BLOG

Inperken basispakket: maatschappelijk debat nodig

Inperken basispakket: maatschappelijk debat nodig

Minister Schippers heeft een oproep gedaan aan alle veldpartijen: denk zelf na over de vraag welke zorg in 2015 uit het verzekerde basispakket kan worden geschrapt. Er moet 1,5 miljard euro worden bezuinigd.

De uitnodiging  van de minister is begrijpelijk. De  bezuinigingsvoorstellen van het College voor zorgverzekeringen – denk aan de ggz of dure weesgeneesmiddelen –  hebben voor  veel commotie gezorgd.

De reactie van NPCF-directeur Wilna Wind dat er valt te besparen door verspilling in de zorg te voorkomen, is te kort door de bocht. Het veld ontwikkelt al geruime tijd gerichte activiteiten om tot grotere doelmatigheid in het zorgproces te komen en daar gaan we de komende jaren mee door. Het betreft hier onderwerpen als doelmatig voorschrijven en het terugdringen van onverklaarbare praktijkvariatie. In het hoofdlijnenakkoord dat de sector met de minister heeft afgesproken, zijn die besparingen ook al ingeboekt.

Stijgende zorgkosten

Maar een ding is zeker: we kunnen de stijgende zorgkosten niet alleen met doelmatigheidsverbeteringen opvangen. Steeds vaker dienen zich nieuwe, dure behandelingen aan. Gelukkig maar. Als voorbeeld het terrein van de medische oncologie. Arts en onderzoeker Sjoerd Rodenhuis, NKI-AvL, schetste vorig jaar in het programma Buitenhof de ontwikkelingen. We krijgen te maken met een grote toename van het aantal kankerpatiënten, omdat de ziekte steeds meer chronisch wordt, en met nieuwe dure behandelingen,  “personalized medicine”. Het ziet er niet naar uit dat de zorg hierdoor goedkoper wordt.

CVZ-debat

Als we de zorgkosten écht in de hand willen houden, valt aan de pakketdiscussie niet te ontkomen. Meedenken en meediscussiëren is prima. Het CVZ debat over levensverlengende zorg is een voorbeeld hiervan. In het veld is veel kennis en expertise.

Grenzen en pakketbeslissingen

Wel is het belangrijk de rollen van overheid en veldpartijen gescheiden te houden. Het belangrijkste onderscheid zoals ik dat zie, is dat het veld weliswaar verantwoordelijkheid draagt voor doelmatigheidsverbetering, maar dat de minister verantwoordelijk is en blijft voor pakketbeslissingen. Die verantwoordelijkheid kan ze niet naar de zorgprofessionals verleggen. Zijn we bereid een behandeling te betalen uit de collectieve middelen als de verwachte levenswinst ervan beperkt is en er een groot kostenbeslag mee is gemoeid? Willen we een bovengrens gaan stellen aan de kosten per zogeheten QALY (een gewonnen gezond levensjaar)? Zorgprofessionals denken hier graag over mee, maar het moet duidelijk zijn dat de eindverantwoordelijkheid bij de minister ligt.

Maatschappelijke discussie

Het kosteneffectiviteitsvraagstuk hoort dus onderwerp van een maatschappelijke discussie te zijn. En die discussie dient niet alleen over het maximum aan kosten per gewonnen levensjaar te gaan, maar ook over rechtvaardigheid, ethiek en solidariteit. Het maatschappelijk debat zullen we ook moeten voeren over toepassing van de lage ziektelastbenadering. Ook al willen we nog zo graag pakketbeslissingen rationaliseren, het zal niet eenvoudig zijn keuzes te maken. De eerste bevindingen van het CVZ laten zien dat ook dit criterium complex is.

Optimale zorg

De rol van de ziekenhuizen is het bieden van optimale zorg. Dit omvat zinnig en zuinig gebruik en het continue verbeteren van de zorg (innoveren). Hier hoort ook bij dat we de kosteneffectiviteit van behandelingen meten en verbeteren, dat artsen doelmatig voorschrijven, behandelingen gericht inzetten en ongerechtvaardigde praktijkvariatie terugdringen. In de praktijk is de verbetercyclus die hieruit moet voortvloeien ook al in gang gezet. Ook bespreken artsen met patiënten steeds nadrukkelijker de vraag wat een behandeling toevoegt aan de kwaliteit van leven. En ze kunnen op basis van hun deskundigheid een bijdrage leveren aan de discussie over de toegevoegde waarde van behandelingen of bijvoorbeeld de rol van de prijs van nieuwe geneesmiddelen in de besluitvorming over toelating ervan tot het pakket.

