BLOG

Wie of wat staat centraal in de zorg?

Wie of wat staat centraal in de zorg?

Wie staat centraal in de zorg? De patiënt of de zorgverlener? Liever had ik gevraagd; ‘Wat staat centraal in de zorg?

Directeuren van patiëntenverenigingen en zorgverleners gingen vorige week in de Glazen Zaal in Den Haag met elkaar in debat over de vraag wie centraal staat in de zorg. ‘Zorgverleners’, antwoordden de patiëntvertegenwoordigers stellig. ‘Patiënten’, zeiden de zorgverleners zonder twijfel. Ze kwamen er samen niet uit.

Concreter is beter

Lag het aan feit dat ‘de patiënt centraal’ stellen weinig concreet taalgebruik is? Wat betekenen deze woorden eigenlijk, wat doe je als zorgverlener als je de patiënt centraal stelt? Wat betekent het voor jou als patiënt als je ‘centraal staat’?

De patiënt centraal laat zich vertalen als: het belang van de patiënt staat voorop in de zorg. De zorg is er voor de patiënt, de patiënt is er niet voor de zorg. Lijkt helder, maar het lost de discussie van vorige week niet op. Volgens mij had niet de vraag gesteld moeten worden ‘wie’, maar ‘wat’ er centraal staat. Gaat het om behandelingen en geneesmiddelen of om gezondheid en kwaliteit van leven?

Verschillende perspectieven

Patiënten en zorgverleners hebben verschillende ideeën over het ‘wat’ . Ze hebben elk hun eigen perspectief op de zorg: zorgverleners willen goede gezondheidszorg bieden, patiënten willen gezondheid en kwaliteit van leven. Zorgverleners zien kwalitatief goede behandelingen en geneesmiddelen als het belang van de patiënt. Voor patiënten zijn behandelingen en geneesmiddelen een middel om gezonder en daarmee gelukkiger te worden. Vanuit hun eigen perspectief praten zorgverleners en patiënten langs elkaar heen.

Zorgverleners denken dat ze de patiënt ‘centraal stellen’ door goede zorg te bieden. De Orde van Medisch Specialisten zegt in haar visie op de specialist in 2015: ‘ons uitgangspunt dat het belang van de patiënt centraal staat, betekent dat we ons richten op de inhoud en organisatie van de zorg’. Patiënten voelen zich vervolgens niet centraal gesteld omdat het niet om hun kwaliteit van leven maar om de behandeling draait.

Heilige graal

Onoplosbaar? Lijkt me niet. Wat zowel patiënten als zorgverleners zich moeten realiseren is dat gezondheidszorg niet zaligmakend is of synoniem aan lang, gezond en gelukkig leven. Gezondheid en geluk door zoveel meer bepaald dan door gezondheidszorg alleen. Denk bijvoorbeeld aan genetische factoren of aan de samenhang tussen (hogere) sociale klasse en (betere) gezondheid. Zorgverleners leveren hun bijdrage aan gezondheid, maar ze bieden hun patiënten geen banen, opleidingen, succes in het werk en een goed inkomen, woningen, vrienden en relaties, hobby’s, goede boeken of lekker eten. Stuk voor stuk zaken die de kwaliteit van leven mede bepalen.

Door gezondheid en kwaliteit van leven centraal te stellen in de zorg en gezondheidszorg niet te zien als de heilige graal, wordt het belang van de patiënt beter gediend en staan zowel patiënten als zorgverleners centraal. Patiënten omdat de zorg om hen draait en zorgverleners omdat zij degenen zijn die goede zorg bieden.

Maaike de Vries
Chef Zorg, De Argumentenfabriek

6 Reacties

om een reactie achter te laten

Schulte

5 november 2012

Dus eigenlijk geeft Maaike de patienten gewoon gelijk. Dat had ze ook in een zin kunnen doen.

