BLOG

Een oproep tot openheid

Een oproep tot openheid

Goed nieuws vorige week voor transparantie in de zorg, en een opsteker voor het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven en het St. Antonius Ziekenhuis in Utrecht en Nieuwegein. Als eersten in Nederland geven deze twee hartcentra met de methodiek Meetbaar Beter inzicht in de uitkomsten van hun behandelingen.

Meetbaar Beter meet niet alleen de medische uitkomst, maar ook de gezondheidswinst op langere termijn en de kwaliteit van leven na een dotterbehandeling, bypass of andere ingreep. Ook laten de uitkomsten zien waar artsen de zorg voor de patiënt verder kunnen verbeteren. Een belangrijke stap op weg naar transparantie in de zorg.

Onduidelijkheid

En die stap moest heel nodig gezet worden. Want de week ervoor las ik dat onderzoek aantoont dat bewoners van verpleeg- en verzorgingshuizen meestal niet op tijd inzicht hebben in de tarieven die gehanteerd worden voor diensten als een douchebeurt, een wandeling en het wassen van kleding. Dat dit soort essentiële informatie niet inzichtelijk is riep een groot gevoel van verontwaardiging op. Het gaat over kosten die ouderen zelf moeten betalen. Als een oudere er pas tijdens het intakegesprek achter komt dat het wassen van kleding 120 euro per maand kost, terwijl hij rond moet komen van een AOW, is het te laat. Zo hebben we er ook geen idee van wat medisch specialistische zorg kost. De rekening wordt betaald door de zorgverzekeraar - en dus door ons als premiebetalers - en de meeste mensen zien niet wat er precies is betaald en of dat ook klopt. Wil je gepast gebruik stimuleren, dan moet je ook daar transparant in zijn.

Inzicht in kwaliteit

Met openheid over kosten heb je slechts de helft van de informatie. Openheid over kwaliteit hoort daarbij en geeft ons informatie in handen op basis waarvan wij kunnen kiezen voor de juiste dokter of de juiste zorginstelling. Een patiënt die zorg nodig heeft, bijvoorbeeld van een medisch specialist, wil weten: “In welk ziekenhuis ben ik het beste af, welke dokter moet ik hebben?” Meestal gaan patiënten daarbij nog af op het advies van hun huisarts. Maar op basis van welke informatie verwijst een huisarts een patiënt eigenlijk door? Steeds meer patiënten zoeken zelf naar informatie over de kwaliteit van zorg. Die informatie is echter nog maar sporadisch beschikbaar, terwijl het daar toch allemaal begint.

Keuzehulpmiddelen

Omdat dit zo belangrijk is, werken veel patiëntenorganisaties hard aan het openbaar maken van de kwaliteit van zorg vanuit het perspectief van de patiënt. Zo kun je op ZorgkaartNederland.nl klantervaringen in de zorg plaatsen en vinden, voor zowel zorgorganisaties als individuele zorgverleners. Daarnaast worden voor steeds meer aandoeningen keuzehulpmiddelen ontwikkeld, bijvoorbeeld binnen het programma Kwaliteit in Zicht ; een samenwerkingsverband van de grote patiëntenorganisaties.

Inzicht

Hoe kan het dan dat belangrijke gegevens nog steeds verborgen blijven voor de patiënt? Waarom beschikken de ziekenhuizen en zorgverzekeraars bijvoorbeeld wel over complicatie- en sterftecijfers per instelling en per aandoening en de patiënt om wie het gaat niet? Daarmee accepteren we dus dat een patiënt met een ernstige aandoening onwetend en vol vertrouwen naar het ziekenhuis om de hoek gaat en dat vervolgens zijn kans op overleven vele malen kleiner is dan als hij naar een ziekenhuis was gegaan waarin ze gespecialiseerd zijn in die aandoening.

