BLOG

Solidair met één verzekerd basispakket

Solidair met één verzekerd basispakket

Zonder solidariteit in de collectieve zorgverzekering is er geen garantie dat iedereen, zonder discriminatie naar draagkracht of leefstijl, toegang houdt tot noodzakelijke gezondheidszorg. Ik kijk dan ook kritisch naar de suggestie van het Centraal Planbureau voor meer variatie in de zorgverzekering.

Risicoselectie

Het CPB constateerde vorige week dat laagopgeleiden meer van de zorg gebruikmaken dan mensen met een hoge opleiding, terwijl die laatsten er veel meer voor betalen. Dat zet de solidariteit onder druk. Maar het zou onverstandig zijn om de blik te richten op het aanbrengen van variatie in het basispakket. Het klinkt logisch: geef verzekerden de keuze tussen een smal pakket met lagere premie of een breed pakket met hogere premie. Maar in de praktijk zou dit leiden tot een negatieve spiraal van risicoselectie, want het smalle pakket zal toch vooral worden gekozen door mensen met lage inkomens en grotere gezondheidsrisico’s. Dit leidt tot toename van sociaal-economische verschillen en belemmert voor een deel van de bevolking de toegang tot noodzakelijke zorg. Kortom, het legt een bom onder het solidariteitsprincipe. Zo redenerend zouden de belastingverschillen ook maar moeten vervallen, omdat mensen met een sociaal-economisch hogere status niet aantoonbaar een groter beroep doen op collectieve voorzieningen.

Alleen premie betalen om je tegen eigen risico’s te beschermen, is bovendien kortzichtig. We storten collectief omdat  het niet zeker is of en wanneer je zorgkosten zal maken én omdat die werkelijke kosten dan vele malen hoger kunnen uitvallen dan veruit de meeste Nederlanders kunnen opbrengen.

Doelmatiger zorgstelsel

Maar het signaal van het CPB vraagt wel om maatregelen. De verschillen tussen de sociaal-economische groepen zullen oplopen naarmate de nationale zorgkosten harder blijven stijgen dan het nationaal inkomen. Zoek de oplossing alleen niet in de herverdeling van lasten, maar in de beteugeling van de nationale zorgkosten en in meer doelmatigheid van het zorgstelsel. Want solidariteit is niet hetzelfde als ´alles moet kunnen’.

Alternatieve mogelijkheden

Dat de nationale uitgaven voor de gezondheidszorg de komende jaren kritisch tegen het licht gehouden moet worden is maatschappelijk en politiek geen discussie meer. Er zijn nog legio besparingsmogelijkheden. Denk aan het kritisch doorlichten van het basispakket op zaken die niet per se collectief verzekerd hoeven worden of die eigenlijk geen zorg zijn, investeren in preventie, het tegengaan van onnodige zorg, het bevorderen van evidence based medisch handelen, het bevorderen van meer verantwoordelijkheid voor de eigen leefstijl, en een serieus onderzoek naar de verschillen in kosteneffectiviteit van behandelingen. Als we daar met alle partijen in investeren, blijft noodzakelijke zorg voor iedereen betaalbaar en bereikbaar.

Rutger Jan van der Gaag
voorzitter artsenfederatie KNMG

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Frank Conijn

18 januari 2013

De vaste lezer van Skipr zal het inmiddels weten, maar dhr. Van der Gaag kennelijk nog niet, tenzij hij de reacties op collega-bloggers heeft doorgenomen: de stelling dat laag opgeleiden hogere *levens*zorgkosten hebben baseert het CPb op een onderzoek van Kunst et al.

Maar dat onderzoek stelt specifiek, alhoewel niet in de samenvatting, dat de AWBZ-instellingskosten *niet* zijn meegerekend. Daarmee kan de rekensom heel anders worden, en valt de basis onder het hele CPb-geschrift weg, hoe dramatisch dat ook klinkt.

Verder ben ik eens met dhr. Van der Gaag dat je op andere manieren ook kunt bezuinigen, zonder dat de kwaliteit en beschikbaarheid van zorg achteruit gaat. Zo kunnen de 31 zorgverzekeraars opgaan in één, publieke zorgverzekeraar. Die dan o.a. veel makkelijker aan selectieve zorginkoop kan doen, zodat de mensen de beste behandeling tegen de beste prijs krijgen. Dat is nu nog lang niet het geval, zo blijkt uit onderzoek (praktijkvariatie).

De kwaliteitsmeting die nodig is voor selectieve zorginkoop is veel minder moeilijk dan het lijkt, zie www.gezondezorg.org/kwaliteitsmeting.php. En dit zijn nog maar een enkele voorbeelden. Al moet er wel onmiddellijk bij vermeld worden dat een vergrijzingsgolf, die we de komende drie decennia gaan meemaken, extra geld zal gaan kosten. Veel geld, want de zorgkosten nemen logaritmische toe met de leeftijd.

Frank Conijn

18 januari 2013

Omdat hij niet direct zichtbaar is in het navigatiemenu op de site, hierbij nog even de link naar de volledige beschouwing van de CPb-publicatie: www.gezondezorg.org/blog-prijs-van-gelijke-zorg.php.

Caroline de Pater

21 januari 2013

De alternatieve besparingsmogelijkheden die van der Gaag voorstelt steun ik van harte. De solidariteit van onze zorg moet behouden blijven met als hoofdkoers: minder groei in de gezamenlijke uitgaven. Het levert winst op als iedereen - lage en hoge inkomens - zich bewuster wordt van de prijs van zorg en zijn of haar eigen mogelijkheden om de kostengroei te beteugelen. De uitspraak van van der Gaag dat met name mensen met een laag inkomen en grotere gezondheidsrisico een smal pakket kiezen betwijfel ik. Ik zie in mijn directe omgeving dat juist zij een breed aanvullend pakket tegen een veel te hoge premie afsluiten, omdat zij het verzekeringssysteem onvoldoende doorzien.

Top