Volgens mij zou Maaike echt een punt maken als ze zou uitleggen waarom gezondheid en de kwaliteit van leven centraal stellen voor de patient soms heel anders voelt dan de patient centraal stellen. En evenzeer zou Maaike aan de artsen kunnen uitleggen waarom gezondheid en de kwaliteit van leven centraal stellen niet hetzelfde is als de zorgprocessen optimaliseren. Maar om dat uit te leggen heb je natuurlijk wel echte kennis nodig van de concepten, de theorie en de zorg.

van Loon, NFK

5 november 2012

Het patientenperspectief op 'goede zorg' is breder dan het medisch perspectief. De kankerpatientenorganisaties twijfelen er niet aan dat zorgverleners goede zorg willen leveren. Wel hebben ze soms een 'blinde vlek' voor wat de patient/ patientgroepen eigenlijk belangrijk vinden t.a.v. de zorg. De kwaliteitscriteria van de patientenorganisaties kunnen dan een eyeopener zijn, daarin staat beschreven wat patienten en hun naasten belangrijk vinden. Bij deze dan ook de uitnodiging aan alle oncologische zorgverleners: http://www.nfk.nl/content/443191/kwaliteitscriteria_zorg_voor_mensen_geraakt_door_kanker

Anoniem

6 november 2012

Wie of wat staat centraal in de zorg?
Ik dacht dat wij dat nu wel wisten.
Het geld of financiële plaatje staat centraal.
En dat is de overheid en de zorgverzekeraars.
De patiënt doet er niet toe.
De artsen en verplegend personeel zijn heel gewillig en lief.

Schensema

6 november 2012

Een boeiend betoog van Maaike. Ik heb deze discussie regelmatig met studenten van de Post Hbo Bedrijfskundig zorgmanagement. Ik ben dus blij met deze blogs en gebruik ze in de dialoog. Ondanks de verwoede poging van Zorgaanbieders ( Cure en Care)om in de beleidsstukken (strategische visie documenten) de patient cq client of zeg maar de klant centraal te stellen. blijkt de praktijk meer en meer ' money driven ' te worden. Toereikende budgetten zijn maatgevend voor de geboden zorg en dienstverlening. Individuele Indicaties zijn bepalend voor de mate (tijd en intensiteit) van inzet vanuit de Zorgaanbieder. Dat geeft ook niet. Zo is nu ons stelsel ingericht. Als je meer kan betalen dan kan je ook meer zorg inkopen. De wensen van de klant zijn richting gevend , maar de middelen om aan deze wensen te voldoen bepalen in hoge mate de realisatie. Het geld is daarbij een belangrijke factor

Prikken

8 november 2012

Wat staat centraal? Ik denk dat de gezondheidszorg mensgerichter moet zijn.. En bij mensgerichtheid hoort oprecht betrokken zijn, luisteren, vraag in de context plaatsen, breder kijken dan het technische deel van de zorg.Ik mis het mensgericht werken. Zorgprofessionals worden zo gedrild in richtlijnen, bestpractise, protocollen en resultaatgerichtheid van het eigen handelen dat we vergeten dat we mensen behandelen. Ons " hart" wordt uit het werken geschreven want dat is niet meetbaar en niet objectief en laat het dat zijn dat chronische patienten zo missen in onze zorg. De oprecht betrokkenheid. Als zorgprofessional maar ook als zorgvrager schaam ik me soms voor waar de zorg in Nederland voor staat. Hebben we als zorgverleners geen lef meer? Het ligt niet alleen aan de financien en aan de organisatie. Zorgprofessionals moeten ook hand in eigen boezem steken en in de spiegel kijken en zich afvragen wat zij kunnen betekenen voor hun medemens! Want daar zijn we voor opgeleid.

du Bois

8 november 2012

Het valt me iedere keer weer op dat er in de discussies gesproken wordt over de patiënt en de cliënt. Is het zo moeilijk om ons te verplaatsen in een ander en de vraag te stellen: "stel dat ik in de positie van deze persoon zou verkeren, wat zou er dan met mij gebeuren en wat zou ik nu graag willen?"
Dat maakt de zorg per direct persoonlijker en de betrokkenheid groeit voor beide partijen.

Top