BLOG

Zet gezonde prikkels in om leefstijl te verbeteren

Zet gezonde prikkels in om leefstijl te verbeteren

Snoep verstandig, eet een appel! Was de oplossing van het bereiken van een gezonde leefstijl maar zo simpel als de gezondgebitscampagne ‘Snoep verstandig, eet een appel’ uit de jaren tachtig.

De campagne had tot doel om ouders hun kinderen fruit mee naar school te geven. Of dat lukte weet ik niet, maar de campagneposter hing op mijn middelbare school naast de snoepautomaat.

Slechte leefstijl bestraffen

Op televisie, in de krant en op straat hoor ik steeds meer mensen pleiten om in de premie van zorgverzekering te gaan differentiëren. Mensen met een slechte leefstijl, zouden een hogere premie voor de zorgverzekering moeten betalen. De meest gehoorde voorbeelden zijn mensen met overgewicht en rokers. Zij gaan moedwillig een gezondheidsrisico aan dat op de premie van andere mensen wordt afgewenteld, zo beleven mensen dat.

Hoe meet je ‘eigen schuld’?

Ik vind het nog geen uitgemaakte zaak. Wanneer is iemand namelijk dik door schuld? Hoe bepaalt de zorgverzekeraar of iemand erfelijke aanleg heeft? Hoe controleert een zorgverzekeraar of iemand de waarheid over zijn leefpatroon aangeeft? Hoe verwerkt men sociaaleconomische gezondheidsverschillen? Het zijn allemaal openstaande vragen die een gedegen antwoord verdienen.

Ongezond eten

En geldt de hogere premie ook voor mensen die niet te dik zijn, maar wel ongezond eten? Van de volwassenen tot 69 jaar eet slechts 10 procent van de vrouwen en zes procent van de mannen de aanbevolen hoeveelheid fruit. Groenten worden nog minder gegeten: vijf procent van alle mannen en vrouwen eten voldoende groenten. Van de kinderen tussen zes en achttien jaar is dit slechts 1 procent! Dan kan de zorgverzekeraar dus bijna iedere premiebetaler beboeten.

Gezonde prikkels

Mijn pleidooi is om eerst werk te maken van gezonde prikkels. De winst die te behalen is door een gezonde leefstijl, is namelijk groot. Preventie is een investering in de gezondheid. De opbrengst van preventie is een langere levensverwachting. Maar het is óók een hogere levenskwaliteit van mensen, die langer kunnen blijven werken en zelfstandig kunnen blijven wonen. Een goede gezondheid stelt je in staat om meer uit het leven te halen. Als laatste voordeel kán het tot lagere zorgkosten leiden, maar daarover lopen de meningen uiteen.

Nationaal programma preventie

Daarom heb ik samen met Pia Dijkstra van D66 afgelopen najaar aan het kabinet gevraagd om met een nationaal programma preventie te komen. Onder het motto: 'Eén gezamenlijk afgesproken nationaal programma preventie, dat ervoor moet zorgen dat mensen gezonder gaan leven'. Het klinkt idealistisch, en dat is het ook.

Succesvolle preventie

Maar met een gezonde leefstijl kan je niet vroeg genoeg beginnen. De sleutel voor succesvolle preventie is te vinden in het gezin. De eerste verantwoordelijkheid ligt natuurlijk bij de ouders. Maar de overheid kan hen samen met andere stakeholders zoals onderwijs en de voedingsindustrie op vele manieren ondersteunen en vooral: niet tegenwerken.

Het kabinet heeft het idee van een nationaal programma preventie omarmd. Deze week komt het kabinet met de contouren van het plan. Ik heb er hoge verwachtingen van. Het biedt kansen om het niet alleen over de financiering van de zorg, maar ook over de sociale aspecten van zorg te hebben. Want alleen maar zeggen dat mensen een appel moeten eten, is blijkbaar niet de methode.

Hanke Bruins Slot
CDA Tweede Kamerlid

 

7 Reacties

om een reactie achter te laten

Schulte

9 april 2013

Prikkels zijn in veel gevallen goed maar als het gaat om overgewicht wel erg lastig.

De huidige obesitas-epidemie is niet het gevolg van veranderende prikkels. Het valt op dat vrijwel een hele generatie 35+ overgewicht begint te krijgen. Zoeken naar mogelijkheden oplossingen om mensen te helpen om goede beslissingen te maken helpen niet meer.

We zullen moeten kijken naar de oorzaken van de huidige epidemie. Sommige daarvan zijn vrijwel niet te stoppen of terug te draaien (minder beweging: vrouwen werken nu ook, er is minder tijd in het gezin en beide ouders wonen te ver van het werk om te fietsen, verhuizen is geen oplossing of optie).

Het aanbod van eten is wel te beperken. Het eten is lekkerder, goedkoper, en bovenal vrijwel niet te vermijden. Ik reis rond 18:00u met de trein naar huis om daar te koken. Dan moet ik onderweg heel wat verleidingen weerstaan. De verleidingen zijn hinderlijk en ongewenst.

Datzelfde geldt voor voedselreclame. Ik wil graag naar bed zonder te snoepen en word dan blootgesteld aan TV-reclame voor lekkere knabbelnoten rond 10u.

