BLOG

Positie gehandicapten in samenleving staat op het spel

Positie gehandicapten in samenleving staat op het spel

De discussie over de langdurige zorg wordt te vaak verengd tot het debat over de toekomst van de ouderenzorg. Dat is onterecht, omdat het in de langdurige zorg ook gaat om de zorg en ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking.

Gehandicaptenzorg en ouderenzorg

Hoewel natuurlijk ook in deze sector gekeken moet worden naar bezuinigingen, is dat een ander verhaal dan dat van de ouderenzorg. Het verhaal over mensen met een verstandelijke beperking moet ook worden verteld; de discussie over de toekomst van deze sector moet nu worden gevoerd. Met de bezuinigingen van het lente-akkoord in het achterhoofd lijkt het er namelijk op dat diverse verworvenheden van mensen met een verstandelijke beperking, waarvoor lang is gestreden, in no-time de nek om worden gedraaid. De verkiezingsprogramma’s van PvdA en VVD geven hierbij weinig aanknopingspunten voor optimisme. En dat terwijl het de laatste jaren terecht gaat over participatie en maatschappelijke ondersteuning.

Langdurige zorg

Het punt waarop de gehandicaptenzorg fundamenteel verschilt van andere vormen van langdurige zorg, is dat het hier gaat om 'een leven lang' zorg en ondersteuning. Dit is echt onverzekerbare zorg, waar de AWBZ ooit voor in het leven is geroepen. Gelukkig betekent langdurige zorg in dit verband al jaren niet meer dat mensen met een verstandelijke beperking in instituten worden opgeborgen, weg van de maatschappij. Het betekent wel dat nagenoeg alle mensen met een verstandelijke beperking vanaf hun geboorte behoefte hebben aan zorg en ondersteuning. Hoewel er grote verschillen bestaan tussen organisaties binnen de sector, kan worden gezegd dat de differentiatie in de ondersteuningsvormen de afgelopen decennia enorm is toegenomen. Dat is zowel inhoudelijk-ideologisch als financieel een goede zaak. Kinderen blijven doorgaans zo lang mogelijk thuis wonen en ook bij (jong)volwassenen wordt gekeken naar de ondersteunings- en zorgbehoefte die wordt gevraagd en nodig is. Daar waar het niet nodig is, is 24-uurs zorg niet meer aan de orde.

Risico’s debat

Het huidige debat over de langdurige zorg en het gebrek aan aandacht voor de gehandicaptenzorg, impliceren een aantal risico's. Een groot risico is dat het niet meer om de inhoud en een visie op de maatschappij gaat, maar alleen nog om een bedrag of een financieel percentage dat moet worden bezuinigd. In dit kader geldt als voorbeeld de bezuinigingen op het vervoer die in 2013 van kracht worden en die zelfs de NZA als onrealistisch heeft bestempeld. Door deze bezuiniging worden veel organisaties gedwongen ten minste de keuzevrijheid van hun cliënten drastisch in te perken! Tevens is een reëel risico dat mensen minder dagbesteding krijgen en meer thuis moeten blijven. Hierbij geldt gemiddeld genomen dat organisaties die veel werk hebben gemaakt van kleinschalige zorg en maatschappelijke participatie, weg van de grootschalige instellingsterreinen, daarvoor nu de rekening gepresenteerd krijgen.

Verworvenheden

Als de discussie over de gehandicaptenzorg niet wordt losgezien van die van de ouderenzorg, is het risico aanwezig dat bij bezuinigingen de verdeelsleutel wordt bepaald op basis van rekenkundige exercities. De kans is dan reëel dat vele verworvenheden teruggedraaid worden. Deze omvang en aard van bezuinigingen zijn namelijk prikkels voor grootschaliger organiseren, al dan niet via fusies van organisaties, met alle effecten van dien.  

Marc van Ooijen

6 Reacties

om een reactie achter te laten

ANH Jansen

19 oktober 2012

Publicatie Zorg verzekerd? Naar houdbare financiering voor de gezondheidszorg geeft uitleg en toelichting over de redenen van het beleid van de Regering, ongeacht politeke kleur. pagina 64 en 65.

Onze inziens leiden de hiervoor beschreven trends van kosten en baten van zorg tot de volgende vragen:

-4- Door de huidige, grotendeels inkomensafhankelijke premies voor collectief gefinancierde zorg zullen vooral jongeren en hoogopgeleiden een steeds grotere deel van hun inkomen moeten bijdragen, met mogelijke negatieve gevolgen voor het arbeidsaanbod. Tegelijkertijd blijft het grootste deel van de zorguitgaven ten goede komen aan ouderen en laagopgeleiden. (en niet productieven)
Bij de financiering van de zorg wordt dus (nog) meer solidariteit van de samenleving gevraagd. Is de meerderheid bereid deze extra solidariteit op te brengen?

Dit is een uitgave van Wimdreesstichting.

Medewerkers vooral van het CPB, RIVM, ZN, VWS, Gupta, SCP en Algemene Rekenkamer.

