BLOG

Bezuinigen doe je zo

Bezuinigen doe je zo

De komende weken zullen we, als het kabinet tot beslissingen komt, geconfronteerd worden met de uitkomsten van het overleg in het Catshuis. Ook de gezondheidszorg zal niet ontkomen aan de bezuinigingsmaatregelen. En dat is terecht. Het kan doelmatiger in de zorg.

Burger betaalt

Ik vrees echter dat dit kabinet de bezuinigingen vooral bij de burger zal neerleggen in de vorm van minder pakket voor meer premie en hogere eigen bijdrages en hoger eigen risico.

Onnodige kosten

Maar wie weet durft het kabinet de gevolgen van het huidige stelsel in de zorg onder ogen te zien. Mijn inschatting is dat de weg van de marktsturing tot nu toe, los van alle bureaucratie, meer dan 1 miljard aan onnodige kosten met zich mee heeft gebracht. In dat verband verwijs ik ook naar het proefschrift van mevrouw Hasaart. Overigens ook uit de laatste marktscan medisch specialistische zorgvan de NZA blijkt dat er sprake is van een forse volume stijging in het zogenaamde b-segment. Daar ook de vraag of dit altijd medisch noodzakelijke zorg is geweest.

Uitkomstmeting

Tot nu toe zet de minister de fictie van de marktsturing in de zorg ijzeren heinig door. Nu zo langzamerhand duidelijk wordt dat de DBC’s en nu de DOT’s niet de gewenste resultaten opleveren is de nieuwste vlucht voorwaarts; de uitkomstmeting. Theoretisch niets op aan te merken maar in de praktijk zeer moeizaam te realiseren.

Kentering

De marktsturing gaat dan ook meer en meer het karakter dragen van een op de tekentafel bedacht model dat tot elke prijs moet worden doorgezet. Maar de laatste tijd is er duidelijk sprake van een kentering in de discussies over de sturing van de gezondheidszorg. Het verslag van de bijeenkomst van “zorgpoort” van 15 maart in Nieuwspoort heeft als kop: ‘Regionale financiering met focus op gezondheid is experiment waard’.

Regionaal

De regio als ordenend principe in de zorg wordt weer ontdekt. En terecht. Burgers halen hun zorg dichtbij en uit elk onderzoek blijkt dat samenwerking tussen zorgaanbieders op regionaal niveau binnen een regionaal budget de doelmatigheid en de kwaliteit van de zorg bevordert. Bezuinigen doe je met zijn allen. Maar dan moet je ook invloed kunnen hebben op de organisatie van de zorg. Dat betekent dan ook dat binnen een regio alle relevante partijen niet vrijblijvend mee moeten kunnen praten over de regionale inrichting van de zorg. De overheid, als democratisch gelegitimeerd orgaan en verantwoordelijk voor de kwaliteit, toegang en betaalbaarheid van de zorg neemt uiteindelijk de beslissingen. Niet de concurrentie staat dan voorop, maar de samenwerking. Het is te hopen dat in het Catshuis deze werkelijkheid gaat doordringen.

Eeke van der Veen

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Mitrasing, huisarts

19 april 2012

Die Eeke toch! Wil alle huisartsen in dienstverband en 36 uur gaan laten werken. Dat er dan een groot tekort aan huisartsen zal optreden ontgaat hem gewoon weg. En die denkt dan iets te kunnen melden over doelmatige zorg?

Peter Hoppener

20 april 2012

Twee opmerkingen:

1. Het tegenovergestelde van marktwerking is niet samenwerking, maar monopolies. Ook in marktwerking is samenwerking mogelijk.
2. Uitkomstenmeting is de enige maatstaf waarmee je doelmatigheid kan meten. Doelmatigheid is namelijk per definitie uitkomst gedeeld door kosten.

Dus ik pleit voor marktwerking, samenwerking en uitkomstenmeting. Die drie gaan prima samen en zorgen voor een verbetering van kwaliteit en doelmatigheid.

Wim van der Meeren

20 april 2012

Beste Eeke, markwerking koppelen met bureaucratie en overheidsplanning als alternatief voorstellen, heeft wel humor.

