Finance

Hoe begrijpelijk is jaarrekening ziekenhuis nog?

Hoe begrijpelijk is jaarrekening ziekenhuis nog?

Enkele weken geleden gaf Hugo Keuzenkamp in een interview in het NRC aan dat mogelijk bestuurders hun eigen jaarrekening niet meer zouden begrijpen. De afgelopen weken zijn wij vanuit de interim-controle begonnen met de voorbereiding van de jaarrekening 2012. En ik zal u eerlijk vertellen: ik weet niet of ik alle ins en outs nog wel snap.

In een van mijn vorige blogs werd ik opgeroepen de lezers mee te nemen in de problemen van een ziekenhuisdirecteur. Dat ga ik vandaag proberen te doen. Het thema: financiën.

Systeemwijzigingen

Eerst maar even de kaders. We hebben in 2012 meerdere systeemwijzigingen tegelijkertijd doorgevoerd: voor het ziekenhuis een overgang van budget- naar prestatiebekostiging met een bijbehorend transitiemodel, voor de medisch specialisten een overgang van prestatiebekostiging naar een beheersmodel, de introductie van een macrobeheersingsinstrument en de overheveling van een aantal dure geneesmiddelen naar de ziekenhuisbekostiging. Naar aanleiding van al dit gedoe vragen accountants zich inmiddels af of zij ziekenhuizen nog wel een goedkeurende verklaring kunnen geven: de cumulatie van effecten leidt tot een groot aantal materiële onzekerheden, voor de hele sector overigens.

Nieuw vocabulaire

Al dit geweld heeft geleid tot een totaal nieuw vocabulaire aan het toch al ruime palet aan sectorspecifiek jargon: schaduwbudgetten, transitiebedragen, DBC-A oud, DBC-B oud, DOT B nieuw, (dubbele) puntlandingen, de onder handen werkgrouper, schadejaar, aanneemsommen, zorgkostenplafonds, zorgkostenschuif, etc.

Ik zal proberen de hoofdmoten met u door te nemen:

  1. We hebben met enkele verzekeraars een aanneemsom afgesproken die op verzoek van verzekeraars gebaseerd is op schadejaar. Voor het ziekenhuis moet dit feitelijk worden omgerekend naar boekjaar;
  2. Daarom moeten we inzicht hebben in het Onder Handen Werk. Omdat we zijn overgegaan van DBC’s naar DBC-zorgproducten wordt pas aan het einde van de behandeling duidelijk welke zorgproduct mag worden gedeclareerd. Feitelijk kunnen we dit dus nog niet vaststellen;
  3. Vorig jaar zijn de DBC-zorgproducten geïntroduceerd. Op basis van de prognose toen is door ziekenhuizen een verkoopprijs afgegeven. Ondertussen blijkt dat in de definities nogal het een en ander is veranderd. Hierdoor kunnen grote verschillen optreden in de te factureren opbrengsten;
  4. Teveel gefactureerde opbrengsten moeten worden terugbetaald aan het zorgverzekeringsfonds, maar ook verzekeraars willen dit terugeisen. Dan betalen ziekenhuizen twee keer;
  5. Te weinig gefactureerde opbrengsten brengen met zich mee dat er een beroep wordt gedaan op het transitiemodel. Omdat echter maar 95 procent wordt nagecalculeerd lopen ziekenhuizen hierop een risico. Eigenlijk is dit risico lopen op systeemparameters en dus volstrekt niet gelieerd aan welke prestatie dan ook;
  6. Oorspronkelijk werd door de NZa beweerd dat eventuele hogere kapitaalslasten ook onderdeel van dit transitiemodel zouden moeten zijn. Nu blijkt dat weer niet de bedoeling te zijn. Waar moeten deze kosten dan heen in de jaarrekening;
  7. De systematiek, maar ook de groei in het plafond van ziekenhuizen en medisch specialisten, lopen weer niet parallel. Dit geeft intern afstemmingsproblemen;
  8. Sommige ziekenhuizen groeien teveel. Ze denken reëel te zien dat hun adherentiegebied groeit. Krijgen ze hiervoor nu wel of niet gecompenseerd? Of ze groeien te weinig: moeten ze nu terug betalen of niet? Wat doet dit met ziekenhuizen die goed presteren? Moeten die eigenlijk wel gestraft? Of houden ze misschien de deur open die ergens anders gesloten wordt? En hoe moet dit alles in materiële termen worden gewaardeerd?

