BLOG

Gratis bestaat niet

Gratis bestaat niet

Waarom krijgt de één maar geen ondersteuning bij een serieus probleem, terwijl de ander zorg krijgt terwijl het niet helemaal nodig is? Gratis is uiteindelijk duur.

'Gratis' screenen

Mijn kinderen zitten op de basisschool. Alle kinderen van groep twee krijgen een brief met de mededeling dat het kind een logopedistische screening kan ondergaan. Ouders hoeven er verder niets voor te doen. Onze kinderen praten al vanaf hun tweede jaar in volle zinnen. het gesprek dat wij als ouders met de leerkracht hebben over de zin van een screening levert een interessante discussie op. De leerkracht zegt uiteindelijk: "Maar het is gratis!". Toch hebben we ons kind niet laten screenen.

Verbazingwekkend

Twee jaar later. Ons derde kind zit in groep twee. En wie schetst mijn verbazing: we krijgen een brief van school waarin om toestemming wordt gevraagd. Ik ga niet akkoord en bespaar onze gemeente 50 euro. Als de ouders van duizend kinderen dat doen, verdienen wij 50 duizend euro voor onze gemeente.

Toen ik hoogzwanger was, kwam iemand van de kraamzorg langs. Ik had geen mantelzorg. Mijn ouders en schoonouders wonen ver weg. Dus kreeg ik de volle indicatie voor kraamzorg. Met nog twee kinderen onder de vier jaar kreeg ik zelfs een ruimere indicatie. “Mevrouw u bent er voor verzekerd.” Heerlijk. Toen kwam de rekening. De eigen bijdrage liep op tot meer dan 100 euro. Als ik dat had geweten, had ik de buurvrouw gevraagd een wasje te doen en een ander om te stofzuigen. Met het kindje was immers niets mis. Had iemand me maar gezegd dat het niet gratis was.

Gratis is duur

Twee voorbeelden laten zien dat gratis duur is. Zo wil het kabinet de zorgkosten terugdringen. Schotten tussen de AWBZ en de WMO worden verschoven. Vele stelselwijzigingen zullen volgen. Maar wat heb je aan een stelselwijziging als je het gedrag niet verandert? Of om organisatieadviseur Albertus Laan (HHM) te citeren: 'Straks zit je met een nieuw stelsel, maar met oud gedrag.’

Sturen op gedrag

Verandering in de zorg komt alleen tot stand als we ingrijpen op het niveau van de klant, van de professionals en dat van bestuurders. Alleen financieel sturen zal niet voldoende zijn. Ik ben er van overtuigd dat er bezuinigd kan worden zonder dat de kwaliteit van zorg in het gedrang komt. Door mensen goed voor te lichten over mogelijke keuzes en hen hun échte behoefte goed te laten verwoorden. Wat is het probleem en hoe kunnen we dat zo simpel mogelijk oplossen? Sturen op gedrag is niet eenvoudig. Sturen op het vergroten van kennis en het veranderen van houding is kansrijker.

Kantelpunten in de zorg

Frieslab zoekt in opdracht van het ministerie van VWS naar de kantelpunten in de zorg. Hoe komt het dat van de twee mensen met dezelfde behoefte de één wel een zorgvraag formuleert en de ander niet? Waarom krijgt de één maar geen ondersteuning bij een serieus probleem, terwijl de ander zorg krijgt terwijl het niet helemaal nodig is? En wat maakt dat het ene aanbod wel wordt gefinancierd en het andere niet? Onze projecten leveren interessante praktijkvoorbeelden op, waar wij veel van kunnen leren. Maar wij horen ook graag verhalen uit de rest van het land. Enthousiast of tenenkrommend. U bent welkom.

Sanja Bouman
programmamanager Frieslab

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Kaatee

21 januari 2013

Gedragsverandering is, ook in de zorg, het moeilijkst te realiseren. En misschien daarom wel, wordt het meest nagedacht en geïnvesteerd in wat ogenschijnlijk te realiseren valt, zoals financieringsystemen. Hoe zou het zorg en welzijnslandschap er uit zien als mensen konden aangeven wat ze echt nodig hebben? En dat daar ook in voorzien zou worden?

Koolen

22 januari 2013

Prima dat u zorgkosten bespreekbaar maakt. Ik begrijp het voorbeeld van de logopedie echter niet. Hoe komt u aan het bedrag van 50 euro voor screening logopedie ? Die screening waar u op doelt is helaas veelal wegbezuinigd terwijl grotere bedragen op andere manieren weer worden besteed aan oa VVE omdat vroeg signaleren van problemen taal erg belangrijk blijkt. De onkosten voor logopedie vallen soms onder zorg , soms onder onderwijs. Het samenwerken van die ministeries zou veel ten goede komen.
Bij logopedische screening wordt trouwens niet alleen gelet op taal maar ook op open mondgedrag, afwijkende mondgewoonten, spraak, stem en gehoor. Het kan zijn dat je als ouder misschien dingen van je kind hierin opvallen of misschien ook niet. De screening zou in het kader van preventie beter op jongere leeftijd kunnen plaatsvinden. Dat echter kritisch gekeken dient te worden naar kosten, gepast gebruik van zorg en duidelijke voorlichting vanuit zorgverzekeraars over vergoeding onderschrijf ik zeer.

Top