ANH Jansen

20 april 2012

Overheidsplanning en sturing is wat anders dan gereguleerde marktwerking en bureaucratie.

Bij de eerste heb je te maken met 1 partij. 1 set regels. 1 verantwoording. 1 set prestatie indicatoren e.d. Transactie kosten zijn dan ook veel lager in een dergelijk stelsel. Daar zijn alle economen het over eens. Wat je wint aan een drastische verlaging van de administratieve lasten verlies je aan inefficiency. Zorgverleners gaan minder uren draaien. Worden loontrekkers en die werken anders. Wat is de efficiency van de bestuursvoorzitters van ZN-leden? Wat is toegevoegde waarde? Typisch loontrekkers op contract basis?

Gereguleerde marktwerking en bureaucratie vereist inherent een veel hogere mate van bureaucratie: niet alleen van de toezichthouders en regulatoren, maar ook van de marktpartijen met ieder een eigen agenda, een eigen set regels. e.d. De administratieve lasten die een gereguleerde marktomgeving oplegt aan alle deelnemers bedragen volgens de OESO economen, en USA economen, een 15 tot 35% van de kosten aan zorg.

Alles wordt een 10 tal keren uitgedacht, uitgewerkt, gecontroleerd e.d. Efficiency is ver te zoeken. Dat is gevolg van gereguleerde marktwerking.

De scandinavische landen doen het voor 0,5% van de uitgaven. Dat is voordeel van centraal ziekenfondssysteem. En grootste voordeel: de 10 miljard opgepotte ziekenfondspremies kunnen terugvloeien naar de schatkist. Ziekenfondsen hebben immers geen reserves nodig. Alles kan gaan uit de lopende rekening.

CZ Directeur Wim van der Meeren blijft opkomen voor zijn eigen belang. Is zijn goed recht, maar hij moet het wel eerlijk blijven spelen. Maar ja. Zorgverzekeraars zijn in essentie bankiers en iedereen weet hoe bankiers zijn.

De oplossing van CZ voor de stijgende prijzen mag CZ in het Catshuis en in Brussel aan de man proberen te brengen. Dat is humor. Gewoon zeggen dat zorgverzekeraars niet kunnen omgaan met stijgende prijzen en de prijsspiraal willen doorbreken middels het opleggen van contracten met bevroren prijzen. Zorgverzekeraars van de categorie CZ, VGZ en Achmea doen niet aan inflatie. Dat mogen zorgaanbieders oplossen. Humor van CZ van de bovenste plank.

PvdA plan is juiste weg. Geheel volgens OESO adviezen. Nu nog de uitvoering. Het is goed leven zonder de CZ, Menzis, Achmea, VGZ Coop e.a. van deze wereld. Dat laten de scandinavische landen, belgie en engeland al jaren zien.

F. Conijn - www.gezondezorg.org

23 april 2012

Een betere nieuwe (midden)weg lijkt om de zorgverzekeraars te nationaliseren (á la de Britse National Health Service), om vervolgens de overheid-zorgverzekeraar selectief ziekenhuiszorg in te laten kopen (in andere sectoren zou bonus-malusbeloning ingevoerd moeten worden). Gedeeltelijke marktwerking, dus.

Verder is uitkomstfinanciering nodig voor elke vorm van kosteneffectiviteitsmanagement (kem). Het bezwaar van de psychiaters tegen de Routine Outcome Monitoring is grotendeels gegrond, maar er zijn veel meer verfijnde uitkomstmetingen mogelijk, die die bezwaren niet hebben. Er is zelfs sinds kort een universeel klachtenernstmeetinstrument beschikbaar, dat accuraat en gebruiksvriendelijk is.

Het is dan ook goed dat de PvdA kort geleden zelf vóór de motie-Smilde heeft gestemd, die uitkomstfinanciering uiterlijk per 2020 verordonneert. Het is alleen zeer merkwaardig waarom dhr. Van der Veen nu uitkomstfinanciering, althans uitkomstmeting, een vlucht naar voren noemt.

Top