BLOG

Mededingingswet geldt ook voor regisseurs

Mededingingswet geldt ook voor regisseurs

De verhoudingen tussen de ziekenhuizen en zorgverzekeraars staan op scherp. Dat blijkt uit de brief van een aantal ziekenhuisbestuurders in NRC van 16 juli en de reactie daarop van Rogier van Boxtel van 20 juli in dezelfde krant. Er kunnen grote vraagtekens worden gesteld bij de mededingingsrechtelijke geoorloofdheid van het gedrag van de zorgverzekeraars.

Onredelijke voorwaarden/inkoopweigering

Volgens Van Boxtel is het een normale eis van een inkopende partij dat hij zich wil bemoeien met het bestuur van een ziekenhuis en wil praten met hun toezichthouders. 'Normaal' is, zo kun je zeggen, hetgeen gebruikelijk is. Laat ik dit zeggen: in ieder geval buiten de zorg is het hoogst ongebruikelijk dat een afnemer zich met dit soort aangelegenheden in de sfeer van zijn leverancier wil bemoeien. Men komt nog wel eens overeen dat bij wijziging van eigendom (een andere aandeelhouder) het contract beëindigd kan worden.

De bemoeienis van de zorgverzekeraar met interne aangelegenheden van ziekenhuizen is ook niet nodig. Het argument dat men zodoende wil verzekeren dat de kwaliteit goed is en het ziekenhuis continuïteit kan bieden, gaat niet op. Daarvoor moet je op die doelen gerichte afspraken vastleggen in je contract. Als inkoper vraag je om certificering, stel je bepaalde kwaliteitseisen, leg je leveringsverplichtingen op, maar hoe de leverancier daaraan voldoet, is aan de leverancier. Een leverancier zal het soort eisen dat de zorgverzekeraars hier stellen niet accepteren. Tenzij hij niet om de afnemer heen kan. En dat is een belangrijk punt in deze discussie: als een ziekenhuis niet om een zorgverzekeraar heen kan, dan duidt dat op een economische machtspositie van de zorgverzekeraar.

Tot nu toe heeft noch de NMa noch de NZa zo’n machtspositie (of aanmerkelijke marktmacht) willen aannemen. Er zijn inmiddels voldoende aanwijzingen dat dat oordeel aan een herziening toe is. De vraag is vervolgens of de verzekeraars in strijd met de Mededingingswet misbruik maken van die machtspositie. Onredelijke contractsvoorwaarden, maar ook het weigeren een contract aan te gaan, kunnen misbruik vormen. Ook een onderneming met een machtspositie is vrij om te beslissen met wie zij contracten wil sluiten, maar daar zitten grenzen aan. Zo zou je toch mogen verwachten dat niet van het ene op het andere jaar bepaalde zorg niet meer zal worden ingekocht, maar dat het ziekenhuis de tijd krijgt om zich daar op in te stellen en kan bezien welke alternatieven er zijn.

Stemmen zorgverzekeraars hun gedrag af?

Een op het eerste gezicht onopvallend zinnetje in het stuk van de ziekenhuisbestuurders (“Opvallend is dat er grote overeenkomsten zijn in deze eenzijdig opgelegde, aanvullende voorwaarden van zorgverzekeraars aan ziekenhuizen.”) kan nog wel eens een staartje hebben. Of zou dat moeten hebben. Is hier sprake van afstemming tussen de zorgverzekeraars over wat ze als voorwaarden hanteren? Dat lijkt mij een punt dat de NMa snel dient op te pakken en te onderzoeken. In een zo geconcentreerde markt als die van de zorgverzekeringen, is afstemming van de contractsvoorwaarden een kwalijke beperking van de mededinging.

Regisseursrol laat Mededingingswet onverlet

De aan de zorgverzekeraars toebedeelde regisseursrol waar zo vaak een beroep op wordt gedaan, doet aan het bovenstaande niets af: nergens is bepaald dat die regisseursrol de zorgverzekeraars buiten de reikwijdte van de Mededingingswet plaatst. Dus ook gedrag van de regisseurs moet aan de Mededingingswet worden getoetst.

Cees Dekker

5 Reacties

om een reactie achter te laten

ANH Jansen

25 juli 2012

Prima blog. Er zijn blijkbaar meer mensen die zich druk maken over de gang van zaken. Helaas is het vechten tegen de bierkaai als het hierbij blijft. Dit is Nederland. We zullen hulp van buiten moeten inroepen om het tij te keren.