Er is kortom werk aan de winkel. Dat de minister het veld vraagt om mee te denken bij pakketbeslissingen is prima, mits verantwoordelijkheden helder blijven. Dit zal tot discussie leiden en het is te hopen dat die maatschappijbreed wordt gevoerd. En daarna is het woord weer aan de minister.

Margot van der Starre
Directeur Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)

8 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

22 februari 2013

Goede suggestie: uit een maatschappelijk debat zal nooit komen dat het pakket moet worden uitgekleed en daarmee bewijst Van der Starre de ziekenhuizen een goed dienst!

Mitrasing, huisarts

22 februari 2013

Zolang discussie over stelselwijziging taboe is zal er van de discussie niet veel terechtkomen. Van de gelukkigste landen in de Wereld staat Nederland op de achtste plaats. Alle landen hierboven hebben één ding met elkaar gemeen: ze hebben een Nationaal Ziekenfonds en die is 4-5 % goedkoper. Kostenstijging is dus geen probleem maar dan moet men wel durven vragen hoe beschaafd we in dit land werkelijk zijn? Dit zorgstelsel is te duur en de kosten worden ook niet minder als het basispakket verkleind wordt. Er moet tenslotte goed geld verdiend worden……

Bakker

22 februari 2013

Sterk inperken van de macht van de zorgverzekeraar zal de enige echte oplossing zijn.

BJN

22 februari 2013

Wanneer onderzoeken wij eens de kostenverdeling... Dan kun je pas echt zien waar winst door 'schrappen' te bereiken is.
Overhead, verzekeraars, managers, inkopers varen allen wel bij de huidige systemen. Ondertussen wordt de laatste jaren voornamelijk op de werkvloer 'geschrapt'. Niet gek dat dat te weinig oplevert, daar zitten de kosten niet.. Maar ja, deze minister wil straks waarschijnlijk ook verder in een verzekeraar oid....

E.Kriek

23 februari 2013

De "uitnodiging" om in discussie te gaan over beperking van het basispakket is een gotspe. Het is onethisch, en buitengewoon arrogant.
Het is blijkbaar bon ton anno 2013 om deze vraag te stellen; mensen die profiteren van het huidige stelsel zijn de enige die deze vraag durven te stellen. Ons kent ons, nietwaar .
De vraag leidt immers de aandacht af van het kernprobleem in de zorg: ons gammel, veel te dure en asociale zorgstelsel.
Marktwerking in de zorg blijkt buitengewoon goed te zijn voor diegenen die de vraag stellen aangaande "inperking basispakket".
Voor de rest van NL is het een regelrechte ramp.
Wie durft de vraag te stellen? Wie mobiliseert de maatschappelijke onrust over dit zorgstelsel? Wie durft de marktwerking in de zorg een halt toe te roepen?
Stop de managers/consultants/adviseurs/baantjesjagers/ politici/falende toezichthouders/ de arrogantie van de macht (ZN) , en geef vervolgens het geld terug aan het volk, en geef de regie terug aan zorgverleners en ONAFHANKELIJKE patientenorganisaties.
Zo simpel kan het zijn.

Henksen

23 februari 2013

De Care, daar wordt veel te veel in uitgegeven. De cure is in Europees verband niet te duur, de AWBZ daarentegen........

Heleen Dupuis

25 februari 2013

Margo, prima blog, helemaal mee eens.

tjark reininga

25 februari 2013

helaas: het beleid is niet gericht op betere zorg op maat, zoals de verschillende bijdragen lijken te veronderstellen. voor het rijksbeleid staat sinds het aantreden van liberale bewindslieden de vraag centraal hoe de zorg betaalbaar kan blijven voor de belastingbetaler. daarbij wordt voorbijgegaan aan de vraag of de zorg nog wel betaalbaar is voor degenen die die zorg nodig hebben.

een vector die beteugeld moet worden is de ongebreidelde menselijke behoefte aan zorg. anders gezegd: bij iedere nieuwe ontwikkeling in het zorgaanbod moet in een vroeg stadium worden afgewogen of deze daadwerkelijk een verbetering van de kwaliteit van de zorg betekent voor de mensen die zorg nodig hebben. anders gezegd: niet alles wat kan behoeft te kunnen. (maar als we vinden dat een bepaalde behandeling kan, moet ook iedereen die deze nodig heeft haar kunnen krijgen).

Top