BLOG

Creatieve destructie of overheidssturing?

De politiek en het werkveld zijn druk bezig met de sturing van de gezondheidszorg. Het kost nogal wat bestuurlijke energie om ons zorgstelsel te wijzigen. Meer nadruk op de verantwoordelijkheid van de veldpartijen heeft nog niet geleid tot minder politieke bestuurlijke drukte. Integendeel. Neem bijvoorbeeld de vele spoeddebatten over disfunctionerende ziekenhuizen.

Eisen aan de gezondheidszorg

Kenmerkend in al deze debatten is de onduidelijkheid over de eisen die aan de gezondheidszorg gesteld mogen worden. Helderheid over wat wij verstaan onder ‘toegang tot de zorg’ ontbreekt. En dat is geen onbelangrijke vraag wanneer het gaat over het voortbestaan van een ziekenhuis, al dan niet gesteund door de overheid. Bijna het enige criterium dat kan worden toegepast is de aanrijtijd van de ambulance. Wat ontbreekt is een duidelijke omschrijving welke vormen van zorg in welke organisatievorm aanwezig moeten zijn.

Onduidelijkheid

Deze onduidelijkheid maakt het voor de veldpartijen moeilijk om te weten wat er precies geleverd moet worden. Oftewel wat de gewenste uitkomsten zijn van een meer marktgestuurde zorg. Bovendien is hiermee ook niet helder waarvoor de overheid verantwoordelijk is. In de debatten over de IJsselmeer ziekenhuizen heeft minster Klink dan ook toegezegd met een definitie te komen van een zogenaamd systeemziekenhuis. Een ziekenhuis dat aan deze definitie voldoet, dient in principe in stand gehouden te worden.

Alles is anders in de zorg

Een paar weken geleden was ik betrokken bij de presentatie van  het door Jaap Maljers en Willem Wansink  geschreven boek “Alles is anders in de zorg”. Overigens een aanrader voor ieder die direct of indirect bij de zorg is betrokken. De schrijvers prikken een aantal mythes en vooroordelen door en komen met oplossingen om de sector beter te laten functioneren, zo staat op de achterkaft van het boek. En deze tekst dekt heel aardig de inhoud.

Centraal staat de vraag op welke wijze de zorg geleverd moet worden om te komen tot een betere afstemming op de vraag van de consument.

Gevestigde belangen in de zorg

De schrijvers pleiten in aansluiting op de econoom Schumpeter voor creatieve destructie. Deze creatieve destructie is nodig om tot vernieuwing in de zorg te komen. Gevestigde belangen in de zorg maar ook politici, zo stellen zij, verzetten zich tegen veranderingen omdat het de gevestigde belangen aantast.

Definiëren of creatieve destructie?

In essentie is de vraag op dit moment: moet de overheid eerst nog beter definiëren welke uitkomsten -wat betreft kwaliteit,bereikbaarheid en toegang- van meer marktwerking verwacht mogen worden, vóórdat meer marktwerking wordt ingevoerd? Of moet versnelde invoering van  marktwerking, gepaard gaand met creatieve destructie , leiden tot betere kwaliteit, toegang en bereikbaarheid?

Ik denk dat het de kunst wordt te balanceren tussen beter omschreven uitkomsten van de verandering en creatieve destructie. Die balans doet recht aan het specifieke karakter van de zorg.


Eelke van der Veen

2 Reacties

om een reactie achter te laten

zwanikken leenders

28 mei 2009

Goede morge Eelke

Kom 7 juli,van 14 uur tot 16 uur lekker verse kersen eten in het oudste psychiatrisch ziekenhuis van Nederland

1442, Reinier van Arkel ,samen met personeel en bewoners

Lokatie Vught.

Lees de geschiedenis en bedenk dan met z,n allen iets NIEUWS

Joke groet

Doeke Post

28 mei 2009

Eelke van der Ven stelt inderdaad de goede vragen met daarachter het idee dat we de marktwerking, zoals die zich nu manifesteert, eerst op zijn effecten eens nader zouden moeten bestuderen. Er zijn immers veel wetenschappelijke gegevens uit het butienland bekend die ons kunnen helpen om een goede inschatting te maken van de effecten van de in ons land ingevoerde martwerkignsprincipes.

Mijn idee is dat de overheid zich nooit en te nimmer los kan maken van de zorg. Ze blijft verantwoordelijk voor de grondwettelijke taken als het garanderen van de toegankelijkheid en betaalbaarheid. Naturulijk moet dan die toegankelijkheid wel goed worden gedefinieerd.

Ik denk dat het doorgaan op de weg van de marktwerking zoals dat zich nu ontwikkeld, niet leidt tot een creatieve chaos maar tot een werkelijke chaos. Dat zal een parlementaire enquete over een aantal jaren ons wel duidelijk maken. Immers overal is het duidelijk geworden dat een makrt in de zorg leidt tot een onbeheersbare kostenontwikkeling en een dubieuze kwaliteitsontwikkeling. Concureren op de prijs heeft geen enkele zin omdat het volume de crux van de zorg is: volumetoename is niet te beheersen met marktwerking, maar vergt andere beheersinstrumenten.

Mijn idee is dat we juist moeten zoeken naar die andere beheersinstrumetnen en dat de overheid daarin een voortrekkersrol zou moeten vervullen.

Doeke Post

Top