Om het tij te keren en om voor eens en altijd duidelijkheid te krijgen zal naar de EU moeten worden gestapt.

Bij mijn weten heeft de EU Commissie onder voorwaarden toestemming gegeven voor het systeemmodel Zorgstelsel 2006 om te worden geclassificeerd als privaat verzekeringsstelsel onder publieke voorwaarden opdat het als sociaal stelsel zou worden gezien; de private verzekeraars moet met elkaar concurreren. Zij hebben immers 12 miljard euro aan ziekenfondspremies, defacto belastinggelden, ontvangen en zouden een voorsprong krijgen op nieuwe toetreders als dit niet zouden doen. Die 12 miljard euro wordt tot 2016 gezien als Staatssteun.

Samenspannen tussen concurrerende verzekeraars om de markt te verdelen valt niet onder die voorwaarden.

De verzekeraars zijn privaat en maken gewoon winst. Achmea maakte in 2011 3% netto winst op de verplichte basisverzekering. 600 miljoen euro.

Ook vallen de bestuurders en werknemers van de zorgverzekeraars niet onder de Balkenende Norm. Dit wegens hun moeilijke taak de kosten van de zorg te beheersen; zij zijn de vertegenwoordigers van de Heilige Graal: gereguleerde marktwerking als het middel om de kosten te beheersen.

EU Mededingingsregels gelden voor de private verzekeraars in Nederland. Zo ook de Nederlandse. Die zijn immers afgeleid van de EU regels.

Nederland heeft expliciet niet gekozen voor het NHS/Scandinavisch model; geen ziekenfondsen. Private uitvoering zou efficienter zijn. Men wilde geen tweede laag ambtenaren erbij hebben. Concurrerende zorgaanbieders en concurrerende verzekeraars die om de gunst van de verzekerden dingen; In Natura of Restitutie.

Dan moet Nederland zich niet gedragen alsof zij dat wel heeft gedaan.

En als de NMa de blik selectief de blik afwendt zal toch iemand eens moeten informeren in Brussel of de Mededingingscommissaris eens deze kant op wil kijken.

De Commissie Baarsma stelde dan ook terecht vraagtekens bij het gedrag van verzekeraars en Overheid en adviseerde partijen toch zelf eens langs te gaan bij de EU commissie. Daaraan geven ZN en VWS geen gevolg, om begrijpelijke redenen. Slapende honden moet men niet wakker maken.

Dus heer Cees Dekker? Barbara Baarsma is best bereid met u mee te gaan. Zij is zelf evident geen voorstander van de gang van zaken. Wat let u?

Hans Feenstra

26 juli 2012

Ik beschouw de blog van Cees Dekker als een waardevolle aanvulling op ons NRC artikel en ook wel als een ondersteuning van onze stellingname. Zal ongetwijfeld nog wel een staartje krijgen.

Wim van der Meeren

26 juli 2012

Ik herken mijzelf en CZ niet in het verhaal: CZ stelt geen aanvullende eisen aan ziekenhuizen.
Het NRC verhaal van Hans Feenstra c.s. Is ook te algemeen en kent erg zwakke plekken.
Zo wordt gesteld dat zorgverzekeraars geen rekeningen betalen. Klopt, maar dat komt omdat ziekenhuizen die niet kunnen versturen.
Meer op kwaliteit inkopen moet, maar hebben ziekenhuizen hun kwaliteit al helder gemaakt?
Het afwentelen van van het volumerisico ( meer groei dan 2,5 procent) eenzijdig op de ziekenhuizen.
Ik snap de frustratie van ziekenhuizen, maar de essentie van het hoofdlijnenaccoord was nu juist die groeibeperking.
Meer groei gaat dus leiden tot overschrijding en dus tot kortingen. Ik zie graag een suggestie hoe zorgverzekeraars die verantwoordelijkheid wel kunnen nemen, zonder dat er gekort wordt op ziekenhuizen.
Tenslotte: het accoord volgde op het besef dat de groei te uitbundig was, het BKZ blijft en de behandelaars de enige zijn die op verantwoorde wijze overbodige productie ( die veel voorkomt) kunnen voorkomen.

ANH Jansen

26 juli 2012

De stelling was:

Regisseursrol laat Mededingingswet onverlet

De aan de zorgverzekeraars toebedeelde regisseursrol waar zo vaak een beroep op wordt gedaan, doet aan het bovenstaande niets af: nergens is bepaald dat die regisseursrol de zorgverzekeraars buiten de reikwijdte van de Mededingingswet plaatst. Dus ook gedrag van de regisseurs moet aan de Mededingingswet worden getoetst.