De marketingbudgetten zijn een veelvoud van allerlei voedingscampagnes, en bewijzen daarmee de beïnvloedbaarheid van de mens (anders zouden ze wel stoppen na een evaluatie van de effectiviteit). Die reclames zetten ons precies aan tot het gedrag dat de overheid wenst af te remmen.

Laat aub een ruggengraat zien en beperkt de voedingsindustrie, beperk het aantal plekken, beperk de openingstijden, beperk de automaten, beperk de afzuiginstallaties die de lucht van vers gebakken brood naar de winkelstraat blazen, beperk de afbeeldingen van eten in het publieke leven, beperk het aanbod. Jullie kunnen het, ook al is de lobby nog zo sterk.

Anoniem

10 april 2013

Ja doe aub iets aan dat alomtegenwoordige permanente aanbod. Mensen worden echt niet gelukkiger van zichzelf steeds moeten beheersen. En elke keer als dat niet lukt dan baal je weer.

jong

10 april 2013

goede discussie. maar mi ontbreekt er stelselmatig iets: de snoep verstandig tijd heb ik meegemaakt. vraag tandartsen van nu eens wat ze er van vinden. appels eten wordt nu als slecht voor je gebit gezien want ze zijn te zoet,bevatten teveel suikers. daar ga je dan. en inderdaad: producenten van snoep en ander "verkeerd eten" hebben de afgelopen decennia heel wat van de markt veroverd. ongestraft en met giga winsten. bovendien lijkt het mij dat je niet op detail naar gewoonten moet kijken naar totaal plaatje in iemands leven. ik ken toch heel wat hardlopers die heel verantwoord eten en trainen maar wel hartkwalen blijken te hebben of oplopen. gevolg van fanatisme en (werk)stress? die mensen "moeten" lopen om hun hoofd "leeg" te maken. het lijkt allemaal zo gezond maar is het dat wel?
we zijn het product van onze tijd en daarmee de leefstijl die al jaren toegenomen is:je moet alles kunnen, hebben en ook nog goed en veel. en iedereen is geheel zelf verantwoordelijk.eigen schuld dikke bult. meer nuance, meer een "overall beeld en visie" zou ons beter helpen. en solidariteit en dus geen straffende premies.

jong

10 april 2013

ps: de gevoedde angst voor doodgaan. maar ook aan gezondleven ga je uiteindelijk dood.

Anoniem

10 april 2013

Ik sluit mij graag aan bij het bovenstaande. Het is inmiddels wel duidelijk dat mensen onvoldoende weerstand kunnen bieden aan de commercie. We hebben een sterke overheid nodig. Ja dat gaat banen kosten, maar gezonde werknemers leveren ook veel op, en uiteindelijk extra banen. Laat dit een oproep zijn aan de politiek om in te grijpen.

Knoppers

11 april 2013

Preventie rendeert, maar moet wel eerst bekostigd worden. Vraag is wie dat gaat doen? Logischerwijze diegene die er uiteindelijk financieel voordeel van hebben: de premie betalende verzekerden, immers door preventie zullen de zorgkosten (en daarmee de premies) minder stijgen. Echter de verzekerde dient beloont te worden voor preventie, dus daar kunnen de kosten niet op afgewenteld worden. De zorgverzekeraars zijn een meer logische partij. Door preventie zal de schadelast dalen (en kunnen de premies omlaag of minder stijgen als nu de verwachting is en komt het voordeel bij de verzekerden terecht).
Echter het bekostigen van preventie vinden de zorgverzekeraars een lastig punt, het betekend namelijk voorfinancieren van een vermindering van de schadelast die in de toekomst pas behaald wordt. Aangezien verzekerden kunnen switchen van zorgverzekeraar weet een verzekeraar niet of het voordeel van de ingezette preventie euro's ook weer bij henzelf terugkomt. Daarnaast zal een gezondere verzekerde mogelijk een minder omvangrijk aanvullend pakket afnemen, wat leidt tot minder premie inkomsten. Beide maken zorgverzekeraars nog huiverig om hier grootschalig in te investeren. Voor zorgverzekeraars zijn er echter ook voordelen uit preventie te behalen, onder meer op het gebied van imago en marketing. Dit wordt langzaamaan onderkent en initiatieven zijn er dan ook wel in de markt. Vraag is of deze initiatieven genoeg zijn om het verschil te maken, aangezien er toch nog steeds gesproken wordt over hogere premies voor ‘ongezond levende’ verzekerden. Het financieringsvraagstuk zal dus zeker een rol gaan spelen, met name gezien het feit dat de overheid in deze tijden de hand liever op de knip houdt.
Een mogelijke oplossing: laat verzekeraars een deel van hun winsten inleggen in een preventiefonds dat meerjarig uitgenut kan worden. Hiermee kunnen kosten over de markt verdeeld worden, vloeit een deel van de winsten indirect terug naar de verzekerden en kunnen de zorgverzekeraars maatschappelijk scoren (imago).

Knoppers

11 april 2013

P.S: onder het motto 'de vervuiler betaald' kan natuurlijk ook het ongezonde deel van de voedingsindustrie een bijdrage aan het voorgestelde preventiefonds leveren.....

Top