Werk

Er is nog veel werk te verzetten voordat we werkelijk kunnen spreken van openheid in de zorg. We hebben informatie nodig om te kunnen kiezen. Om inzicht te krijgen in waar we de beste kwaliteit voor een specifieke aandoening mogen verwachten. We roepen de professionals, zorgverzekeraars en –aanbieders op om niet te blijven zitten op die gegevens. Laat patiënten beschikken over de data die ze feitelijk zelf leveren. Het zijn immers hun complicaties, hun sterftecijfers en de door hen betaalde premies.

Lichtpuntjes

Is er behalve Meetbaar Beter dan helemaal geen hoop? Laat ik eindigen met twee lichtpuntjes. De medisch specialisten geven aan in hun toekomstvisie ‘De Medisch Specialist in 2015’, dat ze de kwaliteit van behandelingen in de zorg openbaar willen maken. Het Ontwerpadvies dat de SER onlangs uitbracht om te komen tot kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare zorg benadrukt ook het belang van meten van kwaliteitscriteria en het transparant maken van kwaliteitsinformatie. En in de ‘Agenda voor de zorg’ hebben we met alle partijen in de zorg vastgelegd dat de patiënt beter geïnformeerd moet worden en dat er meer transparantie komt over de kwaliteit van zorg. Want alleen als je weet waar de beste zorg geleverd wordt voor jouw aandoening, kun je als patiënt echte keuzes maken, kostenbewust zijn en medeverantwoordelijk voor het proces. Tot zover de lichtpuntjes op papier. Nu op naar de uitvoering.

Wilna Wind
directeur Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF)

3 Reacties

om een reactie achter te laten

E.Kriek

18 oktober 2012

..........


Dat zeg ik!


De NPCF is goed bezig.................................

Stoffels

20 oktober 2012

Welicht dat een deel van het probleem veroorzaakt wordt doordat patienten ook enige vrees hebben om zelf een zwartboek in elkaar te zetten van slecht functionerende hulpverleners. Voor je het weet roept er iemand met een dikke (bedrijfs)portemonnee 'smaad' of 'laster' en mag je bij de rechter komen uitleggen waarom je als burger verzorgt wat verzekeraars en ziekenhuizen verzuimen.

Het zou fijn zijn als de NCPV, mogelijk ism andere organisaties, eens een proefproces zou aanspannen tegen het achterhouden van informatie, die daardoor heeft geleid tot de dood van een patient.

Het gebrek aan openheid over deze informatie leidt tot een keuze "voor het ziekenhuis/de hulpverlener om de hoek", ipv de geinformeerde keuze voor een aantoonbaar betere hulpverlener. Met het bewust achterhouden van die informatie door ziekenhuizen en verzekeraars moet dood door schuld hen tot op zekere hoogte aan te wrijven zijn.

De achterliggende vraag is van wie de informatie is en daar stapt mevrouw Wind mij net iets te makkelijk over een fundamenteel punt heen. Want mijn informatie is van mij, daar betaal ik voor. Maar die van 'mijn buurman' is niet van mij, daar betaalt hij zelf voor en een impliciete of intrinsieke verplichting om zijn informatie ook voor mij beschikbaar te maken die zie ik niet direct.

De andere kant daarvan is natuurlijk dat ziekenhuizen en verzekeraars deze informatie wel bijhouden. Ongevraagd uiteraard, althans ik herinner mij niet daar ooit im- of expliciet toestemming voor gegeven te hebben. Daarmee leggen ze zichzelf qualitate qua een plicht op om te handelen op basis van die informatie. Dat geldt als het welbegrepen eigenbelang in beeld komt, maar dat kan en mag niet worden stopgezet als het belang van de patient erbij gebaat is, zelfs als dat schadelijk is voor de organisatie.

De wederkerigheid die wordt geschapen doordat er ongevraagd informatie wordt afgenomen, moet er uiteindelijk toe leiden dat ik de geaggregeerde informatie ongevraagd ter beschikking krijg.

Stoffels

20 oktober 2012

Welicht moet natuurlijk Wellicht zijn.

Top