---Dat was de stelling en CZ directeur W vd Meeren draait er mooi om heen.

Gaarne een inhoudelijke reactie op de stelling.

En hoe gaan we de ziekenhuizen (en overige zorgaanbieders) laten specialiseren en concentreren als de verzekeraars ieder afzonderlijk moeten onderhandelen en ook de ziekenhuizen zelf niet onderling mogen kwartetten en de markt verdelen?

Milton Friedman had daar na onderzoek een antwoord op en dat antwoord zal CZ niet zinnen: basispakket is een overheidstaak en de overheid dient dit te verdelen, te verzorgen, de premies inkomensafhankelijk te innen e.d.

W vd Meeren hoeft zich niet te verslikken: Milton Friedman stelde een basispakket voor voor de catastrofale zorg. Voor alle overige zorg diende de burger het zelf te regelen, zo nodig met bedrijven die daarvoor verzekeringen aanbieden of door zelf te sparen. Het Nederlandse basispakket is in de ogen van Milton Friedman veel te ruim. Mogelijk terecht. CZ hoeft dus niet te wanhopen indien het Friedman model wordt ingevoerd als alternatief voor het huidige hybride modder model.

Wat absoluut niet mocht gebeuren is het afwentelen van kosten op de werkgevers. Dat was volgens Milton Friedman de hoofdoorzaak van de stijgende kosten in de USA. Het third payer model. Nederland heeft dat voor de helft ingevoerd en gaat dit betreuren.

En hoeveel dragen de Nederlandse werkgevers inmiddels bij aan de zorguitgaven? En is dat aandeel stijgende of dalende?

Denk dus zelf dat het antwoord op de vraag van W vd Meeren verscholen zit in de uitkomst van het onderzoek door Milton Friedman. Het oude D66 standpunt: wat de Overheid moet doen en wat de markt kan doen. En de zorg is een taak van de Overheid.

En nu W vd Meeren weer.

(en natuurlijk kunnen de ziekenhuizen veel efficienter opereren. Het blijft een raadsel waarom de zorgverzekeraars met hun grote monden nog steeds toestaan dat er mega ziekenhuizen worden gebouwd op basis van het oude verdienmodel van de Hotelfunctie. Laat CZ eens kijken naar Kaiser Permanente of de Deense oplossing: ligdagen 2.3 dag, en verder in de Eerste Lijn. KP investeert daarom veel meer in de Eerste Lijn (oa de farmacie) omdat thuisverzorging veel goedkoper is. )

Probleem is de keuze van de politiek: verbod op vertikale integratie. Dat maakt het KP model onmogelijk; schotloze financiering. KP is de enige HMO die nog werkt zoals een HMO dient te opereren.

Probleem is keuze voor marktmodel: dat maakt het Deens Model onmogelijk.

Milton Friedman en de OESO kunnen wel eens gelijk hebben. Heeft CZ die mogelijkheid wel eens bekeken?

Tot 2016 is de terugval optie van Hans Hoogervorst nog mogelijk. Kan 10 miljard euro terug naar de Schatkist.

Model Milton Friedman als optie?

ANH Jansen

16 augustus 2012

https://www.zn.nl/nieuws/zn-weblog/blog/?postId=fce0cff4-63ac-494a-b953-1e8dc1f072e7

Blog van Pieter Hasekamp, ZN directeur is een andere mening toegedaan: landelijk is er volgens concurrentie tussen landelijk opererende verzekeraars, en die moet ook blijven, maar regionaal moeten verzekeraars kunnen samenspannen/samenwerken.

Hoe moeten wij dit dan zien? Verzekerde bij verzekeraar X moet dan verhuizen naar een andere regio om zorg te krijgen volgens de normen van de dominante verzekeraar van zijn keuze? Of omgekeerd?

Wat is dan de zin van marktwerking? Pilaar van het systeemmodel was de concurrentie tussen verzekeraars die de beste zorg voor de beste prijs aan hun verplicht verzekerden zouden gaan bieden. INdien een verzekeraar hierin zou falen zouden de verzekerden met de voeten gaan stemmen.

Nemen verzekeraars nu dit soort dingen letterlijk?

De weeffouten in het systeem worden met de tijd duidelijker en de reden waarom geen ander land ter wereld dit model heeft willen overnemen mag nu wel duidelijk zijn.

12 miljard euro hebben de verzekeraars inmiddels vergaard aan belastinggeld. Dat is hun verdienmodel.

Top