BLOG

Best practices simpel, maar toch lastig in praktijk

Best practices simpel, maar toch lastig in praktijk

Uit de “Monitor zorggerelateerde schade2008” bleek dat er in 2008 in de zorg 38.600 patiënten te maken hadden met potentieel vermijdbare gezondheidsschade en dat er 1960 potentieel vermijdbare sterfgevallen hebben plaatsgevonden.

Te vrijblijvend

In het rapport staat dat ”steeds blijkt dat de verantwoordelijkheidsverdeling voor kwaliteit en veiligheid onvoldoende en te vrijblijvend is ingevuld”. Het streven van de ziekenhuizen is in deze kabinetsperiode de vermijdbare schade te halveren.

Checklist

Een instrument om medische missers te voorkomen is de invoering van de zogeheten SURPASS Checklist (SURgical PAtient Safety System). Dat is een multidisciplinaire checklist die het hele chirurgische proces van opname tot en met ontslag omvat, inclusief de zogeheten "time out procedure". De methode is ontwikkeld in het AMC in Amsterdam en heeft in 2011 de IGZ ZorgVeiligPrijs gewonnen.

Een jaar geleden vroeg ik in aan de minister van VWS wanneer alle ziekenhuizen deze checklist zouden hebben ingevoerd. Het antwoord was dat dit in de zomer van 2012 zou zijn gebeurd. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) zou daarop gaan handhaven.

Onlangs vroeg ik naar de stand van zaken. Op mijn aandringen zei de minister dat de IGZ de namen van de ziekenhuizen die komende zomer nog steeds deze checklist niet gebruiken, openbaar zal maken. Je vraagt je af waarom invoering van deze checklist zo lang moet duren.

Ignaz Semmelweis

In het lezenswaardige boek “Over geneeskundigen door geneeskundigen” van Paul Broos las ik over Ignaz Semmelweis (1818-1865). Hij ontdekte dat de mortaliteit in de kraamkliniek van het Allgemeines Krankenhaus in Wenen daalde van 18 procent naar 1 procent toen hij van zijn studenten eiste dat zij hun handen flink schrobden met water en zeep en nadien ontsmetten met citroensap en chloor voordat zij de kraamkliniek betraden. Uit rancune werd Semmelweis ontslagen. Zijn publicaties werden koel ontvangen. Uiteindelijk werd hij krankzinnig.

Naast de SURPASS checklist zijn er meer goede voorbeelden om de patiëntveiligheid te vergroten. Zo won de Universitair Medisch Centrum Maastricht anderhalf jaar geleden de Veiligheidsraad 2010. Maastricht ontwikkelde een procesaanpak voor het gereed maken van injectie- en infusievloeistoffen op de ziekenhuisafdelingen met als resultaat dat het aantal medicatiefouten ten opzichte van de nulmeting met 97 procent afnam.

Invoering blijft lastig punt

Alle ziekenhuizen zouden dit concept in moeten voeren. Dat klinkt logisch, maar is in de praktijk blijkbaar moeilijk. De invoering van goede voorbeelden gaat, net als in de tijd van Semmelweis, blijkbaar nog steeds niet vanzelf.

Rol voor zorgverzekeraar

Nu de IGZ niet alle best practices verplicht op kan leggen en zorgaanbieders niet vanzelf verbeteringen invoeren, moet iemand de draad oppakken die Semmelweis moest laten vallen. Ik denk dat de zorgverzekeraars dat zullen moeten gaan doen.

Veelbelovend is dat zorgverzekeraar Achmea vorig jaar hoogleraar veiligheid in de zorg Jan Klein heeft aangetrokken. Ook heel recent liet Achmea zien dat zorgverzekeraars hun rol beginnen te pakken. In reactie op de uitzending van ‘De vijfde dag’ over borstimplantaten liet de zorgverzekeraar weten dat borstimplantaten horen bij veilige zorg en dus voorwaarde worden van zorginkoop.

Graag hoor ik van verzekeraars of en zo ja, welke hulp politici kunnen bieden bij de vergroting van de patiëntveiligheid.  

