BLOG

Co-creatie leidt tot kostenbesparing

Co-creatie leidt tot kostenbesparing

De zorg betaalbaar houden is de uitdaging voor de komende jaren. Jammer is dat in het politiek-maatschappelijke debat hierbij nogal eens eenzijdig de bal of bij patiënten of bij zorgorganisaties wordt gelegd.

Patiënten dienen meer verantwoordelijkheid te nemen voor het reduceren van de kosten. En zorgorganisaties dienen effectiever zorg te verlenen. Allemaal prachtig bedacht maar het zal onvoldoende helpen. Het is ook een ouderwetse manier van denken: jij een hapje minder en ik een hapje minder en dan houden we nog wat over. Dat is zeker waar - tot het moment dat er zoveel hapjes zijn genomen dat niemand meer iets heeft van enige substantie, dat smaakt.

Iedereen die werkzaam is in de zorg, weet dat de koek langzaam op raakt en dat nog eens de kaasschaaf erover onvoldoende zal opleveren. Innovatie in de zorg is daarom geboden. De zorgsector zelf weet dat allang en is gelukkig al veel verder. Ze is massaal aan het innoveren geslagen. De in opdracht van ActiZ gepubliceerde Erasmus innovatiemonitor bevestigt dit; in de ouderenzorg wordt gemiddeld meer geïnnoveerd dan in het bedrijfsleven. De kernvraag is: “Hoe intensiveren en verzilveren we die innovaties?” Die vraag leeft sterk, zo blijkt ook uit de recent gepubliceerde Agenda voor de zorg van de brancheorganisaties van zorgaanbieders, zorgverzekeraars, zorgprofessionals en patiënten- en consumentenorganisaties.

Handen ineen

Zelfmanagement en participatie in het behandel- of zorgproces maakt de zorg doelmatiger en beter. Het zelf digitaal plannen van afspraken via internet of apps is daarvan een voorbeeld. Door ook de papierstroom rond verwijzingen te automatiseren, kunnen de patiëntinschrijving, afsprakenplanning en spreekuurvoorbereiding efficiënter worden ingericht. Met een online assessment verloopt de intake van de anesthesist efficiënter en kan deze met minder (reis)tijd door de patiënt worden uitgevoerd. Ook het teleconsult zorgt voor minder reistijd en grotere tevredenheid bij patiënten en levert een tijdbesparend effect bij de zorgverlener. En met online therapiemodules kan de behandeling effectief met minder behandeltijd worden ondersteund. Als patiënt zelf meten, een digitaal advies in gang zetten, informatie inwinnen bij lotgenoten, heeft vaker de voorkeur dan dat een zorgprofessional dit doet. Het geven van meer regie en verantwoordelijkheid aan patiënten hoeft niet altijd high-tech en ingewikkeld te zijn. Kijk bijvoorbeeld naar hoe een aantal care instellingen met patiënten met dementie werken. Door de patienten te betrekken bij allerlei huishoudelijke taken in de instelling, blijkt dat hierdoor de kwaliteit van leven voor deze groep patienten verbetert en hulpverleners worden ondersteund. Door familie uit te nodigen om bij bezoek een activiteit als koken in te vullen, ontstaat vaak voor alle betrokkenen, cliënt, familie én zorgverleners, een ‘win-win-situatie’.

Patiënten en familie worden steeds vaker betrokken bij het opnieuw inrichten van een zorgproces. Dat leidt tot nieuwe inzichten en verrassende resultaten, die meer perspectief bieden dan de bekende kaasschaaf bij zorgaanbieders of het verhogen van de eigen bijdragen. Voor zorgorganisaties is het uiteraard nog steeds de opgave om deze baten te verzilveren. Om deze baten te verzilveren, is het belangrijk om deze structureel te borgen in het zorgproces en hierop te monitoren.

Commerciële partijen

Het samenwerken of co-creëren in het kader van innovaties in zorgorganisaties strekt zich verder uit dan alleen met de cliënt en sociale netwerken. Ook op het gebied van ondersteunende processen vinden op deze wijze innovaties en kostenbesparingen plaats. Een mooi voorbeeld vormt inkoop van middelen en diensten. Ik verwacht dat net als in Duitsland de komende jaren een verdere acceleratie op het terrein van gezamenlijke inkoop in samenwerkingsverbanden of inkooporganisaties tot stand komt. Dit leidt niet alleen tot lagere kosten vanwege het bundelen van het volume. Een belangrijk deel van het succes van inkooporganisaties in de zorg van Duitsland wordt tevens verklaard door het delen en daarmee vergroten van expertise. Instellingen en inkooporganisaties delen ervaringen met leveranciers en op die wijze worden nieuwe vormen van dienstverlening ontwikkeld. Zo wordt bij het uitvoeren van operaties bijvoorbeeld nog relatief veel tijd besteed aan het klaarmaken van de operatiekamer. Door over te schakelen van de traditionele voorbereiding van operaties naar inkoop van proceduretrays op maat, de voorbereidingstijd voor operaties met ruim de helft worden ingekort. Zorgprofessional, inkopers en leverancier bundelen hun expertise om te besparen op het verzamelen, opslaan, gebruik en verwijderen van de medische middelen.

De hierboven geschetste voorbeelden laten zien dat zorgorganisaties volop innovatiemogelijkheden hebben. Uit samenwerking en co-creatie groeien nieuwe kansen om meer op maat gemaakte diensten, voor meerdere gebruikers toegankelijk te maken en op deze wijze (schaal)voordelen te creëren. Het monitoren van de voortgang zal leiden tot het verzilveren van de innovaties, waarbij alle betrokkenen op hun eigen manier delen in de ‘winst’.

Patrick Jansen en Sarah Prins
Principal Consultant Capgemini Consulting

1 Reacties

om een reactie achter te laten

Wilmes

1 november 2012

Met dank aan Rutte en Samsom zijn de kosten van de zorg nu onderwerp van discussie aan de keukentafels van alle lagen van de bevolking in Nederland. Een grotere mate van bewustzijn kunnen we ons niet wensen. Dus nu is hét moment voor co-creatie gericht op kostenreducties. Want de discussie gaat nu dus ook over de inefficiëntie in alle onderdelen van de zorg. Dat leidt tot de noodzaak van herdefinitie van zorg en dat noodzaakt een herschikking van de aanbieders en de wijze waarop deze samenwerken in het netwerk rondom de cliënt. Als zelfmanagement het credo wordt voor de herdefinitie van de zorg, dan kan het niet anders dat er nieuwe samenwerkingsverbanden gaan ontstaan ter stimulering van de zelfredzaamheid van cliënten en zelfregie van medewerkers.
Daarbij steun ik het pleidooi van Patrick en Sarah dat er met name in de langdurige zorg al vele initiatieven op het vlak van zelfredzaamheid en zelfregie zijn genomen. Het is nu alleen zaak om gebruik te maken van de actualiteit van vandaag. En daarbij het bewustzijn van alle Nederlanders te gebruiken om te participeren om deze initiatieven op te schalen en daarmee schaalvoordelen te gaan realiseren die leiden tot kostenreducties en daarmee tot borging van al die mooi initiatieven.

Top