BLOG

Knippen en scheren

Knippen en scheren

Het is een bijzondere tijd. Eerst de inkomensafhankelijke zorgpremie – die al weer geschrapt werd voordat de inkt van het regeerakkoord droog was. Toen de dagbesteding. Die was geschrapt, maar lijkt nu alsnog gered te worden. En deze week de pakketmaatregelen voor de curatieve zorg: toen een landelijk ochtendblad daar, op aangeven van het CPB, een invulling aan gaf, volgde onmiddellijk de ontkenning van minister Schippers.

Nu het nieuwe kabinet echt is begonnen, wordt langzaam zichtbaar hoe groot de veranderingen zijn die op de zorgsector afkomen. Maar tegelijk wordt heel erg duidelijk dat er nog heel veel onduidelijk is.

Stil zitten?

Stil zitten als je geschoren wordt, is meestal het devies. En de zorgsector wordt geknipt en geschoren. Vijf miljard aan nieuwe bezuinigingen, bovenop de nog niet ingevulde ombuigingen van het vorige kabinet. Een dubbele knip in de AWBZ, die wordt verdeeld over zorgverzekering, gemeenten en landelijke voorziening. Waarbij, met uitzondering van de geestelijke gezondheidszorg en de thuisverpleging, bovendien het verzekerde recht op zorg verdwijnt. Hoe moet de zorgsector daarmee omgaan? Massief in verzet? De eigen agenda voor de zorg ging immers uit van een heel andere lijn voor de langdurige zorg. Of meebewegen en redden wat er te redden valt? Met de nieuwe staatssecretaris – naast blogger bij Skipr toevallig ook voorman van het initiatief voor die gezamenlijke zorgagenda – lijkt immers wel te praten…

Geld stuurt

Het is moeilijk om die vraag in algemene zin te beantwoorden. De discussie over de premies heeft laten zien dat er, zelfs op ideologisch beladen onderwerpen, altijd ruimte is om terug te komen op gemaakte keuzes. Maar daarbij past wel een kanttekening: geld stuurt. Voor Haagse insiders geen nieuws, maar het is nuttig om te beseffen dat de kritiek op de inkomensafhankelijke premie – namelijk dat die niets bijdroeg aan gezonde overheidsfinanciën, alleen aan nivellering – ook precies de reden vormde dat die maatregel zo snel was terug te draaien: er ging geen budgettaire opbrengst verloren. Dat ligt anders bij bijvoorbeeld de al genoemde pakketmaatregelen, door het vorige kabinet gekoppeld aan aandoeningen met een “lichte ziektelast”. Niemand weet wat daaronder verstaan moet worden, maar er is 1,2 miljard euro mee gemoeid waar niet eenvoudig een alternatieve invulling voor te verzinnen is.

Alternatieven

Dezelfde redenering biedt ook kansen. Aan het afschaffen van de restitutiepolis, of het invoeren van het inkomensafhankelijke eigen risico, zijn geen extra opbrengsten verbonden – heel verstandig, want het is hoogst onzeker of deze maatregelen Europeesrechtelijk door de beugel kunnen. Dat biedt dus alle ruimte om betere alternatieven te verzinnen. Ik doe er alvast twee in de aanbieding. In plaats van het verplicht stellen van de naturaverzekering zou het premieverschil met de (duurdere) restitutieverzekering als een vrijwillige eigen betaling kunnen worden beschouwd, net als nu al gebeurt met de uitgaven onder het vrijwillig eigen risico. Het budgettair kader zorg wordt dan gebaseerd op de (goedkopere) naturaverzekering: opbrengst gegarandeerd, terwijl er keuzevrijheid blijft bestaan voor diegenen die dat echt willen en er geen ingrijpende stelselwijziging nodig is. Tweede suggestie: nu de zorgtoeslag blijft bestaan, biedt dat ook de mogelijkheid om niet het eigen risico maar de compensatie daarvoor inkomensafhankelijk te maken, met hetzelfde effect. Alternatief voor deze suggestie  is om het eigen risico, op basis van drie inkomenscategorieën, toch gewoon door zorgverzekeraars te laten uitvoeren. Dat bespaart tientallen miljoenen aan uitvoeringskosten ten opzichte van een nieuw op te richten orgaan, maar nog veel belangrijker: de verzekerde kan blijven rekenen op een goede dienstverlening.

In beweging voor de ouderenzorg

En misschien wel het meest ingrijpende: wat gaat er gebeuren met de langdurige zorg? Voor het knippen en scheren van de AWBZ worden forse besparingen ingeboekt. Dat betekent dat de zorgsector met alternatieven zal moeten komen die even zeer leiden tot lagere uitgaven. Gelukkig zijn die voorhanden, zeker als het gaat om de ouderenzorg. De Agenda voor de zorg en het door Actiz gepresenteerde Deltaplan bieden aanknopingspunten om integrale zorg dichtbij huis goedkoper en beter te organiseren. Econoom Marc Pomp heeft, in opdracht van Zorgverzekeraars Nederland, berekend dat er – op basis van slechts een vijftal interventies, zoals casemanagement bij dementie – 500 miljoen euro per jaar kan worden bespaard op de organisatie van de ouderenzorg. En dat zonder verzekerde rechten te beperken. De deze week gepresenteerde visie op ouderenzorg van NPCF, ANBO, V&VN en Buurtzorg pleit, vanuit hetzelfde streven naar integrale zorg dichtbij huis, voor aanpassingen in het regeerakkoord, waarbij verzorging grotendeels naar de zorgverzekering gaat. Ik denk dat het dan mogelijk moet zijn om voor de ouderenzorg vergelijkbare opbrengsten te genereren als bij de nu voorgestelde maatregelen – maar dan zonder verschraling en rantsoenering. Stil zitten? Nee, laat de zorgsector in beweging komen om zelf invulling te geven aan houdbare, integrale zorg voor ouderen.

