het project was fors: elk jaar tien procent minder separeren. Maar het is ruimschoots geslaagd: bij tal van afdelingen die deelnamen aan het project, ging het aantal en met name de duur van separaties met tussen de veertig en tachtig procent naar beneden. Dankzij een subsidiepotje van minister Klink kan het project, dat eigenlijk eind 2008 zou aflopen, nog een aantal jaren worden voortgezet. Dat is belangrijk, om de goede voorbeelden van de eerste ronde verder te verspreiden en de resultaten te versterken.

Intensive care in de geestelijke gezondheidszorg

Twee belangrijke ontwikkelingen die samen kunnen doorgroeien naar iets dat de ggz nog niet als zodanig kent, maar wel nodig heeft: intensive care, of high care, zoals het soms genoemd wordt. En dan bij voorkeur zo veel mogelijk geleverd bij mensen thuis. Intensieve geestelijke gezondheidszorg koppelen aan verhoging van de kwaliteit van het dagelijks leven, dat zie je overal ontstaan. Bijvoorbeeld als Assertive Community Treatment, zorg in de wijk, overgewaaid uit de Verenigde Staten. Maar er bestaan tal van zorgarrangementen die daar sterk op lijken.

Bekostiging moet inhoud van de zorg dienen

Bij het ontwikkelen van intensive care in de ggz liggen nog wel een paar adders onder het gras. Ten eerste: het zal passend bekostigd moeten worden. Dat betekent nadenken over de huidige DBC-structuur, en het verder uitwerken van passende intensive care DBC’s. Daarnaast zullen zorginkopers hun (nu regelmatig blijkende) neiging om bedden te regelen, moeten verdwijnen. Bedden zijn weliswaar lekker overzichtelijk en concreet. Maar daar op inkopen verstoort het ambitieuze streven naar verdergaande vermaatschappelijking van de ggz. En bekostiging hoort toch dienend te zijn aan inhoud van zorg, niet andersom.

Geestelijke gezondheidszorg: gooi luiken open

Ten slotte: er zal hard gewerkt moeten worden aan draagvlak en acceptatie in de samenleving. Die lijkt steeds harder te roepen dat ieder mens waar een vlekje aan zit, maar zo snel en ver mogelijk uit de samenleving verwijderd moet worden. Een doodlopende weg, want waar ligt dan de grens? En sinds wanneer is ziekte een reden om mensen hun burgerrechten te ontzeggen? Binnen de ggz groeit het besef snel dat het anders kan en moet. Tijd om de luiken open te gooien, en de samenleving te laten zien wat deze vernieuwingen betekenen kunnen. Voor patiënten, maar uiteindelijk voor ons allemaal.                 

Marleen Barth,
Voorzitter GGZ Nederland

1 Reacties

om een reactie achter te laten

LESANelson

23 december 2010

Various people in every country take the <a href="http://bestfinance-blog.com/topics/business-loans">business loans</a> from different creditors, because this is simple.

Top