BLOG

‘Bij twijfel niet oversteken’

‘Bij twijfel niet oversteken’

In de raden van toezicht van ruim tweehonderd grote zorginstellingen stuiten we op negentien burgemeesters, vijf wethouders, elf gemeenteraadsleden en zes Provinciale-Statenleden.

Aan de horizon loopt een stoet hoogwaardigheidsbekleders en volksvertegenwoordigers die toezicht houden bij kleinere zorgaanbieders. Gevolgd door achttien Tweede-Kamerleden met opgeteld 25 nevenfuncties in de zorg.

Wrevel

Is de combinatie van genoemde functies wenselijk? Die vraag van Skipr stuit op acute wrevel bij betrokkenen.  Alsof hun professionaliteit of persoonlijke integriteit in het geding is. Zo weigert Martin Eurlings, voorheen gedeputeerde in Limburg, tegenwoordig burgemeester van Valkenburg aan de Geul en tevens toezichthouder bij Orbis Medisch Centrum, pertinent om plaats te nemen in het verdachtenbankje.

De grenzen van het wenselijke

Edoch: er valt nergens een verdachtenbankje te bekennen, laat staan dat iemand ergens van wordt beschuldigd. We inspecteren slechts de grenzen van het wenselijke. De zorgbrede governancecode trekt geen messcherpe grenzen. Naast het formele mandaat van bestuurders en toezichthouders, speelt professionaliteit en het persoonlijke netwerk een belangrijke rol bij de uitvoering van taken. En het vraagstuk wordt er met de aanstaande herschikkingen in de langdurige zorg, geestelijke gezondheidszorg en jeugdzorg niet overzichtelijker op. Want hoe verhouden burgemeesters en wethouders zich in 2013 en daarna tot zorgaanbieders?

Maatschappelijke vitrine

Overheidsdienaren en volksvertegenwoordigers hebben welbewust plaatsgenomen in de maatschappelijke vitrine. Wie nevenfuncties accepteert, krijgt meer kritische stakeholders op zijn dak. Daarbij blijft het volstrekt normaal dat ze verantwoording afleggen en helder communiceren. Burgemeester Peter de Jong van Westvoorne, tegelijkertijd toezichthouder in het Ruwaard van Putten ziekenhuis, heeft dat goed begrepen. De bewoners van Westvoorne zijn aangewezen op het ziekenhuis in Spijkenisse  waar de cardiologische zorg beneden de maat is met overlijdens als gevolg. De Jong licht rustig en navolgbaar toe waarom hij de functies combineert. En hij trekt een grens: mocht het ziekenhuis willen uitbreiden naar zijn gemeente Westvoorne dan stapt hij op als toezichthouder. Een dubbelrol binnen de eigen gemeente vindt hij een brug te ver.

Vertrouwen werkt veelal positief uit voor de kwaliteit van zorg en governance. Maar als we een wijze raad mogen destilleren uit de zoektocht: blijf zelfkritisch bij het combineren van functies. Of zoals Pauline Meurs het uitdrukt, om ongelukken te voorkomen: ‘Bij twijfel niet oversteken.’

Ruud Koolen
Hoofdredacteur Skipr

2 Reacties

om een reactie achter te laten

tjark reininga

12 december 2012

'Bij twijfel niet oversteken', lijkt me voor iedere bestuurder die als toezichthouder gevraagd wordt een goede raad. en daarbij is natuurlijk vooral het risico van belangenverstrengeling aan de orde. twee richtlijnen lijken me van belang.

1. openbaarheid en publieke verantwoording, zowel voordat de functie wordt aanvaard als tijdens het vervullen daarvan. het meest voor de hand ligt daarvoor met de publieke werkgever (d.i. de gemeenteraad!) een vast moment en een vaste procedure af te spreken.
2. de functie als toezichthouder mag niet ten koste gaan van de hoofdfunctie. dat geldt zowel voor de manier waarop die georganiseerd wordt (de prioriteit moet altijd liggen bij verplichtingen aan de gemeente) en een eventuele beloning vloeit terug naar de gemeentekas (burgemeester en wethouders zijn immers full time in dienst van de gemeente).

persoonlijk zou ik twijfelen aan de integriteit van de bestuurder die zich niet naar deze simpele regels wil richten.

Hooijmans

13 december 2012

De grenzen aan de integriteit komen inderdaad snel in zicht nu gemeenten in de WMO ook begeleiding en verzorging krijgen. Zelfs als het inkoopmodel, waarbij de gemeente de benodigde diensten bij een zorgleverancier inkoopt (en meer niet) in stand blijft bereik je die grens al heel snel. Maar als de gemeente meer inhoud wil geven aan het doel van de WMO, zullen zorgorganisaties leeggezogen worden. Medewerkers worden dan overgenomen om vanuit geïntegreerde wijkteams de bevolking te helpen. Als na de HHV ook de VZ uit de thuiszorg wordt gehaald, krijgen de thuiszorgorganisaties het heel lastig. Zit je als burgemeester of wethouder dan in de RvT van zo'n organisatie, heb je de grens van de integriteit overschreden.

Top