Dit is nog maar het topje van de ijsberg van de problemen in prikkels en waardering.

Lastig sturen

Eerder al schreef ik een stuk over (be)sturen met geblindeerde voorruiten. Dat beheersen we inmiddels aardig. Ik heb nu echter het gevoel dat ik ook nog met m’n kop vol in de wind zit en met m’n voeten aan het stuurwiel moet draaien. Dan weet u even hoe het komt als u licht verwaaide leden van raden van bestuur van ziekenhuizen ziet.

Paul van der Wijk

7 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

4 december 2012

Beste Paul,
Ik wil beginnen te zeggen dat ik het waareder dat je ons meeneemt in de perceptie van bestuurders in de huidige, inderdaad niet te onderschatten, complexiteit van de financiering.

Ik maak me echter wel enigzins zorgen, want in jouw beschrijvingen zitten verschillende onjuistheden of vermoedens van onbegrip..... Dit terwijl ik aanneem dat je je goed hebt laten informeren voorafgaand aan deze blog..
1) Aanneemsommen zijn inderdaad op schade bepaald. "Omrekenen" naar boekjaar kan simpelweg niet en is ook helemaal nergens voor nodig. Niet voor aanneemsom en niet voor transitiebedrag.
2) Dan moeten we inzicht hebben in ''het onderhandenwerk". Het onderhandenwerk voor schade is heel wat anders dan het onderhandewerk voor omzet. Voor transitiebedrag is OHW omzet relevant, OHW schade is relevant als herijking verkoopprijzen voortijdig moet plaatsvinden en is relevant voor verzekeraars (kostenprognose). Beide zijn best goed te bepalen alleen vergt het wel wat intelligentie door de systeemovergang.
4) Te veel gefactureerde opbrengsten twee keer terug betalen is heel gek. Reden dat je iets twee keer zou moeten terugbetalen is als je meer het gedeclareerd dan zowel het schaduw FB als aanneemsom. Het zou erg dom zijn van jullie en van de verzekeraar als jullie het laten gebeuren dat er meer gedeclareerd wordt dan het schaduw-FB, want dan verliezen jullie beide. Als het een beetje slim gebeurt dan worden tarieven vroegtijdig geherijkt om dat te voorkomen.
5) Er wordt niet 95% nagecalculeerd. Er wordt 95% van de delta tussen omzet en schaduw-FB nagecalculeerd. Dat is nogal een verschil en verkleint de risico's voor het ziekenhuis aanzienlijk tot marginale proporties. (Uiteraard alleen oud A-segment).

Kortom; ik hoop dat je je laat omringen door mensen die volop in de materie zitten, anders vrees ik dat jullie jezelf onnodig problemen op de hals halen.

Peltenburg

5 december 2012

Het spijt me hoor. Als u uw werk niet meer snapt. Waarom dan nog wel 225.000 euro per jaar incasseren. In het mooiste geval als uw organisatie zich houdt aan de afgesproken code.....misschien krijgt u wel 3 ton......maar u zegt een grrot belangrijk onderdeel van uw werk niet meer te snappen. U heeft een batterij aan hoog opgeleide accountants en andere financieel adviseurs tot uw beschikking. die zouden het u toch uit moeten kunnen leggen. Hierdoor gaan gewone mensen , jan met de pet toch maar weer PVV stemmen ben ik bang als ze dit lezen.....ik hou het maar bij de SP. Wat een wantoestanden zeg!