Zij geven de verklaring: het utiliteitsdenken zit diep verankerd in de genen van het Openbaar Bestuur.

Gehandicapten behoren tot de onrendabelen in dit soort samenlevingen.

Marcel van Dam heeft het eerder al in zijn columns geschreven en zijn visie wordt bevestigd door de Willem Drees Stichting. PvdA!

En het beleid wordt nu vorm gegeven door de VVD!

Met de continuïteit van het Regeringsbeleid in dit land zit het dus wel snor.

ANH Jansen

19 oktober 2012

Bedenk dat 50% van de Universitair opgeleiden in dit land werkt bij de Overheid.

Deze hoger opgeleiden zijn niet van plan nog langer de kosten te betalen voor lager opgeleiden, ouderen of burgers zonder toegevoegde waarde voor de hoger opgeleiden; werklozen en de lagere sociale klassen.

Wie betaalt diezelfde hoger opgeleiden?

Wat is de toegevoegde waarde van die hoger opgeleiden?

In de USA werkt 15% van de hoger opgeleiden bij de Overheid.

Het Angelsaksisch model willen de hoger opgeleiden alleen toepassen op de private sector.

Laat de Nederlandse Economen zich maar eens werpen op het Nederlands bestuursmodel; er zit daar vast een Nobel prijs in! Of komen zij niet voor minder dan 1 miljoen hun bed uit?

Kees Marges

21 oktober 2012

Goed dat op deze plaats aandacht gevraagd wordt voor de langdurige zorg (care) voor mensen met een verstandelijke beperking. Terecht dat van Ooijen wijst op een aantal grote risico's voor mensen met een verstandelijke beperking en de minimale aandacht voor deze groep burgers en, zou ik er aan willen toevoegen, gebrek aan kennis over wat een verstandelijke beperking in de praktijk betekent, met name bij veel politieke bestuurders die wel beslissingen nemen met grote gevolgen voor mensen met een verstandelijke beperking. Dat het verhaal nooit eerder is verteld klopt niet. Integendeel. Zie onze eigen website www.platformvgrijnmond.nl maar ook die van Platform VG en KansPlus. Wat wel klopt is dat er naar verhouding veel te weinig aandacht aan wordt gegeven door de media. Die hebben er te weinig oog voor dat zorg veel meer divers is dan alleen huisartsen, specialisten, ziekenhuizen (cure) en ouderen. Wat geldt voor de ene groep mensen met een zorgbehoefte geldt lang niet altijd voor een andere groep mensen.

Anoniem

22 oktober 2012

plz visit this site http://www.sidtechno.com

Chris Grolleman

22 oktober 2012

Helemaal eens met de reactie van Kees Marges.
Het moet nu maar eens duidelijk zijn hoe de doelgroep gehandicatptenzorg de problemen ondervindt van de ouderen-en jeugdzorg.

S. Mohamedradja

26 oktober 2012

Van Ooijen pleit ervoor om de gehandicaptenzorg niet over de zelfde kam te scheren als de ouderenzorg omdat de bereikte verworvenheden verloren dreigen te raken. Dat is misschien een terecht punt maar het roept ook vragen op. Allereerst is de omvang van de ouderenzorg veel groter en wordt deze gezien als ‘mainstream’. Er zijn simpelweg meer ouderen en het is een meer in het oog springend maatschappelijk vraagstuk. Daarbij heb ik als gewone burger de indruk dat betrokken zorgorganisaties zelf ook in toenemende mate een afspiegeling zijn van onze maatschappij en cultuur. Gewoon om de simpele reden dat ze daar niet aan ontkomen. En daar zit mijn punt.
Wanneer je aandacht vraagt voor de uniciteit van de cliënt en haar zorgvraag van een in omvang kleinere groep binnen het groter geheel van de langdurige onverzekerbare AWBZ zorg, mag jezelf afvragen of je als sector, organisatie, bestuurder, directeur, manager zelf ook het goede voorbeeld geeft. Gewoon ‘practice what you preach’.
Volgens mij ligt daar een opdracht aan bestuurders, directeuren, managers en niet in de laatste plaats aan Van Ooijen zelf om de huidige trends van het bedrijfmatig denken en evidence based werken, in dienst te stellen van thema’s als interculturaliteit en diversiteit zodat de gehandicaptenzorgorganisaties meer onderdeel gaat uitmaken van- en een afspiegeling wordt van die samenleving.
De vraag van de cliënt in VG sector is uniek, net zoals de vraag van de client in de ouderenzorg. Inspanningen van organisaties om de paradigmashift naar een service georienteerd model voor en door de client te bewerkstelligen, zijn een goede stap maar krijgen meer waarde wanneer organisaties een afspiegeling van de samenleving zijn. Als je kijkt naar organisaties in de VG sector en de afspiegeling die ze kunnen zijn van onze samenleving, kom ik helaas te veel andere beelden tegen.

Top