Pieter Hasekamp
Directeur van Zorgverzekeraars Nederland (ZN)

4 Reacties

om een reactie achter te laten

wansink

21 november 2012

Wie geknipt (of geschoren) wordt, moet stil zitten. Dat is, inderdaad, een achterhaald adagium. In 2012 moet je van je laten horen. Juist in de zorg. Niet duiken maar optreden. Actief worden, wervend optreden - ook in de media. Goed voorbeeld doet volgen. Hoogste tijd dat cure en care laten zien dat Nederland ook in deze sectoren niet te maken heeft met de spreekwoordelijke makke schapen. Hoe wil je anders de geschonden reputatie oppoetsen? Good luck ermee.

Anoniem

21 november 2012

de zorg is continu in beweging in de ouderenzorg maar wie luistert naar ze? Verpleegkundigen en verzorgenden blijven langer werken tijdens hun dienst vanwege gebrek aan personeel, hollen de benen uit hun lijf, hun longen uit hun borstkas...Ouderen vragen of ze niet langs de flitspaal moeten (tijdregistratie) als ze even snel een kop koffie bljven drinken. Ouderen even "Knippen en scheren" mag straks niet meer want dan moet je bij de burgermeester om toestemming vragen want dan valt het onder persoonlijke verzorging. Wijkverpleegkundigen hebben maximaal nivo 4 (5 is al 7 jaar stelselmatig wegbezuinigd) en zij voeren voornamelijk VVT handelingen uit. Casemanagen en bijhouden van een zorgdossier is sluitpost, medicatieveiligheid ver te zoeken, apotheken droppen medicatie en incomateriaal alsof het niets kost en de baxterzakjes mogen elke week zinloos tijdrovend worden overgezet naar een weekdoos..Als je de huisarts belt op een doordeweekse dag is het spoednummer alleen beschikbaar en de dienstdoende ploeg weet niet wat een blaasspoelzakje is en doet geen overdracht van diensten....Knippen en scheren, fohnen en lakspuiten, om de volgende dag te zeggen: we doen een plas, want morgen is het toch weer zoals het was...".

Ewoud Nysingh

22 november 2012

De spijker op de kop. Willem Wansink en ik pleiten al geruime tijd voor een actievere opstelling van zorgbestuurders. In onze adviezen aan bestuurders, tijdens trainingen en bijeenkomsten en in blogs op Skipr. Gelukkig komen wij steeds meer bestuurders tegen die zeggen "wrijving geeft glans'', en die collega's oproepen niet langer te duiken bij slecht nieuws.
Herijk uw communicatiebeleid, en kijk eens of juw communicatieafdeling wel effectief is. Bouw reputatievet op voor slechte tijden. Er zijn zoveel goede verhalen te vertellen.

Gonny K.

22 november 2012

Reageerders Wansink en Nysingh zijn de heren van "de Reputatiecoaches".
Vertel toch eens heren, wat doet u anders dan de graaiende Prima Donna's van de alles overheersende betreffende zorgondernemingen- en instellingen vertellen hoe ze er onder iedere omstandigheid en vooral voor hen persoonlijk het best vanaf komen? En wat kost dat aan zorggelden???
Is er ook iets wat u doet om zaken voor zorgcliënten en zorgpersoneel te verbeteren? Begrijpt u de werkelijkheden in die wereld überhaupt?
Want de makke schapen zijn niet de hoge heren die u bedient, de makke schapen zijn het zórgpersoneel wat onder uw dure coaching door de hoge heren tot het zijn van makke schapen wordt gedwongen - en dat al vele jaren lang! Waardoor de vele kwalijke gevolgen van mismanagement fijn in de groeiende doofpot kunnen blijven.

De gepresenteerde visie op de ouderenzorg van NPCF, ANBO, V&VN en Buurtzorg is een heel goede die klopt als een bus en die het verdient om volledig uitgewerkt te worden.
Het enge is nu alweer dat er meteen vermelding is van het feit dat de visie en goede plannen ondersteund worden door Actiz (de club van zorgbestuurders en consorten) en Zorgverzekeraars Nederland. Dé clubs die bij uitstek telkens opnieuw bewijzen níet te staan voor de belangen van zorgcliënten (en ook zeker niet voor die van het betreffende zorgpersoneel), maar voornamelijk voor eigenbelang - hetgeen wel bijzonder sterk geldt voor Actiz. Het zijn dé clubs die eens heel goed doorgelicht zouden moeten worden en lange tijd gemonitord op zoveel onnodige zaken waaraan grote delen van de zorggelden besteed worden.

Het is te hopen dat NPCF, ANBO, V&VN en Buurtzorg niet in de val trappen van werkelijke (m.i. bij voorbaat foute) bemoeienis door de genoemde clubs! Dat laatste ligt helaas meteen alweer op de loer.

Top