BLOG

Nee is nee; moeilijke patiënt met dementie nooit vastbinden

Nee is nee; moeilijke patiënt met dementie nooit vastbinden

Nee is nee. Nooit is nooit. Sommige dingen kun je heel ingewikkeld maken. Maar dat is helemaal niet nodig. Alzheimer Nederland zegt: vastbinden van moeilijke patiënten met dementie is nooit toegestaan.

Lastige discussie

Momenteel ligt de Wet Zorg en Dwang in de Tweede Kamer. Er is een lastige discussie losgebarsten over dwangmaatregelen in de zorg. Wanneer mag je een psychogeriatrische patiënt vastbinden? En waar ligt de grens als deze patiënt Alzheimer heeft? Velen zeggen dat het in uiterste noodgevallen mogelijk moet zijn. Alleen als uitzondering dus, niet als regel. Maar wanneer geldt die uitzondering dan? En wie kan achteraf controleren of de genoemde uitzondering zich wel echt heeft voorgedaan?

Het is inderdaad een lastige discussie. Dat erkent Alzheimer Nederland. Maar wij hebben een hele simpele oplossing. Een scherp mes dat de Gordiaanse knoop doorhakt. Dat is: doe het niet. Nooit. Geen uitzondering op de regel, geen uiterste noodgevallen, geen ‘nee, tenzij’. Vastbinden bij mensen met dementie is nooit toegestaan.

Natuurlijk is dit niet makkelijk. De verzorging van moeilijk handelbare patiënten is nooit makkelijk. Maar toch moeten we altijd naar alternatieven blijven zoeken. Want vastbinden is een mensonwaardig dwangmiddel. Deze mogelijkheid moet dan ook worden uitgesloten. In Nederland binden wij mensen niet tegen hun wil vast. Dus ook niet als ze dement zijn.

Gaatje in je trui

Het gevaar van uitzonderingen is dat ze misbruikt kunnen worden. Zodra je bepaalt dat vastbinden in een bepaalde situatie wél is toegestaan, kan een zorgverlener achteraf altijd zeggen dat die specifieke situatie zich nu net heeft voorgedaan. En voordat je het weet heb je zo vaak uitzonderingen, dat de hele regel geen gelding meer heeft.

Het is alsof je een klein gaatje in je trui hebt. Je gaat er automatisch met je vingers inzitten, waardoor het gaatje steeds groter wordt. Totdat het gat zo groot is dat je de hele trui beter kunt weggooien. Daarom kun je beter helemaal geen gaatje in je trui hebben.

VVD versus SP

In de verkiezingsprogramma´s zijn de partijen voorzichtig met hun standpunten over dit onderwerp. De VVD vindt dat dwangmaatregelen in de zorg hooguit een noodgreep zijn en nooit een eindstation. De SP schrijft dat vastbinden, isoleren of drogeren van mensen in een zorgsituatie is verboden. Vanuit Alzheimer Nederland vinden wij dat je in het leven soms never moet zeggen. En never betekent voor Alzheimer Nederland ook echt never als het gaat om vastbinden van mensen met dementie. En u? Wat vindt u? Ga naar onze poll op onze website.

Gea Broekema
Algemeen directeur van Stichting Alzheimer Nederland

3 Reacties

om een reactie achter te laten

S.

8 augustus 2012

Vastbinden is bij welke indicatie dan ook een gedateerde discussie toch?
Voorbeelden als 'de trippelzak' (innovatie vh Groene Hart ziekenhuis) maken het mogelijk om het probleem effectief op te lossen met respect voor patiënt en zijn naasten. Geen dilemma meer.

Anoniem

8 augustus 2012

Vastbinden, in de zin van een Zweedse band: helemaal mee eens dat we dit niet meer doen. Voor de overige vrijheidsbeperkende maatregelen ligt de situatie in sommige gevallen echt wel genuanceerder dan dat.

Het kan soms zijn dat je als uiterste (tijdelijke!) noodmaatregel niet anders kan. Bijvoorbeeld:
-een zeer agressieve patiënt waarbij omgangsadviezen en evt. medicatie (nog) niet werken.
-een patiënt met dementie die een levensbedreigende, maar goed behandelbare ziekte heeft, maar die bijvoorbeeld zijn infuus eruit trekt omdat hij boven op zijn dementie nu ook een delier heeft.
-een patiënt met dementie die vanwege een heupfractuur een heupoperatie heeft gehad en zijn heup nu niet mag belasten, maar dit niet snapt en uit bed wil stappen..

Dus ja, als noodmaatregel kan je soms niet anders dan iemand zijn vrijheid beperken. Maar gebruik dan wel altijd de minst heftige maatregel en zorg ervoor dat het altijd tijdelijk is!

Hardeman

14 augustus 2012

Vilans, kenniscentrum voor de langdurende zorg, onderschrijft de wens van Alzheimer Nederland tot een wettelijk verbod op het vastbinden met onrustbanden en verpleegdekens in de ouderenzorg. Minder vrijheidsbeperking kan, leidt niet tot meer incidenten en werkt beter.
Dit blijkt uit onze ervaringen van de afgelopen jaren, onder andere binnen de Zorg voor Beter trajecten. Ook wetenschappelijk onderzoek wijst deze richting. We begeleiden nog steeds met succes zorgorganisaties bij het terugdringen van vrijheidsbeperking en het invoeren van een non-fixatiebeleid.

Top