Peltenburg

5 december 2012

Nog iets stel je voor dat ik als verpleegkundige zou zeggen dat ik de helft van mijn werk niet meer begrijp. Ik zou drie maanden de tijd krijgen om me te verbeteren en daarna als ik het nog niet begreep met ontslag gaan. Zonder riante ontslagregeleling. Als u onvoldoende presteert gaat u met ontslag met een twee of drie jaarsalarissen mee en reparatie van uw pensioen inleg tot uw 67e. Schandalig nogmaals.!!!

Van der Scheer

5 december 2012

Ik lees in deze column dat:
- het verband tussen veel maatregelen en de praktijk van een zorgorganisatie ver te zoeken is;
- maatregelen en systeemwijzigingen elkaar (te) snel op volgen en de toch al complexe jaarrekening nog ingewikkelder en onoverzichtelijker maken;
- het ook voor een deskundig iemand als deze bestuurder ingewikkeld is. Hij is zelf geen financial (meer), maar bestuurder en heeft dus meer dossiers te bestieren dan alleen het financiele;
- het eindplaatje in de jaarrekening een resultante is van het werk van vele mensen en beslissingen die op vele plekken genomen worden en dat het de vraag is of al de verschillende mensen op al die verschillende plekken het effect op het eindplaatje overzien;
- degenen die het overzien vaak op 1 hand (soms 1 vinger) te tellen zijn en dus zijn bestuurders zeer afhankelijk van deze personen;
- dit zorgorganisaties kwetsbaar maakt en bestuurders die het aandurven daar open over te zijn ook, zoals blijkt uit voorgaande reacties.

Schulte

5 december 2012

Ik vind het erg informatief dat een ziekenhuisbestuurder zo beschrijft waar hij mee bezig is. Deze kant zien wij anders niet. Wat mij betreft verdient de openheid complimenten en vragen. De kritiek hierboven verdient deze bestuurder vanwege zijn openheid niet.

wansink

5 december 2012

Helemaal eens met #Schulte. Moedige Van der Wijk verdient compliment voor zijn openheid. Ik signaleer onterecht harde, denigrerende kritiek van betweterige cijferaar "Anoniem" (een actuaris?) op blog Van der Wijk over onnodig ingewikkelde financiele structuren en verantwoording in zorg.

Want door de, in figuurlijke zin, vele overbodige bomen valt het bos niet meer te zien.

Ik steun de roep om competente bestuurders en toezichthouders met kennis van zaken, empathie, begrip voor openheid en communicatie PLUS, uiteraard, financieel inzicht.

Maar waar vind je die straks nog - of is het de bedoeling dat de top van zorginstellingen tegen die tijd vol zit met gesjeesde whizzkids en derivatenfreaks uit de bankwereld?

Van der Wijk

6 december 2012

Interessant wat openheid oproept. Misschien niet meer doen? Nergens staat dat ik/wij het niet meer begrijp/begrijpen. Ik denk dat we dat nu juist wel doen en er daarom over proberen te schrijven. Want het is veel te complex geworden, met allerlei perverse prikkels in het systeem.
Ook over salarissen zijn wij open en de genoemde bedragen of vermeende regelingen zijn zeer bezijden de waarheid.
Dan inhoudelijk: voor het opmaken van de jaarrekening gaan wij vooralsnog toch echt uit van een boekjaar.
Onder Handen Werk: dat is inderdaad te doen, maar we bouwen nu zelf een pre-grouper om het te doen. Toch beetje raar.
De nacalculatieregeling is technisch correct beschreven in het commentaar (staat niet zo gedetailleerd in mijn tekst). De risico's zijn desondanks nog aanzienlijk.

En in een blog probeer je het tot slot ook nog wat leesbaar op te schrijven, met enige emotie.

Tot slot: ben zonder meer bereid mijn kennis en kunde te laten toetsen, mocht daarover twijfel bestaan. Loop inmiddels al wat langer mee.....

Top