BLOG

Medicatieverstrekking: (niet) iedereen kan het doen

Medicatieverstrekking: (niet) iedereen kan het doen

Medicatieverstrekking door medewerkers met lagere opleidingsniveaus moet mogelijk zijn: het is een toenemend geluid. Ja, opleiding is wel noodzakelijk, zegt men er dan bij. De praktijk laat echter zien dat een middag voorlichting als voldoende wordt beschouwd.

Tijd voor een stevig tegengeluid: laat helpenden en zorghulpen géén handelingen met geneesmiddelen verrichten.

Complex en risicovol

Het opleidingsniveau van de medewerkers in de ouderenzorg daalt al jaren. Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) hoort het als beroepsvereniging uit haar eigen achterban en diverse bronnen bevestigen deze trend. De rol van de niveau 3 opgeleide verzorgende in de ouderenzorg verschuift van uitvoerend naar coördinerend en begeleidend. Uitvoerende taken komen steeds vaker te liggen bij zorgmedewerkers met deskundigheidsniveaus 1 en 2, helpenden en zorghulpen. Bij V&VN komen veel vragen binnen van bezorgde verpleegkundigen en verzorgenden uit álle sectoren, over de inzet van helpenden of zorghulpen voor complexe en risicovolle handelingen.

Uit de praktijk

Zo’n signaal uit de praktijk: ‘Op vrijdagmiddag besluit de huisarts de medicatie van een patiënt te wijzigen. De betrokken helpende heeft telefonisch contact met de apotheek. Deze is niet van zins een nieuwe baxterrol te maken en zegt de helpende zelf het baxterzakje open te maken en de gewijzigde medicatie eigenhandig toe te dienen. Een helpende is echter niet opgeleid in de mogelijke complicaties van de medicatie.’

Passende opleiding

De signalen zijn momenteel zo verontrustend, dat V&VN het tijd vindt om hier paal en perk aan te stellen, vooral waar het gaat om geneesmiddelen. De landelijke beroepsvereniging stelt: laat helpenden en zorghulpen geen enkele handeling met geneesmiddelen verrichten. Alle handelingen die met medicatie te maken hebben, moeten voorbehouden zijn aan medewerkers die daarvoor een passende opleiding hebben gehad. En dan bedoel ik niet een middag voorlichting.

Verantwoord

Helpenden en zorghulpen handelingen laten uitvoeren die tot nu toe tot het deskundigheidsgebied van de verpleegkundige en verzorgende IG behoren is een vorm van taakherschikking. Strikt vasthouden aan het eigen domein en dit willen reserveren voor de eigen discipline past niet meer in de huidige tijd. Dat is ook niet wat V&VN hier aan kaak wil stellen. Echter, voor succesvolle en verantwoorde herschikking van taken is het cruciaal te bepalen wat nodig is om complexe en risicovolle handelingen op een verantwoorde wijze te kunnen verrichten en welke competentie noodzakelijk is. Daarom participeert V&VN met andere partijen in het Platform Medicatieveiligheid. Om te komen tot een veldnorm en oplossingen om de veiligheid te verhogen. En tot veilige zorg waar medewerkers opgeleid zijn om risicovolle handelingen uit te voeren in een specifieke context en aantoonbaar beschikken over competenties om deze uit te voeren en risico’s te signaleren.

Als beroepsvereniging werken wij graag mee aan door veel veldpartijen gevraagde duidelijkheid over de inzet van helpenden en zorghulpen. En vooral over de grenzen aan die inzet. Er is een gedegen opleiding nodig om als verzorgende en verpleegkundige te kunnen werken en om complexe en risicovolle handelingen als medicatie uitzetten en toedienen en insuline toedienen te verrichten. Dat kun je niet iedereen laten doen.

Henk Bakker
voorzitter V&VN

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

20 september 2012

Hartgrondig helemaal eens dat het niet verantwoord is om verzorgenden en helpenden met niveau 2 of 1 risicovolle handelingen te laten verrichten zoals het delen van medicatie.
In de praktijk is het - met name binnen V&V - soms wel heel erg lastig om ten alle tijde voldoende niveau 3 in huis te hebben. Laat staan niveau 4 of niveau 5.
Verzuim, hoge inzet van uitzendkrachten, onvoldoende deskundigheid en urgentiebesef bij (hoger) management hoe schrijnend de situatie kan zijn.

Ik steun V&VN van harte, maar denk tegelijkertijd dat nog meer voor nodig is om deze verandering te kunnen maken. Ook het management, van operationeel tot strategisch niveau, moet worden doordrongen van de ernst van de problematiek en noodzaak tot ingrijpen.

Olaf Tan

21 september 2012

Taakherschikking en substitutie zijn niet meer weg te denken binnen onze gezondheidszorg. Dat we in toenemende mate geconfronteerd zullen worden met tekorten in de personele sfeer weet ook iedereen. Dat de gezondheidszorg in grote mate afhankelijk is van helpenden en verzorgenden, is een gegeven. Het toekennen van 'medicatiebevoegdheden' aan deze categorie professionals lijkt mij echter inderdaad niet verantwoord. Natuurlijk kan iedereen op geconditioneerde wijze (het bekende kunstje..) bepaalde vaardigheden aanleren. Dat is echter nog wat anders dan het kunnen anticiperen op veranderende situaties op basis van gedegen kennis en inzicht. En laten we eerlijk zijn, als wij heel kritisch kijken naar de kennis en kunde, van ook verpleegkundigen op dit vlak, dan zullen we het vraagstuk taakherschikking in relatie tot veiligheid eerst aan de voorkant goed opgelost moeten hebben.

Anoniem

21 september 2012

Ik ben het gedeeltelijk eens met de schrijver. Het probleem van met name voorschrijfbevoegdheid geldt ook voor medewerkers binnen de huisartsenpraktijk . Indien goed vastgelegd in protocollen zijn bepaalde medewerkers zeer wel in staat medicatie voor te schrijven ( denk aan diabetes en luchtwegmedicatie) . Ook bij verpleegkundigen heb ik vaak mijn twijfels en Zullen we zeker het probleem taakherschikking ook aan de voorkant moeten oplossen!

de Jong

21 september 2012

Eens of oneens laat ik in het midden. Het praktijkvoorbeeld geeft echter iets anders aan. Huisarts en apotheker schieten tekort in hun verantwoordelijkheid en laten dit over aan een helpende, die natuurlijk deze "opdracht" niet moet uitvoeren.
Wanneer iedereen in deze keten zijn verantwoordelijkheid neemt is het de vraag wat een uitvoerende zou kunnen doen.

Anoniem

3 oktober 2012


De huisarts was erbij, de apotheek was erbij en waar haal je zo gauw op vrijdagmiddag een diploma aan het bed.
Trouwens de patient was er ook bij en vaak ook nog wel een familielid.
Goed opschrijven wat er gebeurd is in het logboek.
Goed lezen als je een dienst overneemt.

Top