BLOG

Via regelarm naar zorgrijk

Via regelarm naar zorgrijk

‘Er zijn veel te veel regels in de zorg’, is een veel gehoorde, en terechte klacht. Regels die ook het primaire proces massaal bereikt hebben, omdat begeleiders informatie moeten aanleveren of formulieren moeten vullen. Hierdoor worden ze van hun primaire taak, het begeleiden van cliënten, afgehouden.

Ook in het secundaire proces zijn veel medewerkers van zorginstellingen actief in het dienen van de bureaucratie. Het project ’regelarme zorg’ probeert hier verandering in te brengen. Een kansloze missie of een lonkend perspectief?

Waarom zijn er zoveel regels in de zorg?

Veel regels hebben betrekking op de toetsing van de rechtmatigheid, de doelmatigheid of de  kwaliteit van de zorg. Er gaat veel geld om in de zorg en een goede gezondheidzorg is van groot persoonlijk en maatschappelijk belang. Het is daarom begrijpelijk dat ’men’ dit ordentelijk wil regelen. Budgetoverschrijdingen en incidenten werken daarbij helaas als een onvoorwaardelijke prikkel met een voorspelbare reflex: meer regels. Sommigen noemen het een vorm van zelfrijzend bakmeel. Ik noem het liever een moderne uitvoering van de Hydra van Lerna.

Van wie zijn die regels?

De regels in de zorg hebben vele ’stiefvaders’. De verwijtende blikken zijn daarbij vaak gericht op de overheid en externe, toezichthoudende partijen (VWS, CIZ, IGZ, CAK, Zorgkantoren, verzekeraars, HKZ, NZA, etc.). Daar komen straks nog de gemeenten bij, die allemaal beleidsvrijheid claimen met een diversiteit aan nieuwe regels en bureaucratieën tot gevolg. Dit beeld is overigens incompleet. Zorgorganisaties creëren namelijk ook zelf veel regeldruk en hebben daar dus een eigen verantwoordelijkheid in.

Elke partij heeft daarbij zijn eigen idioom, accenten, formulieren en belangen. Sec genomen worden daarbij geen onredelijke vragen gesteld. De stapeling echter van al die formulieren leidt tot een onpersoonlijke machine die maar moeilijk te stoppen is. Een aantal externe toezichthouders vinden het  project ’Regelarme zorg’ een uitstekend project als we maar blijven voldoen aan hun regels! Uit een intern onderzoek blijkt dat voor cliënten met een wat complexere zorgvraag het om 60 verschillende formulieren kan gaan die met enige regelmaat gevuld moeten worden.

Terugbrengen regeldruk

Er is een breed draagvlak voor het verlagen van de regeldruk. Het vorige kabinet bood zorginstellingen de mogelijkheid om te experimenteren met regelarme zorg. De huidige staatssecretaris continueert gelukkig dit project. Onze organisatie is toegelaten tot dit experiment en heeft inmiddels een jaar ervaring in dit kader op drie locaties. Budgettair neutraal werken we aan het terugbrengen van de regeldruk met minimaal 10 procent. De tijd die we hiermee winnen investeren we in het levensgeluk van cliënten. Wat er in dat opzicht toe doet wordt besproken met de cliënt, de familie en de betrokken professionals.

De voorlopige effecten hoopvol

Alle interne betrokkenen zijn inmiddels geïnfecteerd met het regelarme virus. Regels worden niet meer vanzelfsprekend toegepast, maar per definitie tegen het licht gehouden. Op de agenda staan onderwerpen die volgens alle betrokkenen essentieel zijn in de zorg. Samen praten ze over en  werken ze aan het geluk van de cliënt. Medewerkers ervaren erkenning van hun professionaliteit en ruimte om de juiste dingen te doen. Cliënten en ouders zijn meer tevreden en ook betrokken .

Geëxtrapoleerd naar onze gehele organisatie kunnen we minimaal 64 ftegaan vrijspelen voor geluk-bevorderende, extra zorg als we de regelmachine onder controle krijgen. Op landelijk niveau voor de gehandicaptenzorg gaat het over in potentie 224 miljoen euro. AWBZ-breed kan dit leiden tot een opbrengst van 800 miljoen euro die op een alternatieve wijze kan worden aangewend.

Peter Nouwens
voorzitter raad van bestuur Stichting Prisma

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Claassen

13 februari 2013

Er wordt hier duidelijk omschreven waar we ons door laten afleiden en niet voldoende toekomen aan datgene waar het echt om draait, het geluk van de client. Laat vooral het expiriment zich verder ontwikkelen, maar probeer tegelijkertijd wel voorvarend de effecten al uit te rollen over de rest van zorgland. 10% meer levensgeluk is voor iedereen mooi meegenomen!

Wagtmans

15 februari 2013

Ik heb de mens en bestuurder Nouwens hoog zitten. Ik heb respect voor zijn moed. Maar om hem nu de moderne Hercules of Loalos te gaan noemen? Hij die het veelkoppige monster zal doden? En dan via de Koninklijke weg? Ik geloof meer in een wat revolutionair idee. Wat meer burgelijke ongehoorzaamheid. We spreken met elkaar in de vitale coalitie af dat we de rotzooi gewoon niet meer invullen. We praten er teveel over, We doen er te weinig mee. We hebben echter wel een kans door de toekomstige bestuurder (gemeenten) meer te gaan bevragen met de hoe en waarom-vraag.

Van Dongen

15 februari 2013

Wat ik een beetje mis in bovenstaand stuk is dat regelgeving vooral veroorzaakt is door marktwerking in de zorg te introduceren. Dit zou m.i. dan ook benoemd moeten worden. Immers Marktwerking leidt tot meer bureaucratie. De overheid zal misschien minder regels stellen maar de marktspelers zullen verantwoording eisen tot in detail. Uit Amerikaanse onderzoeken blijkt bureaucratie en overhead juist hoger te zijn dan in een niet-marktsituatie.
Dus een mooi begin om de regels te verminderen, maar nog beter zou het zijn om te stoppen met marktwerking in de zorg.

Engel

16 februari 2013

Mooi experiment. Doet me gelijk denken aan het onlangs verschenen boek van Stefan Steinmetz, "De brievenbus van mevrouw de Vries". Over de hoeveelheid correspondentie die kwetsbaren in de samenleving ontvangen op het moment dat ze in het gezichtsveld van zorg en welzijnspartijen komen.
Wij ervaren regeldruk als de wrijving tussen systeem- en leefwereld, tussen organisaties, professionals en cliënten-bewoners-burgers. Het is een zoektocht langs de randen van vertrouwen. Hoe ziet 'lichte sturing' eruit? Wat valt er om als je een formulier of rapportage weglaat of kleiner maakt? We komen hier soms mooie voorbeelden van tegen. Het SamenDoen team in Amsterdam Nieuw-West bijvoorbeeld.
Mochten wij vanuit een ander initiatief, het zogenaamde Learning Lab "In de Buurt van Geluk" op IJburg, Amsterdam een bijdrage kunnen leveren, dan horen wij het graag. Warme groet, Paul Engel

Van het Ende

17 februari 2013

Als je met 1 vinger naar een ander wijst, wijzen er drie naar jezelf. Waarom zijn al die instanties en regels er? Net als waarom er stoplichten zijn en waarom we onze auto afsluiten! Niet iedereen kan met de verantwoordelijkheid omgaan. Zie Amarantis en neuroloog Jansen Steur bijvoorbeeld.

Top