Anne Mulder

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Bybau

22 maart 2012

Interessante vraag van Anne Mulder aan de zorgverzekeraars over hoe politici de zorgverzekeraars kunnen helpen op het gebied van patientveiligheid. Ik ben benieuwd naar de reactie(s) vanuit de verzekeraars, houd ons op de hoogte! In ieder geval een goede gang van zaken dat politiek en zorgpartijen meer samen optrekken.

ANH Jansen

22 maart 2012

Interessante vraag van Anne Mulder aan de verzekeraars? Laat de vraag op je inwerken. Laat de rol van de Tweede Kamer op je inwerken. Laat de rol van de Overheid op je inwerken. Laat de rol van private partijen in de samenleving op je inwerken.

IGZ zet namens de samenleving minimumnormen waaraan zorgaanbieders moeten voldoen. IGZ moet naleving van die minimum normen afdwingen en bij verzaking corrigerend optreden. Daartoe is de IGZ namens de bevolking opgericht en in het leven geroepen en wordt zij gehandhaafd.

In Nederland zijn zorgaanbieders en zorgverzekeraars allemaal particuliere partijen die winst moeten maken. Zij maken onderdeel uit van een socialistisch kapitalische wereld. Zorgverzekeraars mogen vooralsnog geen winst uitkeren. Zij moeten wel financiele reserves opbouwen, aanhouden en waar mogelijk verder uitbouwen. Er is geen politieke controle op het reilen en zeilen van zorgverzekeraars. Het enige wat de politiek doet is controleren of verzekeraars zich aan de wettelijke zorgplicht houden. Die controle is achteraf. De politiek en Overheid gaan uit van het principe "eerst zien, dan meten, dan vaststellen, dan geloven en daarna overleg hoe nu verder te gaan".

Het is van de gekke dat de rol van de IGZ nu nog verder wordt afgezwakt en uitgekleed ten faveure van de private verzekeraars. Dat de Tweede Kamer, die behoort op te treden namens de bevolking en toezicht moet houden op de Overheid, nu haar eigen verplichting afwentelt op particuliere partijen als de zorgverzekeraars is tekenend voor de zwakheid van het openbaar bestuur.

Dat doen ze in landen met een sociaal verzekeringsstelsel toch wel anders. Denemarken, Zweden, Noorwegen, Finland. Prima zorg met lange termijn visie vereist krachtig openbaar bestuur en krachtige politici. En dat allemaal zonder private zorgverzekeraars.

Ook in die landen bestaan er praktijkverschillen. Door de afwezigheid van concurrentie vindt daar wel in totale transparantie uitwisseling van ideeen plaats. Zorg is mensenwerk. Dat lijkt Anne Mulder te vergeten.

ANH Jansen

22 maart 2012

http://www.wrr.nl/dsc?c=getobject&s=obj&!sessionid=1U@p5K78L9!DmM!2Az1FIodvhoUhCt3M4eGxJh@SuGE@@hW9pz8XH1!b8xG1jif1&objectid=5950&!dsname=default&isapidir=/gvisapi/

66pagina's informatie over het Staatstoezicht en de redenen waarom de Staat dit moet doen zolang private partijen de zorg verzorgen.

Blijkbaar heeft Anne Mulder een leesachterstand.

Anoniem

23 maart 2012

Anne Mulder is goed bezig!

Graag hoor ik van Anne Mulder of en zo ja, welke actie politici zullen nemen wanneer zorgverzekeraars hun rol niet invullen.

beun

25 maart 2012

dank je wel anne, goed artikel. veiliger zorg, betere zorg vereist o.a ook clienten die keuzes maken en sommige centra of delen daarvan gaan mijden. daarnaast is het tijd dat we de zorgverleners die wel hard werken aan " beter behandelen" meer ondersteunen. zowel moreel als financieel. immers zij, de innovators, geven meer "resourses" uit om het beter te doen, en dus soms minder behandelingen te doen (met het zelfde resultaat of beter?). veelal is, zeker in de eerste lijn, de vergoeding gebaseerd op aantal behandelingen. dus een pervers systeem. graag zie ik die noodzaak ook benoemd. betere vergoedingen voor betere uitkomsten naast het gaan snijden aan de onderzijde van de markt. succes verder met de strijd.

Top